II OSK 653/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie GDOŚ utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp) dla obszaru B9. GDOŚ zarzucił WSA naruszenie przepisów P.p.s.a. oraz przepisów dotyczących planowania przestrzennego i ochrony przyrody, w szczególności kwestionując dopuszczenie w projekcie mpzp realizacji kondygnacji podziemnych na obszarze Koszalińskiego Pasu Nadmorskiego, gdzie obowiązuje zakaz zmian stosunków wodnych. GDOŚ argumentował, że jego kompetencją jest ocena, czy projekt planu czyni zadość zakazom wynikającym z przepisów o ochronie przyrody, a samo powielenie zakazu w projekcie planu nie jest wystarczające. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Stwierdził, że choć argumentacja GDOŚ dotycząca jego kompetencji do uzgadniania planów i oceny wpływu na obszary chronione była w zasadzie trafna, to sposób, w jaki organy ochrony środowiska sformułowały zastrzeżenia (wymagając wykreślenia zapisów dopuszczających kondygnacje podziemne zamiast określenia warunków technicznych), był nieprawidłowy. NSA wskazał, że prognoza oddziaływania na środowisko dopuszczała realizację kondygnacji podziemnych pod warunkiem zastosowania odpowiednich zabezpieczeń, co powinno zostać uwzględnione w procesie uzgadniania. Ponieważ postanowienia organów ochrony środowiska były zbyt restrykcyjne i nie uwzględniały możliwości technicznych, WSA zasadnie uchylił je, mimo że uzasadnienie wyroku WSA było częściowo wadliwe. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja kompetencji organów ochrony środowiska w procesie uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście ochrony stosunków wodnych i dopuszczalności realizacji inwestycji (np. kondygnacji podziemnych) na terenach chronionych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obszarem chronionego krajobrazu i zakazem zmian stosunków wodnych, ale jego zasady dotyczące oceny wpływu planu na środowisko i roli organów uzgadniających mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ ochrony środowiska może odmówić uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli dopuszcza on realizację kondygnacji podziemnych na obszarze chronionego krajobrazu, gdzie obowiązuje zakaz zmian stosunków wodnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ochrony środowiska może odmówić uzgodnienia lub warunkować je, jeśli projekt planu może negatywnie wpłynąć na ochronę przyrody, w tym na stosunki wodne. Jednakże, odmowa powinna być oparta na analizie konkretnych rozwiązań i możliwości technicznych, a nie na bezwzględnym zakazie realizacji pewnych elementów, jeśli istnieją sposoby na zapewnienie zgodności z przepisami.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kompetencje organu ochrony środowiska obejmują ocenę wpływu projektu planu na obszary chronione, w tym na stosunki wodne. Organ może wymagać doprecyzowania regulacji w projekcie planu, aby zagwarantować nienaruszanie zakazów. Jednakże, bezwzględna odmowa uzgodnienia z powodu dopuszczenia kondygnacji podziemnych, gdy prognoza oddziaływania na środowisko wskazuje na możliwość ich realizacji przy zastosowaniu zabezpieczeń, była nieprawidłowa.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo uzasadnił wyrok uchylający postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu planu miejscowego, wskazując, że kwestia zachowania zakazu zmian stosunków wodnych leży w gestii organów architektoniczno-budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie WSA było w tym zakresie nieprawidłowe. Kwestia zapewnienia nienaruszania stosunków wodnych w kontekście uzgodnienia projektu planu miejscowego leży w kompetencji organów ochrony środowiska, a nie organów architektoniczno-budowlanych.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że WSA błędnie przeniósł odpowiedzialność za weryfikację zakazu zmian stosunków wodnych na etapy późniejsze (pozwolenie na budowę), podczas gdy organ uzgadniający ma prawo ocenić, czy projekt planu czyni zadość obowiązującym zakazom.
Czy organ planistyczny musi przestrzegać kolejności czynności opiniowania i uzgadniania projektu planu miejscowego z organami ochrony środowiska?
