II OSK 717/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności aktualnego sposobu użytkowania budynku, oraz naruszenie prawa materialnego, w tym art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że immisje powinny być przedmiotem postępowania cywilnego. Sąd kasacyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wskazał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania nie spełnia wymogów formalnych, a zarzut naruszenia prawa materialnego został błędnie umieszczony w ramach zarzutu proceduralnego. NSA podkreślił, że przesłanka niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) jest spełniona, gdy samowolna rozbudowa skutkuje pogorszeniem, którego nie można usunąć. W tej sprawie budynek gospodarczy nie naruszał przepisów obowiązujących w dacie jego budowy ani planów zagospodarowania przestrzennego, a jego lokalizacja i sposób użytkowania (zgodnie z przeznaczeniem) nie powodowały niedopuszczalnego pogorszenia warunków dla sąsiedniej nieruchomości. Kwestie ewentualnych immisji (hałasu, wibracji, kurzu) należą do właściwości sądu cywilnego. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących pozwoleń na użytkowanie obiektów budowlanych, w szczególności budynków gospodarczych, oraz rozgraniczenie kompetencji między sądem administracyjnym a sądem cywilnym w sprawach dotyczących immisji sąsiedzkich.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wieloletniego konfliktu sąsiedzkiego. Interpretacja przepisów planistycznych może być zależna od konkretnych uchwał lokalnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy budynek gospodarczy, na którego użytkowanie zostało wydane pozwolenie, może naruszać przepisy prawa budowlanego lub powodować niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a jeśli tak, czy kwestia ta podlega kontroli w postępowaniu administracyjnosądowym, czy też powinna być rozstrzygana w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Budynek gospodarczy, jeśli jest zgodny z przepisami prawa budowlanego i planistycznego, nie narusza przepisów ani nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków dla otoczenia. Kwestie ewentualnych immisji (hałasu, wibracji, kurzu) generowanych przez sposób użytkowania budynku należą do właściwości sądu cywilnego i mogą stanowić przedmiot odrębnego postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że budynek gospodarczy, na który wydano pozwolenie na użytkowanie, nie narusza przepisów prawa budowlanego ani planistycznego. Stwierdził, że nie powoduje on niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wskazał, że możliwość współistnienia budynku gospodarczego z budynkiem mieszkalnym została prawomocnie przesądzona, a ewentualne immisje wynikające ze sposobu użytkowania obiektu należą do sfery prawa cywilnego.
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej jest prawidłowo sformułowany i czy sąd kasacyjny ma obowiązek domyślać się intencji autora skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzut naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej musi być precyzyjnie sformułowany i wskazywać konkretne naruszone przepisy. Sąd kasacyjny nie ma obowiązku domyślać się intencji autora skargi, zwłaszcza gdy jest on fachowym pełnomocnikiem.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarzut naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej nie spełniał wymogów formalnych, ponieważ nie wskazywał konkretnych naruszonych przepisów k.p.a., a jedynie ogólne stwierdzenie o niewyjaśnieniu istotnych okoliczności. Podkreślono, że autor skargi kasacyjnej, będąc fachowym pełnomocnikiem, powinien precyzyjnie formułować zarzuty.
Przepisy (11)
Główne
Pb art. 37 § 1
Prawo budowlane
Przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (dotyczące przeznaczenia terenu i wpływu na otoczenie) są oceniane na chwilę orzekania przez organ, a ich zaistnienie wyklucza możliwość legalizacji samowoli budowlanej. W przypadku immisji, które nie mogą być usunięte przez zmiany w obiekcie, organ może nakazać rozbiórkę, ale nie jest to obligatoryjne, jeśli istnienie obiektu da się pogodzić z porządkiem prawnym.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne są związane wykładnią prawa dokonaną przez NSA w poprzednich orzeczeniach w tej samej sprawie.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę nieważność postępowania.
Pb art. 40
Prawo budowlane
Możliwość wydania nakazu zmniejszenia wielkości drzwi.
Pb art. 71a
Prawo budowlane
Postępowanie w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.c.
Kodeks cywilny
Możliwość dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych z tytułu immisji.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § 2
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 13 § 1
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 13 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek gospodarczy nie narusza przepisów prawa budowlanego ani planistycznego. • Kwestie immisji należą do właściwości sądu cywilnego. • Zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniają wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. • Naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez uznanie, że immisje powinny być przedmiotem postępowania cywilnego.
Godne uwagi sformułowania
podłożem sprawy jest wieloletni konflikt sąsiedzki • legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa tylko wówczas, gdy organ ustali, że obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę oraz, że nie powoduje bądź w razie wybudowania nie spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia • każdy z planów obowiązujących na tym terenie dopuszczał bowiem na działce inwestycyjnej bądź zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności (...) bądź jednorodzinną zabudowę mieszkaniową z usługami • sporny budynek gospodarczy, nie powoduje bowiem niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia • odrębnym zagadnieniem - niepodlegającym kontroli w niniejszej sprawie – są zgłaszane przez skarżącą immisje w postaci hałasu, wibracji i kurzu generowane w spornym budynku, czy inne szkody spowodowane przez sąsiada. Ewentualne przekroczenie dopuszczalnego poziomu immisji w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny może rodzić określone roszczenia cywilnoprawne. • nie jest przy tym rolą sądu kasacyjnego domyślanie się intencji autora skargi kasacyjnej • przesłanka normatywna: "niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" (art. 37 ust. […]
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
członek
Piotr Broda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących pozwoleń na użytkowanie obiektów budowlanych, w szczególności budynków gospodarczych, oraz rozgraniczenie kompetencji między sądem administracyjnym a sądem cywilnym w sprawach dotyczących immisji sąsiedzkich."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wieloletniego konfliktu sąsiedzkiego. Interpretacja przepisów planistycznych może być zależna od konkretnych uchwał lokalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki i pokazuje, jak sądy rozgraniczają kwestie związane z prawem budowlanym od kwestii cywilnoprawnych dotyczących immisji. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i budowlanym.
“Konflikt sąsiedzki o budynek gospodarczy: Kiedy prawo budowlane spotyka się z prawem cywilnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.