II OSK 575/24

II OSK 575/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
IV SA/Po 522/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-12-22
Skarżony organ
Rada Miasta~Burmistrz Miasta~Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie: sędzia NSA Anna Żak sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Nowy Tomyśl od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 522/23 w sprawie ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 30 maja 2022 r. nr LI/577/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk-ZACHÓD - część A oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 22 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 522/23 uwzględnił skargę Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z 30 maja 2022 r. nr LI/577/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk-ZACHÓD - część A (dalej plan miejscowy) i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądził od Gminy Nowy Tomyśl na rzecz Wojewody Wielkopolskiego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Sąd Wojewódzki stwierdził, że Wojewoda Wielkopolski zasadnie przyjmuje, iż zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, dalej upzp) w planie miejscowym organy planistyczne, w przypadku zaistnienia takiej potrzeby, powinny określić granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko. Brak ustalenia w treści zaskarżonej uchwały ograniczeń w użytkowaniu i zabudowie w związku z istnieniem elektrowni wiatrowej Wojewoda prawidłowo rozpoznał jako istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. W treści § 11 planu miejscowego nie ustalono ograniczeń wynikających z obowiązywania strefy dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowych, o czym jest mowa w Prognozie oddziaływania na środowisko (str. 15). Strefa 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowej to okrąg o promieniu 860 metrów, który zajmuje prawie cały obszar objęty uchwałą.
2. Gmina Nowy Tomyśl wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu:
a) art. 4a, art. 10 ust. 1 oraz art. 17 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych ustaw w zw. z art. 15 ust.2, ust. 7 pkt 1 oraz ust. 8 tejże ustawy (Dz. U. z 2023 r., poz. 553), ponieważ Sąd Wojewódzki dokonał błędnej oceny prawnej miejscowego planu, wbrew zasadzie, że prawo nie działa wstecz, z pominięciem przepisów przejściowych bądź z ich błędną interpretacją;
b) art. 20 ust. 1 upzp, poprzez błędną interpretację tego przepisu, jakoby ustalenia planu miejscowego naruszały ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Nowy Tomyśl, uchwalonego przez Radę Miejską w Nowym Tomyślu uchwałą Nr XVIII/203/2019 z 17 grudnia 2019 r. w zakresie objętym tak zwaną "prognozą środowiskową"- w jej Dziale 8.5;
c) § 1 - § 18 planu miejscowego.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
3.2. Wobec tego, że skarżąca zrzekła się rozprawy, a Wojewoda Wielkopolski nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej Ppsa), skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
3.3. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
3.4. Konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej w istotny sposób ogranicza zakres kontroli instancyjnej. Po pierwsze, dokonywana na podstawie Ppsa kontrola legalności aktu prawa miejscowego polega na badaniu legalności zaskarżonego aktu według stanu prawnego i faktycznego z daty jego podjęcia tj. w niniejszej sprawie 30 maja 2022 r. (por. wyroki NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2935/18, 25 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2492/18). Ocena legalności zaskarżonego planu miejscowego nie mogła zatem dotyczyć uchwalonej 9 marca 2023 r. ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. Przy tym przedmiotem regulacji art. 10 ust. 1 oraz art. 17 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie jest w ogóle realizacja kompetencji prawodawczych organów planistycznych.
3.5. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 upzp. To nie sprzeczność ze studium, lecz brak ustalenia w treści zaskarżonej uchwały ograniczeń w użytkowaniu i zabudowie w związku z istnieniem elektrowni wiatrowej oraz brak uwzględnienia stanowiska organów opiniujących w zakresie uzupełnienia Prognozy oddziaływania na środowisko stanowiły bezpośrednią podstawę stwierdzenia nieważności planu miejscowego. W szczególności, zdaniem Sądu I instancji, w okolicznościach kontrolowanej sprawy zachodziła konieczność wyznaczenia wokół terenu wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii - elektrownia wiatrowa (oznaczony symbolem: 1EW) strefy o szczególnych warunkach zagospodarowania terenów w tym ograniczenia w ich użytkowaniu, a nawet zakazu zabudowy. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano jednakże błędnego zastosowania art. 15 ust. 3 pkt 3a upzp.
3.6. Wreszcie odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że niedopuszczalne jest wskazanie jako podstawy skargi kasacyjnej przepisów zaskarżonego planu miejscowego tj. § 1 - § 18, a więc w istocie zażądanie oceny, czy uchwalając plan rada gminy nie naruszyła jego zapisów.
3.7. W tym stanie rzeczy podstawy kasacyjne należało uznać za niezasadne.
3.8. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.