II OSK 695/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-07-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Marta Laskowska - Pietrzak Robert Sawuła Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Ol 822/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-12-07 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2026 poz 143 art. 106 § 3, art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2023 poz 775 art. 61 § 1, art. 61a § 1, art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 822/23 w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 lipca 2023 r. nr P.7722.49.2023 06MM w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie legalności prac wykonanych na działkach oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 7 grudnia 2023 r., II SA/Ol 822/23, oddalił skargę J. P. (dalej: skarżąca) na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 4 lipca 2023 r. nr P.7722.49.2023 06MM w przedmiocie niedopuszczalności odwołania na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ełku (dalej: PINB) z 6 września 2022 r. znak: PINB-7140/25/30/2022 stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącej z 27 lipca 2022 r. o sprawdzenie legalności prac wykonanych na działkach nr [...] i [...] pod adresem [...] w E. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i przeprowadzenie rozprawy. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przez jego niezastosowanie i w efekcie zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z 4 lipca 2023 r. znak P.7722.49.2023 06.MM, w sytuacji gdy wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ poprzedzające ją pismo stanowiło w rzeczywistości postanowienie i podlegało zaskarżeniu; b) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego przez uznanie, że pismo skierowane do skarżącej nie stanowi postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji niezasadne uznanie, że odwołanie skarżącej było niedopuszczalne, w sytuacji gdy pismo z 6 września 2022 r. nosiło wszystkie cechy postanowienia, a więc możliwe było jego zaskarżenie; c) art. 106 § 3 w zw. z art. 48 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zaniechanie przeprowadzenia, zgodnie z wnioskiem skarżącej zawartym w skardze, dowodu uzupełniającego z opinii biegłego z dziedziny budownictwa na okoliczność ustalenia kwalifikacji prac wykonanych na przedmiotowych działkach oraz działek sąsiadujących położonych na terenie podmokłym (bagnie) jako roboty budowlane oraz faktu przeprowadzenia tych prac bez wymaganych prawem zezwoleń wodnoprawnych, w sytuacji gdy skarżąca samodzielnie nie mogła zlecić sporządzenia opinii dotyczącej cudzej nieruchomości, a ustalenie stanu prawnego prac prowadzonych na sąsiednich nieruchomościach ma istotny wpływ na wynik sprawy; d) art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez całkowity brak odniesienia się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z opinii biegłego z dziedziny budownictwa na okoliczność ustalenia kwalifikacji prac wykonanych na przedmiotowych działkach oraz działek sąsiadujących położonych na terenie podmokłym (bagnie) jako roboty budowlane oraz faktu przeprowadzenia tych prac bez wymaganych prawem pozwoleń, a także wpływu tych prac na nieruchomości sąsiednie; e) art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 234 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne przez jego niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o nakazaniu właścicielowi wskazywanych działek przywrócenia stanu poprzedniego na działce należącej do skarżącej, w sytuacji gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny wskazywał na konieczność takiego działania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Na wstępie wskazania wymaga, że z regulacji art. 61 § 1 k.p.a. wynikają dwa sposoby wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego, tj. na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 i § 2 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia, czy pismo PINB z 6 września 2022 r., stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącej z 27 lipca 2022 r. o sprawdzenie legalności prac wykonanych na przedmiotowych działkach, jest postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61a § 1 k.p.a., na które przysługuje zażalenie. Problematyka możliwości wszczynania postępowania przez organy nadzoru budowlanego, na tle wykładni art. 53a i art. 72a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682; dalej: u.p.b.), tj. na wniosek czy wyłącznie z urzędu, była przedmiotem rozważań wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pojawiające się w orzecznictwie wątpliwości i rozbieżności w powyższym zakresie zostały rozstrzygnięte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2025 r., II OPS 2/25. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale stwierdził, po pierwsze, że: "z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.) nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu". Po drugie, że "organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy – Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku". Naczelny Sąd Administracyjny motywując swoje stanowisko podniósł, że z literalnego brzmienia art. 53a ust. 1 i art. 72a u.p.b. wynika jednoznacznie, że postępowania administracyjne w sprawach dotyczących rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy oraz wydania niektórych decyzji związanych z utrzymaniem obiektów budowlanych wszczyna się z urzędu. Treść obu przepisów jest jasna, a sposób ich zredagowania nie nasuwa wątpliwości co do tego, że postępowania w tych sprawach inicjowane są na zasadzie oficjalności. Wyraźnie w nich wszak wskazano, że postępowania przed organem nadzoru budowlanego wszczyna się z urzędu. Wyłączone jest zainicjowanie postępowania na wniosek (na żądanie osoby powołującej się na własny interes prawny). Na gruncie ww. przepisów nie jest możliwe łączenie dwóch odrębnych trybów wszczęcia postępowania. Skoro ustawodawca w regulacji materialnoprawnej przyjął, że do wszczęcia postępowania w określonej kategorii spraw dochodzi z urzędu, nie jest dopuszczalne uruchomienie postępowania na zasadzie skargowości. Zainicjowanie postępowania w tych sprawach następuje więc niezależnie od woli adresata wydanych w tym trybie rozstrzygnięć. