II OSK 734/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-04-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
ochrona przyrodyżywopłotgranica działkiniewykonalność decyzjipostępowanie administracyjneustalenie stanu faktycznegowada prawnaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia przebiegu granicy i położenia żywopłotu przed rozstrzygnięciem o nieważności decyzji zezwalającej na jego usunięcie.

Sprawa dotyczyła nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie żywopłotu, która została stwierdzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z powodu prawnej niewykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, wskazując na brak wystarczających ustaleń dotyczących granicy działek i położenia żywopłotu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne, zgadzając się z WSA co do konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym wizji terenowej z udziałem biegłego, aby ustalić faktyczny przebieg granicy i położenie żywopłotu.

Przedmiotem postępowania była skarga P.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni zezwalającej na usunięcie żywopłotu. Kolegium uznało zezwolenie za niewykonalne w dniu wydania z powodu braku zgody sąsiadów na usunięcie żywopłotu rosnącego na granicy lub na ich działce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Kolegium, uznając, że nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia przebiegu granicy i położenia żywopłotu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne wniesione przez strony, oddalił je. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu prawnej niewykonalności wymaga jednoznacznych ustaleń dotyczących przebiegu granicy i położenia żywopłotu w stosunku do tej granicy. Zgodził się z WSA, że brak takich ustaleń w aktach sprawy uniemożliwiał prawidłowe rozstrzygnięcie. NSA wskazał na potrzebę przeprowadzenia wizji terenowej z udziałem biegłego geodety w celu ustalenia tych faktów, co pozwoli na ocenę wykonalności decyzji zezwalającej na wycięcie żywopłotu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli ustalenia faktyczne potwierdzą, że żywopłot rośnie na działce sąsiedniej lub w granicy, a zezwolenie zostało wydane bez zgody sąsiada, może to stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu prawnej niewykonalności.

Uzasadnienie

Niewykonalność prawna decyzji zezwalającej na usunięcie żywopłotu może mieć miejsce, gdy zezwolenie dotyczy żywopłotu rosnącego na działce sąsiedniej lub w granicy, a nie uzyskano zgody sąsiada. Kluczowe jest jednak dokładne ustalenie przebiegu granicy i położenia żywopłotu w stosunku do tej granicy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji, w tym z powodu jej niewykonalności w dniu wydania.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie NSA w przedmiocie oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oceny mocy dowodowej na podstawie własnego przekonania.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego przez sąd.

p.p.s.a. art. 138 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uchylenia decyzji organu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 15

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego (wizja terenowa z biegłym) w celu ustalenia przebiegu granicy i położenia żywopłotu, co jest niezbędne do oceny prawnej niewykonalności decyzji zezwalającej na jego usunięcie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty SKO dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 zd.2 p.p.s.a. poprzez zalecenie rozpoznania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie aniżeli w granicach objętych rozpoznaniem sprawy w trybie postępowania nadzwyczajnego. Zarzuty SKO dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia, błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Zarzuty SKO dotyczące niezastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. i nieprzeprowadzenia dowodu uzupełniającego. Zarzuty K. i A.B. dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienia wyroku WSA. Zarzuty K. i A.B. dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, a także art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji SKO zamiast oddalenia skargi.

Godne uwagi sformułowania

Niewykonalność decyzji – zezwolenia polegała na niewykonalności prawnej Zezwolenie udzielone P.L. zostało udzielone wycięcia żywopłotu i cisów rosnących na granicy posesji jego i sąsiadów, a nawet na działce tychże, tj. skarżących K. i A.B. bez zgody tych ostatnich. Z akt sprawy nie wynika jak przebiegała granica i gdzie jest lub był posadzony żywopłot. Zgodzić się zatem należało z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, że zaskarżone do niego rozstrzygnięcie Kolegium nie było oparte na materiale dowodowym niebudzącym wątpliwości.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

członek

Joanna Runge - Lissowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach administracyjnych, zwłaszcza dotyczących granic nieruchomości i prawa własności, oraz znaczenie postępowania dowodowego dla oceny niewykonalności decyzji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z żywopłotem i granicą działki, ale zasady dotyczące postępowania dowodowego i oceny niewykonalności decyzji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki i problemy z ustaleniem stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników.