Odpowiedź sądu
NSA stwierdził, że choć argumentacja GDOŚ dotycząca kolejności procedur planistycznych jest zasadna, to nie była ona przedmiotem rozstrzygnięcia w tej konkretnej sprawie, która skupiała się na merytorycznej ocenie projektu planu i przesłankach odmowy uzgodnienia.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że sprawa dotyczyła postanowienia o odmowie uzgodnienia projektu planu, a nie skargi na sam plan czy procedurę jego sporządzania. Dlatego zarzuty dotyczące kolejności czynności opiniowania i uzgadniania zostały uznane za nietrafne w kontekście tej sprawy.
Przepisy (9)
Główne
u.o.p. art. 23 § ust. 5
Ustawa o ochronie przyrody
u.p.z.p. art. 17 § pkt 6 lit. a tir. 3 i lit. b tir. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
uch.OChK art. 3 § ust. 1 pkt 6
Uchwała Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w sprawie obszarów chronionego krajobrazu
r.MRiT art. 4 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kompetencja organu ochrony środowiska do oceny wpływu projektu planu na obszary chronione i stosunki wodne. • Możliwość warunkowania uzgodnienia projektu planu poprzez żądanie doprecyzowania regulacji zamiast bezwzględnej odmowy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie rozstrzygnięcia w zakresie formalnej przeszkody do jednoczesnego przedłożenia projektu do uzgodnienia i zaopiniowania. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z innymi przepisami poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia, podczas gdy prawo materialne nie zostało naruszone. • Naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie przepisu i uwzględnienie skargi. • Naruszenie art. 135 P.p.s.a. poprzez zastosowanie środków w celu usunięcia naruszenia prawa, gdy naruszenie nie miało miejsca. • Naruszenie art. 17 pkt 6 lit. a tir. 3 i lit. b tir. 2 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że nie ma formalnej przeszkody do jednoczesnego przedłożenia projektu do uzgodnienia i zaopiniowania. • Naruszenie art. 23 ust. 5 u.o.p. w zw. z art. 17 pkt 6 lit. b tir. 2 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że kwestia zachowania zakazu zmian stosunków wodnych jest domeną organów architektoniczno-budowlanych oraz że wystarczające jest zawarcie w mpzp zapisu wprowadzającego zakaz. • Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. i § 4 pkt 3 r.MRiT poprzez przyjęcie, że prawidłowym ustaleniem w projekcie planu jest jedynie powielenie fragmentu zakazu. • Naruszenie § 3 ust. 1 pkt 6 uch.OChK poprzez przyjęcie, że powielenie fragmentu zakazu lub pozostawienie możliwości budowy kondygnacji podziemnych jest wystarczające.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem skargi jest konkretne postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu planu miejscowego. • W postępowaniu o uzgodnienie projektu planu organ planistyczny przedstawia projekt planu w brzmieniu nadanym według swojego uznania, a organ uzgadniający wyraża stanowisko w drodze postanowienia w odniesieniu do przedłożonego dokumentu. • Generalny Dyrektor ma zarazem rację, że może on odmówić uzgodnienia i warunkować je na przyszłość od wprowadzenia w projekcie planu regulacji i rozwiązań, które będą zabezpieczać oraz gwarantować, że budowa obiektów budowlanych, w szczególności kondygnacji podziemnych, nie naruszy zakazu dokonywania zmian stosunków wodnych wynikającego z uch.OChK. • Tak brzmiące postanowienie Regionalnego Dyrektora oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Generalnego Dyrektora nie mogły się ostać i zasadnie zostały one uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Jan Szuma
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji organów ochrony środowiska w procesie uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście ochrony stosunków wodnych i dopuszczalności realizacji inwestycji (np. kondygnacji podziemnych) na terenach chronionych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obszarem chronionego krajobrazu i zakazem zmian stosunków wodnych, ale jego zasady dotyczące oceny wpływu planu na środowisko i roli organów uzgadniających mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem urbanistycznym (możliwość budowy kondygnacji podziemnych) a ochroną środowiska (zakaz zmian stosunków wodnych na chronionym obszarze). Pokazuje złożoność procedur planistycznych i rolę sądów administracyjnych w ich rozstrzyganiu.
“Czy podziemne garaże zniszczą przyrodę? NSA rozstrzyga spór o plany zagospodarowania przestrzennego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.