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie można z góry zakładać, że działania organu administracji publicznej w ramach nadzoru budowlanego, w razie stwierdzenia rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy albo stwierdzenia naruszeń w związku z utrzymaniem obiektów budowlanych, nie doprowadzą robót budowlanych lub obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, zaś istniejące rozwiązania prawne, których zadaniem jest ochrona jednostki przed arbitralnym działaniem organu, pomimo podjętych czynności okażą się nieskuteczne. Wszczęcie postępowania z urzędu jest obowiązkiem organu, jeżeli zachodzą okoliczności faktyczne, z zaistnieniem których prawo materialne przewiduje konieczność wydania decyzji o określonej treści. Obowiązek ten wyraża się również w tym, że organ powinien dążyć do eliminowania przypadków niepewności co do prawa lub obowiązków ustanawianych w drodze decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył przy tym, że w przypadku braku reakcji organu na skierowane do niego żądanie usunięcia stanu naruszeń prawa budowlanego jednostka nie jest pozbawiona możliwości obrony własnego interesu prawnego, tyle tylko, że realizacja tego uprawnienia następuje w ramach procedur określonych przez ustawodawcę. Brak reakcji organu nadzoru budowlanego (opieszałość lub inne zaniedbania) może stanowić przedmiot skargi w trybie skargowo-wnioskowym określonym w Dziale VIII k.p.a. (art. 227 i n.). Możliwe jest także zwrócenie się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, będącego centralnym organem administracji rządowej w sprawach nadzoru budowlanego (art. 88 ust. 1 u.p.b.), o spowodowanie podjęcia działań przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Jednostka może również wystąpić do prokuratora, któremu z kolei służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem (art. 182 k.p.a.). Istnieje też możliwość zwrócenia się do Rzecznika Praw Obywatelskich o podjęcie odpowiednich czynności, który po zbadaniu sprawy może zwrócić się do właściwego organu, na podstawie art. 14 pkt 6 ustawy z 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2024 r. poz. 1264), o wszczęcie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił także, że instytucja procesowa przewidziana w art. 61a § 1 k.p.a. nie dotyczy postępowań uruchamianych z urzędu, ponieważ w tym przypadku nie można mówić o odmowie wszczęcia postępowania inicjowanego na zasadzie oficjalności. Skierowany do organu nadzoru budowlanego wniosek (żądanie) wszczęcia postępowania nie stanowi "żądania wszczęcia postępowania", o którym mowa w art. 61 § 1 k.p.a. Wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu nie jest wnioskiem, który inicjowałby jakieś odrębne postępowanie, którego złożenie obligowałoby organ do wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Jeżeli jedyną formą zainicjowania danego rodzaju postępowania jest jego wszczęcie z urzędu, to żądanie wszczęcia takiego postępowania ze strony innego podmiotu, w tym osoby powołującej się na własny interes prawny należy potraktować w kategorii źródła informacji, wymagającej weryfikacji przez właściwy organ co do zasadności przesłanek obligujących do prowadzenia tego postępowania. Chociaż skierowane do organu żądanie nie może zostać potraktowane jako prawnie skuteczna inicjatywa wszczęcia postępowania administracyjnego, to jednakże stanowi sygnalizację (wskazanie, impuls) do podjęcia wstępnych, przedprocesowych czynności zmierzających do ustalenia, czy doszło do naruszeń u.p.b. w stopniu uzasadniającym wszczęcie postępowania z urzędu. Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a u.p.b. obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku. Naczelny Sąd Administracyjny w analizowanej uchwale zawarł także spostrzeżenie, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest aktem formalnym (nie merytorycznym), co oznacza, że organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego. Na tym etapie postępowania, w fazie inicjatywnej, nie aktualizują się jeszcze ustawowe kompetencje organu do prowadzenia postępowania dowodowego, a jedynie do podjęcia czynności wyjaśniających poza formalnymi ramami procedury administracyjnej. Z tego względu wydanie postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. nie poprzedza gromadzenie dowodów, organ nie ustala stanu faktycznego, nie formułuje wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, lecz ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. Mając zatem na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2025 r., II OPS 2/25, jak i okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należało, że Sąd I instancji zasadnie przyznał rację organom, że pismo PINB z 6 września 2022 r. stanowiło odpowiedź na wniosek skarżącej z 27 lipca 2022 r. o sprawdzenie legalności prac wykonanych na przedmiotowych działkach i nie mogło zostać uznane za postanowienie, gdyż brak w nim rozstrzygnięcia. Z jego treści wynika, że PINB poinformował w nim skarżącą, iż nie stwierdził na kontrolowanym terenie prowadzenia robót budowlanych, które miałyby prowadzić do powstania obiektu budowlanego. Ponadto wskazał, że w kwestii zbiornika wodnego swoje stanowisko przedstawił organ właściwy na podstawie przepisów ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.). PINB wskazał też, że zgodnie z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne, w przypadku zmiany stanu wody na gruncie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Treść tego pisma potwierdza zatem, że nie zawiera ono żadnego władczego rozstrzygnięcia, które podlegałoby zaskarżeniu w postępowaniu instancyjnym. Pismo to ma jedynie charakter informacyjny. Co więcej, nie posiada ono również znamion postanowienia wydanego w trybie art. 61a k.p.a. W niniejszej sprawie PINB po przeprowadzeniu kontroli przedmiotowej nieruchomości stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów u.p.b. W tej sytuacji, co zasadnie uczynił PINB, wystarczającym działaniem było poinformowanie pismem skarżącej o dokonanych ustaleniach, bez konieczności wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61a k.p.a. Tymczasem skarżąca na pismo PINB z 6 września 2022 r. wniosła odwołanie (zażalenie) zarzucając naruszenie art. 61a § 1 k.p.a., a WINB zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. W tym miejscu przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje od decyzji wydanej w pierwszej instancji. W myśl zaś art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje, gdy kodeks tak stanowi. Za niedopuszczalne należy zatem uznać odwołanie/zażalenie od czynności organu administracji publicznej, która nie jest odpowiednio decyzją administracyjną ani zaskarżalnym postanowieniem. