II OSK 626/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła samowolnej przebudowy spocznika klatki schodowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, polegającej na budowie ścianki z pustaków szklanych i stolarki drzwiowej, wykonanej w 1999 r. bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego nakazały inwestorom przywrócenie stanu poprzedniego, wskazując na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwagi na brak zgody wszystkich współwłaścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając, że organ powinien był zobowiązać inwestorów do wystąpienia do sądu cywilnego o zastępczą zgodę na czynności przekraczające zwykły zarząd, a następnie zawiesić postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną organu za zasadną. Sąd podkreślił, że brak zgody współwłaścicieli na samowolną przebudowę stanowi przeszkodę nie do usunięcia, uniemożliwiającą legalizację robót. NSA stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zawieszenia postępowania (art. 97 k.p.a.) i zobowiązania do wystąpienia do sądu cywilnego (art. 100 k.p.a.), gdyż w sytuacji braku zgody współwłaścicieli i braku wszczętego postępowania cywilnego, organ nadzoru budowlanego miał prawo nakazać przywrócenie stanu poprzedniego. NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę inwestorów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego (art. 50, 51) i Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 97, 100) w kontekście samowoli budowlanej na nieruchomościach stanowiących współwłasność, a także relacji między postępowaniem administracyjnym a cywilnym.
Dotyczy sytuacji, gdy brak jest zgody wszystkich współwłaścicieli na roboty budowlane stanowiące czynność przekraczającą zwykły zarząd. Nie dotyczy sytuacji, gdy zgoda została uzyskana lub gdy postępowanie cywilne zostało wszczęte.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak zgody wszystkich współwłaścicieli na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną (samowolna przebudowa) stanowi przeszkodę uniemożliwiającą legalizację robót budowlanych i obliguje organ nadzoru budowlanego do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak zgody wszystkich współwłaścicieli na samowolną przebudowę stanowi przeszkodę nie do usunięcia, która uniemożliwia legalizację robót budowlanych i uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z powodu braku zgody wszystkich współwłaścicieli jest przeszkodą nie do usunięcia, która uniemożliwia legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych. Organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku zawieszania postępowania ani wzywania do wystąpienia do sądu cywilnego o zastępczą zgodę, jeśli taka zgoda nie została uzyskana i nie toczy się postępowanie w tej sprawie.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne i zobowiązać stronę do wystąpienia do sądu cywilnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (zgody współwłaścicieli na czynności przekraczające zwykły zarząd), gdy strona nie wykazała się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie ma takiego obowiązku, jeśli nie powstało zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a strona nie wykazała, że już zwróciła się do sądu w tej sprawie. Art. 100 § 1 k.p.a. nie stanowi samoistnej przesłanki do występowania przez organ o wszczęcie postępowania.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sytuacji, gdy współwłaściciele nie wyrażają zgody na zabudowę, a inwestorzy nie wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością, nie powstaje zagadnienie wstępne obligujące organ do zawieszenia postępowania i zobowiązania do wystąpienia do sądu cywilnego.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pb art. 51 § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 100 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 3 § pkt 7a
Prawo budowlane
Pb art. 50
Prawo budowlane
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
u.w.l. art. 19
Ustawa o własności lokali
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zgody wszystkich współwłaścicieli na samowolną przebudowę stanowi przeszkodę nie do usunięcia, uniemożliwiającą legalizację robót. • Organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku zawieszania postępowania ani wzywania do wystąpienia do sądu cywilnego o zastępczą zgodę, jeśli nie powstało zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 k.p.a. i strona nie wykazała, że już zwróciła się do sądu.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organ powinien był zobowiązać inwestorów do wystąpienia do sądu cywilnego o zastępczą zgodę i zawiesić postępowanie administracyjne.
Godne uwagi sformułowania
brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane • przeszkoda prawna w legalizacji wykonanych samowolnie robót budowlanych • zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. • nie można przy tym uznać, że art. 100 § 1 k.p.a. stanowi samoistną przesłankę do występowania przez organ administracji o wszczęcie postępowania mającego na celu rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej
Skład orzekający
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
sprawozdawca
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący
Robert Sawuła
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego (art. 50, 51) i Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 97, 100) w kontekście samowoli budowlanej na nieruchomościach stanowiących współwłasność, a także relacji między postępowaniem administracyjnym a cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy brak jest zgody wszystkich współwłaścicieli na roboty budowlane stanowiące czynność przekraczającą zwykły zarząd. Nie dotyczy sytuacji, gdy zgoda została uzyskana lub gdy postępowanie cywilne zostało wszczęte.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje złożone relacje między prawem budowlanym a prawem cywilnym w kontekście współwłasności, pokazując, jak brak zgody jednego współwłaściciela może uniemożliwić legalizację samowolnych robót budowlanych.
“Samowola budowlana na gruncie współwłasności: czy brak zgody jednego sąsiada może zniweczyć Twoje plany?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.