Granica działki i żywopłot – kiedy decyzja o wycince staje się nieważna?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 734/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-05-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Gd 760/08 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2008-12-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 156 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia WSA del. Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska /spr./ Protokolant: Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz K. i A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 760/08 w sprawie ze skargi P.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie żywopłotu oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 7660/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi P.L., uchylił zaskarżoną przez niego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. Decyzją tą, na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez Krystynę i Andrzeja Boguckich, Samorządowe Kolegium uchyliło swoją decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. nr [...], zezwalającej P.L. na usunięcie 15 m2 żywopłotu na działce nr [...] przy ul. W. w Gdyni i stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta. Zdaniem Kolegium cisy rosły na granicy posesji przy ul. W. na działce nr [...] stanowiącej własność K. i A.B. i przy ul. W. na działce nr [...] stanowiącej własność I. i P.L., zatem zezwolenie na usunięcie krzewów na rzecz jednego właściciela bez zgody drugiego prowadziłoby do naruszenia prawa, gdyż takie usunięcie przekraczałoby zwykły zarząd, a w aktach sprawy nie było zgody K. i A.B., zatem zezwolenie było niewykonalne w sensie prawnym. Kolegium podkreśliło, że P. i I.L. wznieśli płot, przekraczając granicę swojej nieruchomości i stawiając go na nieruchomości K. i A.B.. Płot ten, zdaniem Kolegium, został postawiony w miejscu wyciętego fragmentu żywopłotu, zatem na działce niestanowiącej własności małżonków L.. P.L. podniósł w skardze, że cisy rosły na jego posesji, a tylko gałęzie przechodziły na działkę sąsiadów, a także że płot został postawiony na istniejącym od lat betonowym fundamencie, zaś biegły sądowy wskazał i namalował w terenie znaki graniczne.
Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie o słuszności jej zarzutów sprowadzało się do odpowiedzi na pytanie, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło, że decyzja z [...] października 2002 r. była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalnośc ta ma charakter trwały i uznał, że postępowanie przeprowadzone przez Kolegium takiej odpowiedzi nie daje. Niewykonalność decyzji w tej sprawie jest związana bowiem z ustaleniami dotyczącymi granicy pomiędzy posesją nr 11 i nr 11A i położeniem żywopłotu w stosunku do tej granicy. Takich ustaleń nie ma, podkreślił Sąd, dodając, że wymaga to przeprowadzenia postępowania w niezbędnym zakresie, w ramach czego mieści się wizja w terenie, opinia biegłego geodety dotycząca przebiegu granicy i wskazanie lokalizacji żywopłotu w stosunku do tej granicy, co pozwoli ocenić wykonalność decyzji o zezwoleniu na wycięcie żywopłotu.
Skargi kasacyjne zostały wniesione przez K. i A.B. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, obie strony reprezentowane przez radców prawnych. Domagano się w nich uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.):
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 zd.2 poprzez naruszenie art. 156 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. polegające na zaleceniu rozpoznania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie aniżeli w granicach objętych rozpoznaniem sprawy w trybie postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji;
2) art. 141 § 4 przez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, polegające na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia zaskarżanego orzeczenia;
3) art. 141 § 4 poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, polegające na dokonaniu błędnej wykładni przepisu prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.;
4) art. 106 § 3 poprzez jego niezastosowanie w rozpoznawanej sprawie i nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. akt sprawy Sądu Rejonowego w Gdyni (sygn. akt I C 1706/03);
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ w zw. z art. 136 K.p.a. oraz art. 138 § 2 zd.1 w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez uchylenie jedynie decyzji organu drugiej instancji natomiast nakazanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