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, a WINB prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie (nie decyzję jak błędnie wskazano w skardze kasacyjnej) w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od pisma PINB z 6 września 2022 r. Tym samym, za niezasadne uznać należało zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 61a k.p.a. i art. 134 k.p.a. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Sąd I instancji nie stosuje przepisów postępowania administracyjnego, bowiem nie są one adresowane do sądu administracyjnego, a więc Sąd I instancji nie mógł naruszyć przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W świetle przepisów p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego w sprawie w trybie przepisów k.p.a., a jedynie kontroluje zastosowanie tych przepisów przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ocena skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych jego zdaniem przepisów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. pozostaje zatem w przedmiotowych okolicznościach nieusprawiedliwiony. Co więcej, również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor w istocie nie odniósł postawionego zarzutu do wadliwości postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji, bądź przyjętego przezeń poglądu, nie rozwijając w tym zakresie argumentacji uzasadniającej jego postawienie. Zarzut ten został zatem błędnie sformułowany. Również w odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 106 § 3 w zw. z art. 48 § 2 p.p.s.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z opinii biegłego oraz art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez całkowity brak odniesienia się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego, stwierdzić należało, że z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy oraz przedmiot zaskarżonego postanowienia nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest bowiem ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Co istotne, dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Przewidzianą w art. 106 § 3 p.p.s.a. możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu należy rozumieć jako odnoszącą się do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, a nie do sytuacji wystąpienia wątpliwości związanych z ustaleniami zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może bowiem służyć podważeniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd administracyjny za podstawę wyrokowania, z którymi strona skarżąca kasacyjnie się nie zgadza (por. wyrok NSA z 7 lipca 2023 r., III FSK 1284/22). Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. określa granice rozpoznania skargi przez Sąd I instancji, a granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane w skardze, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu, co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w przedmiocie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od pisma PINB z 6 września 2022 r. na podstawie art. 134 k.p.a., a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że Sąd ten analizował i oceniał prawidłowość wydania tego postanowienia. Granice orzekania przez Sąd I instancji wyznaczał bowiem zastosowany przez WINB przepis art. 134 k.p.a. i tylko w tych granicach dopuszczalne było dokonywanie kontroli legalności i właśnie tym prawidłowo zajmował się Sąd I instancji. Nie można również tak sformułowanymi zarzutami kwestionować braku odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów skargi i wniosków w niej zawartych, ponieważ obowiązek Sądu I instancji w tym zakresie wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w tej sprawie Sąd I instancji w sposób jednoznaczny przy uwzględnieniu charakteru tej sprawy a przede wszystkim kompleksowo odniósł się do zarzutów skargi, w tym w szczególności do zarzutu naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. Brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów i wniosków zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwością, o ile te istotne kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy. Tak właśnie uczyniono w sprawie koncentrując się na istotnych kwestiach. Końcowo, odnosząc się do ostatniego z podniesionych zarzutów, tj. zarzutu naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne przez jego niezastosowanie uznać należało, że jest on chybiony. Wyjaśnić bowiem należy, że sprawy o jakich mówi ten przepis należą do właściwości innych organów, niż organy nadzoru budowlanego. Przepis art. 234 Prawa wodnego określa zasady gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi na własnym gruncie oraz konsekwencje działań szkodliwych dla gruntów sąsiednich. Zgodnie zaś z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie mogło dojść do naruszenia powyższego przepisu Prawa wodnego. Jeżeli natomiast skarżąca kasacyjnie uważa, że hipoteza normy zawartej w art. 234 ust. 3 Prawa wodnego zaktualizowała się w niniejszej sprawie, to ma możliwość wszczęcia osobnego postępowania przed organem w takich sprawach właściwym, o czym została z resztą poinformowana przez PINB w treści pisma z 6 września 2022 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Pełny tekst orzeczenia
II OSK 695/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.