II OSK 735/20

II OSK 735/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Marta Laskowska - Pietrzak
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II SA/Sz 932/19 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2019-12-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. B. i H. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 932/19 w sprawie ze skargi D. B. i H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 22 lipca 2019 r. nr SKO.4150.1453.2019 w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 932/19, oddalił skargę D. B. i H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 22 lipca 2019 r., nr SKO.4150.1453.2019, w przedmiocie warunków zabudowy.
Powyższym rozstrzygnięciem organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zwana dalej: "k.p.a.") oraz art. 59-64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1945, zwana dalej: "u.p.z.p."), utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 2 maja 2019 r., nr 81/2019, odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce nr [...], obręb [...], gmina [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli D. B. i H. B., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie zarzucili:
1) naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zwane dalej: "rozporządzeniem"), poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że obszar analizowany należy wyznaczyć dookoła działki, czyli we wszystkich kierunkach (koncentrycznie) w równej odległości, a co za tym idzie granice tego obszaru powinny przyjąć kształt okręgu o promieniu nie mniejszym niż trzykrotna szerokość frontu działki i nie mniejszym niż 50 m, co doprowadziło do błędnego uznania, że organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy określiły granice obszaru analizowanego dla działki nr [...] i co spowodowało, że w obszarze tym nie znalazła się zabudowa o kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu występującego na działce nr [...];
b) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że spełnienie kontynuacji funkcji, na którą wskazują powyższe przepisy, ma miejsce tylko wówczas, gdy formy zabudowy są tożsame;
2) naruszenie przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo że skarga była uzasadniona, bowiem organ II instancji naruszył przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Ponieważ w sprawie zostały zgłoszone zarówno naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów procesowych.
Na wstępie wskazać trzeba, że o skuteczności zarzutów opartych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynikający z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązek wskazania podstaw kasacyjnych polega nie tylko na wskazaniu konkretnych przepisów, ale również wymaga ich uzasadnienia, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Wiąże się to zatem z obowiązkiem wykazania i uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (zob. wyrok NSA z 10 maja 2017 r., II GSK 2193/15, LEX nr 2350394). Przywołane w ramach omawianej podstawy kasacyjnej przepisy określają ramy administracyjnego postępowania dowodowego. Zarzucając Sądowi I instancji błędną ocenę, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie dopuściły się naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a., skarżący kasacyjnie nie uzasadniają jednoznacznie, w jaki sposób miało dojść do naruszenia tych przepisów. Orzekające w sprawie organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym dla wydania rozstrzygnięcia. Okoliczność, że skarżący uważają, że organ działał zbyt rygorystycznie wyznaczając obszar analizowany, nie oznacza, że w sprawie doszło do naruszenia wymienionych przepisów. Powyższe czyni podniesiony zarzut kasacyjny niezasadnym.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, to wbrew zarzutom skarżących kasacyjnie Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W ocenie skarżących kasacyjnie naruszenie ww. przepisów polegało na przyjęciu, że co do zasady obszar analizowany należy wyznaczyć dookoła działki, czyli we wszystkich kierunkach w równej odległości, a zatem granice tego obszaru powinny przyjąć kształt okręgu o promieniu nie mniejszym niż trzykrotna szerokość frontu działki i nie mniejszym niż 50 m. Natomiast wszelkie odstępstwa od powyższej zasady wymagają uzasadnienia.
Jak wynika z § 3 ust. 1 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organ odwoławczy, w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.