K. i A.B. zarzucili:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez sporządzenie lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienia wyroku uwzględniającego skargę i uchylającego w całości decyzję 'Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt [...] uchylającą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. (sygn. akt [...]) i stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. (znak [...]), poprzez brak odniesienia się do faktu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło dowody na okoliczności potwierdzające istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. oraz nieuwzględnienie pisma Skarżących z dnia [...] listopada 2008 r., w którym ustosunkowali się oni do skargi P.L. Powyższe naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku sporządzenia uzasadnienia zgodnego z treścią art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Skarżący uzyskaliby wiedzę, dlaczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał czynności dowodowych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrywanej sprawie, jako wystarczających do ustalenia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. oraz mieliby możliwość pełnego odniesienia się do tych kwestii w skardze kasacyjnej, a tym samym możliwa byłaby kontrola kasacyjna tego orzeczenia;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, a także art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt [...] uchylającej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. (sygn. akt [...]) i stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. (znak [...]), zamiast oddalenia skargi, wskutek błędnego uznania, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, naruszając art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a., nie przeprowadziło postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla ustalenia prawdziwości przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. (znak [...]). Powyższe naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku stwierdzenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku należycie (w niezbędnym zakresie), skarga powinna zostać oddalona.
P.L. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdyni i odrzucenie, ew. oddalenie skargi kasacyjnej K. i A.B..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie, jako nieposiadające usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem skargi P.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która stwierdzała nieważność zezwolenia na usunięcie żywopłotu z powodu wady zezwolenia, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Kolegium uznało, że zezwolenie było decyzją niewykonalną w dniu wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały. Niewykonalność decyzji – zezwolenia polegała na niewykonalności prawnej, bowiem, zdaniem Kolegium, P.L. zostało udzielone zezwolenie wycięcia żywopłotu i cisów rosnących na granicy posesji jego i sąsiadów, a nawet na działce tychże, tj. skarżących K. i A.B. bez zgody tych ostatnich. Obie strony, tj. K. i A.B., jak i P.L. składali różne oświadczenia co do usytuowania żywopłotu. K. i A.B. twierdzili, że cisy rosły na ich działce, zaś P.L., że odwrotnie na jego, a tylko gałęzie przechodziły na stronę sąsiadów. P.L. postawił płot drewniany rozgraniczający posesję, twierdząc, że na starym fundamencie, podczas gdy K. i A.B., iż na miejscu wyciętego fragmentu żywopłotu. Z akt sprawy nie wynika jak przebiegała granica i gdzie jest lub był posadzony żywopłot.
Stwierdzenie nieważności zezwolenia na wycięcie żywopłotu z powodu jego prawnej niewykonalności mogłoby nastąpić tylko wówczas, gdyby okazało się, że zezwolenie udzielone P.L. dotyczyło wycięcia żywopłotu rosnącego w granicy lub na działce sąsiedniej, do której nie ma tytułu prawnego. Konieczne jest zatem ustalenie przebiegu granicy i usytuowanie w stosunku do niej żywopłotu. Takich jasnych i niebudzących wątpliwości ustaleń w sprawie brak.
Zgodzić się zatem należało z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, że zaskarżone do niego rozstrzygnięcie Kolegium nie było oparte na materiale dowodowym niebudzącym wątpliwości. Z akt sprawy nie wynika bowiem jak przebiega granicami i jak usytuowany jest żywopłot.
Zasadnie Sąd wskazał na środki dowodowe jakie powinny być wykorzystane w sprawie celem poczynienia tych ustaleń. Nie ma żadnych przeszkód, a wprost przeciwnie należy dokonać wizji, podczas której ustalić przy pomocy biegłego przebieg granicy i usytuowania żywopłotu, a te ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w protokóle sporządzonym w takiej sprawie, zawierającym też mapę lub rysunek, z którego wynikałby przebieg granicy i usytuowania żywopłotu. Dopiero wówczas będzie można rozstrzygnąć czy zezwolenie na wycięcie zostało udzielone prawidłowo, czy też jest wadliwe.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI