II OSK 750/26

II OSK 750/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-04-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Wr 285/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-10-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 285/25 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30 stycznia 2025 r. nr IF-O.7840.1.480.2024.mwd w przedmiocie uchylenia z urzędu ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 285/25 oddalił skargę S. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30 stycznia 2025 r. w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł skarżący. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że podstawową zamierzoną działalnością skarżącego jest prowadzenie działalności w ramach stacji unowocześniania pojazdów bez napraw i serwisu. Argumentowano, że decyzja Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie uchylenia z urzędu ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę – budowy, która była prowadzona przez skarżącego niezmiennie zgodnie z przepisami prawa – docelowo doprowadzi do wręcz natychmiastowej utraty przez niego głównego źródła jego przychodu, a w konsekwencji doprowadzi do konieczności zakończenia działalności gospodarczej skarżącego i narazi go na znaczną i niepowetowaną szkodę finansową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiwsa 2007, nr 4, poz. 77).
Podkreślić należy, że kwestia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia 22 października 2024 r. uchylającą z urzędu decyzję Prezydenta W. z dnia 8 września 2000 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku handlowo – usługowego (stacji unowocześniania samochodów bez napraw i serwisu – 2 stanowiska) z częścią mieszkalną, była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który postanowieniem z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 285/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd ten wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został bowiem uzasadniony. Sąd pierwszej instancji argumentował, że strona skarżąca nie wskazała na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając zatem kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 p.p.s.a., z którego wynika, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Uwzględniając, jak wskazuje Sąd pierwszej instancji, że pierwotny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony, uniemożliwiając tym samym dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji, strona skarżąca nie wykazała, że na obecnym etapie postępowania doszło do zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Warunkiem dokonania zmiany jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie, tymczasem strona skarżąca powołując się na okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do utraty przez skarżącego głównego źródła jego przychodu, nie wykazała, że jest to nowa, zmieniona okoliczność w rozumieniu art. 61 § 4 p.p.s.a. Bez takiej zmiany okoliczności, tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany. Wniosek strony o zmianę postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może również być traktowany jak środek zaskarżenia takiego postanowienia (post. NSA z 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1353/18).
Po drugie, przywołany powyżej art. 61 § 3 p.p.s.a., choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego do sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy, uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest wykazanie takiej szkody, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Użycie w art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec szkody kwantyfikatora "znaczna" wskazuje, że chodzi tu o rozmiar szkody – nie każda szkoda ma charakter znaczny. Ustalenie, że grożąca szkoda jest szkodą znaczną, jest możliwe na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy. Można o niej mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej zwykle wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. R. Sawuła, Wstrzymanie wykonania rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu administracyjnym, Przemyśl – Rzeszów, 2008, s. 356).
Skarżący nie uprawdopodobnił przy pomocy dokumentacji źródłowej, że grożąca mu szkoda finansowa spełnia warunki, od których zależy zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, uwzględniając że dla zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. nie chodzi o jakąkolwiek szkodę, lecz o szkodę kwalifikowaną. W tym zakresie nie jest wystarczające samo powołanie się we wniosku na ryzyko znacznej i niepowetowanej szkody finansowej, bez poparcia go stosownymi twierdzeniami i dokumentami. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a.