Z przywołanych przepisów wynika, że granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Oznacza to, że zasadą jest wyznaczenie obszaru analizowanego odpowiadającego wielkością minimum trzykrotnej szerokości frontu działki. Nie oznacza to oczywiście, że obszar analizowany musi stanowić regularny okręg otaczający działkę inwestora (por. wyroki NSA: z 6 czerwca 2013 r., II OSK 305/12; z 19 czerwca 2013 r., II OSK 455/12; z 15 września 2016 r., II OSK 3075/14). Chodzi o otoczenie działki inwestora granicami obszaru analizowanego, w wyniku czego działka ta znajduje się wewnątrz tego obszaru. Obszar taki nie musi zostać wyznaczony w formie koła, lecz zawsze musi obejmować minimalny teren wytyczony zgodnie z normą § 3 ust. 2 rozporządzenia. Powiększenie obszaru analizowanego ponad wymagane minimum możliwe jest jednak w sytuacji, gdy pojawią się okoliczności uzasadniające zwiększenie tych wymiarów, przy czym powiększenie obszaru analizowanego zawsze musi służyć zachowaniu ładu przestrzennego. Celem samym w sobie takiego powiększenia nie może być jedynie umożliwienie realizacji inwestycji w zaplanowanym przez inwestora kształcie (zob. wyroki NSA: z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1389/19, LEX nr 3021213 oraz z 17 lipca 2020 r., II OSK 450/20, LEX nr 3052591). Nie jest natomiast dopuszczalne poszerzenie obszaru analizowanego w celu poszukiwania nieruchomości, do których można nawiązać, wyłącznie celem pozytywnego rozpatrzenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy (zob. wyroki NSA: z 17 lipca 2020 r., II OSK 450/20, LEX nr 3052591 oraz z 20 grudnia 2022 r., II OSK 2321/21, LEX nr 3515588).
Sąd I instancji nie dokonał błędnej wykładni omawianych przepisów, bowiem wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie nie wyraził kategorycznego stanowiska, iż obszar analizowany powinien zawsze przybierać formę koła. Stwierdził wprawdzie, iż zasadą jest wyznaczenie obszaru dookoła działki, we wszystkich kierunkach w równej odległości i co za tym idzie powinien on przyjąć kształt okręgu o promieniu nie mniejszym niż trzykrotna szerokość frontu działki i nie mniejszym niż 50 m. Niemniej w dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd I instancji odnosi się do możliwości powiększenia obszaru analizowanego ponad minimum określone w § 3 ust. 2 rozporządzenia, zasadnie zaznaczając, że takie powiększenie uzasadnione powinno być okolicznościami konkretnej sprawy, a nie poszukiwaniu takich funkcji, cech i parametrów zabudowy, aby uzasadnić formalną dopuszczalność lokalizacji zabudowy o cechach i parametrach wnioskowanych przez inwestora.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, Sąd I instancji wyraził też prawidłowy pogląd, że zabudowa w formie rekreacji indywidualnej nie stanowi kontynuacji zabudowy mieszkaniowej. Zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na liczne różnice, jakie występują między zabudową mieszkaniową, a letniskową (rekreacji indywidualnej) na gruncie norm z zakresu prawa budowlanego. Również na gruncie norm dotyczących planowania przestrzennego nie ma wątpliwości, że mamy do czynienia z odrębnymi rodzajami zabudowy, tj. służącymi do realizacji odmiennych funkcji. O tym, czy zabudowa rekreacji indywidulanej może być zrealizowana w sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej, w kontekście wymogu niesprzeczności funkcji zabudowy w ramach warunku dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.), można rozstrzygnąć dopiero w realiach konkretnej sprawy, mając m.in. na uwadze wymogi ładu przestrzennego i zasady zrównoważonego rozwoju (art. 1 ust. 1 in fine u.p.z.p.) oraz wyniki analizy urbanistycznej (por. wyroki NSA: z 5 kwietnia 2023 r., II OSK 1167/20; z 10 sierpnia 2022 r., II OSK 2601/19 oraz z 14 lutego 2023 r., II OSK 375/20, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na wyniki analizy urbanistycznej, zgodnie z którą nie można wyznaczyć parametrów dla nowej zabudowy letniskowej na podstawie istniejącej zabudowy jednorodzinnej zlokalizowanej na działce nr [...], nie został spełniony wymóg kontynuacji funkcji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.