Orzeczenie · 2025-03-20

II OSK 575/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-20
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennemiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegoelektrownie wiatrowestrefy ochronneochrona środowiskauchwała rady gminyskarga kasacyjnaNSAWSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Nowy Tomyśl od wyroku WSA w Poznaniu, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Przyłęk-ZACHÓD - część A. Sąd Wojewódzki uznał, że plan miejscowy naruszał przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ nie określał granic terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granic ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie i użytkowaniu terenu, a także występowaniem znaczącego oddziaływania elektrowni wiatrowej na środowisko. Brak ustalenia w planie ograniczeń wynikających z obowiązywania strefy 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowych (promień 860 metrów) został uznany za istotne naruszenie. Gmina zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, twierdząc, że WSA dokonał błędnej oceny prawnej planu, ignorując przepisy przejściowe i zasadę niedziałania prawa wstecz. Zarzucono również błędną interpretację art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie sprzeczności ze studium uwarunkowań. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty są niezasadne. Sąd podkreślił, że kontrola legalności aktu prawa miejscowego powinna być dokonana według stanu prawnego z daty jego podjęcia, a ustawa z 9 marca 2023 r. nie mogła być stosowana wstecz. NSA wskazał, że podstawą stwierdzenia nieważności planu było nie tyle naruszenie studium, co brak ustalenia ograniczeń w użytkowaniu i zabudowie związanych z elektrownią wiatrową oraz nieuwzględnienie stanowiska organów opiniujących w zakresie prognozy oddziaływania na środowisko. Sąd uznał również za niedopuszczalne wskazywanie przepisów samego planu miejscowego jako podstawy skargi kasacyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście lokalizacji elektrowni wiatrowych, zasada niedziałania prawa wstecz w ocenie aktów prawa miejscowego, ograniczenia kognicji NSA w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji planu miejscowego uchwalonego przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu z elektrownią wiatrową jest ważna, jeśli nie określa stref ochronnych i ograniczeń w zabudowie wynikających z jej oddziaływania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała jest nieważna, jeśli nie określa stref ochronnych i ograniczeń w zabudowie związanych z elektrownią wiatrową, zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uzasadnienie

Sąd I instancji stwierdził nieważność planu, ponieważ nie uwzględniono strefy 10-krotności wysokości elektrowni wiatrowej, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu.

Czy przepisy nowej ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (z 2023 r.) mogą być stosowane wstecz do oceny planu miejscowego uchwalonego w 2022 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena legalności planu miejscowego powinna być dokonana według stanu prawnego i faktycznego z daty jego podjęcia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że kontrola instancyjna odbywa się w granicach skargi kasacyjnej, a ocena planu nie mogła dotyczyć ustawy uchwalonej później, z uwagi na zasadę niedziałania prawa wstecz.

Czy zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (sprzeczność ze studium) może stanowić samodzielną podstawę stwierdzenia nieważności planu miejscowego, jeśli główną wadą jest brak określenia stref ochronnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy, brak określenia stref ochronnych był bezpośrednią podstawą stwierdzenia nieważności, a nie potencjalna sprzeczność ze studium.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że w tej konkretnej sprawie to brak ustalenia ograniczeń w użytkowaniu i zabudowie w związku z elektrownią wiatrową stanowił podstawę nieważności, a nie zarzucana sprzeczność ze studium.

Czy przepisy samego planu miejscowego mogą być podstawą skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest wskazywanie jako podstawy skargi kasacyjnej przepisów zaskarżonego aktu prawa miejscowego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zażądanie oceny, czy rada gminy nie naruszyła zapisów uchwalanego przez siebie planu, nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Gminy Nowy Tomyśl od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (13)

Główne

upzp art. 15 § 3 pkt 3a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W planie miejscowym organy planistyczne powinny określić granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko.

Pomocnicze

upzp art. 15 § 2 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

upzp art. 10 § 2a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

upzp art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw art. 4a

Ustawa o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw art. 10 § 1

Ustawa o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw art. 17

Ustawa o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw art. 15 § 2

Ustawa o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw art. 15 § 7 pkt 1

Ustawa o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw art. 15 § 8

Ppsa art. 182 § 2 i 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak określenia w planie miejscowym stref ochronnych i ograniczeń w zabudowie związanych z elektrownią wiatrową stanowi istotne naruszenie prawa. • Ocena legalności planu powinna być dokonana według stanu prawnego z daty jego uchwalenia, a nie według późniejszych przepisów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnej wykładni ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (z 2023 r.) i jej stosowania wstecz. • Zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 upzp (sprzeczność ze studium) jako samodzielna podstawa nieważności. • Wskazanie przepisów planu miejscowego jako podstawy skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Ocena legalności zaskarżonego planu miejscowego nie mogła zatem dotyczyć uchwalonej 9 marca 2023 r. ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych... • To nie sprzeczność ze studium, lecz brak ustalenia w treści zaskarżonej uchwały ograniczeń w użytkowaniu i zabudowie w związku z istnieniem elektrowni wiatrowej oraz brak uwzględnienia stanowiska organów opiniujących w zakresie uzupełnienia Prognozy oddziaływania na środowisko stanowiły bezpośrednią podstawę stwierdzenia nieważności planu miejscowego. • Niedopuszczalne jest wskazanie jako podstawy skargi kasacyjnej przepisów zaskarżonego planu miejscowego tj. § 1 - § 18, a więc w istocie zażądanie oceny, czy uchwalając plan rada gminy nie naruszyła jego zapisów.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący

Anna Żak

członek

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście lokalizacji elektrowni wiatrowych, zasada niedziałania prawa wstecz w ocenie aktów prawa miejscowego, ograniczenia kognicji NSA w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planu miejscowego uchwalonego przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu lokalizacji farm wiatrowych i ich wpływu na otoczenie, co jest aktualne w kontekście transformacji energetycznej. Pokazuje też, jak sądy interpretują przepisy planistyczne i zasady niedziałania prawa wstecz.

Plan miejscowy uchwalony z naruszeniem prawa? Gmina przegrywa przed NSA w sprawie elektrowni wiatrowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst