II OSK 56/12

II OSK 56/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Włodzimierz Ryms /przewodniczący/
Symbol z opisem
6281 Regulacje spraw majątkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 157/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-07-29
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 148
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant starszy asystent Anna Sidorowska - Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Parafii [...] w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 157/11 w sprawie ze skargi Parafii [...] w M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 157/11 oddalił skargę Parafii [...] w M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości.
Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan faktyczny i prawny sprawy Sąd podał, że Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku Parafii [...] w M. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r. z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Parafię Katolicką p.w. [...] w M. prawa własności nieruchomości położonej w M. przy ul. [...] oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha.
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z późn. zm.), uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 23 maja 1989 r. przez Parafię Katolicką p.w. [...] w M. własności nieruchomości położonych w M. przy ul. [...] oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha o łącznej powierzchni [...] ha.
Wojewoda swoją decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. uzasadnił tym, że na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w M. przy ul. [...] znajduje się część terenu, który jest cmentarzem grzebalnym wiernych [...]. W toku postępowania prowadzonego po wznowieniu postępowania w dniu [...] czerwca 2003 r. odbyła się wizja na terenie cmentarza położonego w M. przy ul. [...], gdzie przedstawiciele Kościoła [...] w M. wskazali granice terenu zajmowanego przez groby, w których pochowani są wierni z tego Kościoła. W dniu 6 października 2003 r. Parafia [...] w M. przedstawiła plan kwater znajdujących się na części spornej cmentarza oraz wykaz osób tam pochowanych, wskazując rok śmierci osoby pochowanej oraz jej wyznanie (...). W dniu 18 lutego 2005 r. Parafia Kościoła [...] przedłożyła mapę do celów prawnych z dnia 26 stycznia 2005 r., zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w M. w dniu 11 lutego 2005 r., przedstawiającą podział działki nr [...] na działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha. Z przeprowadzonego postępowania oraz z zebranych w sprawie dokumentów, zdaniem organu, bezspornie wynika, że na działce nr [...] o pow. [...] ha pochowani są wierni Kościoła [...], a zatem do tej części działki nr [...] nie jest oczywiste władanie Parafii [...] w M..
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. odwołanie złożyła Parafia Katolicka p.w. [...] w M., zaskarżając jednocześnie wyżej wymienione postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. o wznowieniu postępowania.
Parafii Katolicka podniosła, że Parafia Kościoła [...] skierowała pisma do Urzędu Miasta M. oraz Starostwa Powiatowego już w pierwszej połowie 2002 r. z prośbą o interwencję wobec wydanej przez Wojewodę wadliwej, jej zdaniem, decyzji z 2001 r. Natomiast podanie o wznowienie postępowania można złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Odnosząc się merytorycznie do zaskarżonej decyzji Wojewody [...] Parafia Katolicka stwierdziła, że jej uzasadnienie odnosi się jedynie do dowodów przedstawionych przez Parafię Kościoła [...], a organ całkowicie pominął nie rozważył istotnych dla sprawy argumentów Parafii Kościoła Rzymskokatolickiego. Zgodnie z art. 8 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych do momentu powstania cmentarza komunalnego wszystkie pochówki, w tym osób innych wyznań, musiały być dokonywane na jedynym w mieście cmentarzu czyli parafialnym. Tym samym argumentacja, że Parafia Rzymskokatolicka nie władała częścią działki bo byli tam pochowani wierni Kościoła [...] jest zdaniem Parafii Katolickiej p.w. [...] całkowicie chybiona. Pominięto też argumenty Parafii Rzymskokatolickiej o zarządzaniu całym cmentarzem i prowadzonych na całym jej terenie inwestycjach. Spełnienie przesłanki władania nieruchomością nr [...] przez Parafię Rzymskokatolicką potwierdza między innymi fakt administrowania, opłacania podatków, utrzymywania przedmiotowej nieruchomości, a także dokonywania inwestycji np. doprowadzenia wody. Wszystkie te czynności dokonywane były przez Parafię Rzymskokatolicką. Podmiotowa decyzja jest jednocześnie decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości na działki nr [...] i nr [...], przy czym jest to podział zatwierdzony i dokonany w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, z naruszeniem przepisów tej ustawy, chociażby art. 93 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym nie można dokonać podziału jeżeli nieruchomość po podziale nie ma dostępu do drogi publicznej. Wydzielona działka nr [...] faktycznie nie ma takiego dostępu, w żadnej przewidzianej przepisami prawa formie.
Parafia Katolicka przy piśmie z dnia 10 lutego 2010 r. przedstawiła kopie pism Parafii Kościoła [...] w M. skierowanych w dniu 14 czerwca 2002 r. do Zarządu Miasta M. i w dniu 28 sierpnia 2002 r. do Starosty Powiatu M., które w jej ocenie stanowią potwierdzenie zawartych w odwołaniu zarzutów dotyczących uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając odwołanie stwierdził, że zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. n zostało wydane na wniosek Parafii Kościoła [...] w M., co potwierdza między innymi stwierdzenie Wojewody [...] zawarte w sentencji tego postanowienia: "po rozpatrzeniu wniosku Parafii Kościoła [...] w M.". Zatem zastosowanie ma art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postanowienia. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji twierdzenia Parafii Kościoła [...] w M. zawarte w wyżej pismach z dnia 14 czerwca i 28 sierpnia 2002 r., ujawnionych w toku postępowania odwoławczego, są oczywistym dowodem na uchybienie przez Parafię jednomiesięcznemu terminowi na złożenie wniosku o wznowienie zakończonego postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Dlatego też organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie.
Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Parafia Kościoła [...] w M. W skardze podniesiono szereg zarzutów, które zmierzały do wykazania, że organ odwoławczy powinien rozpoznać łącznie oba odwołania wniesione przez Parafię Rzymsko-Katolicką od dwóch pozostających w ścisłym związku decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o numerach [...] i [...] . Zwrócono uwagę, że Minister nie orzekł co do postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr 115/02 o wznowieniu w sytuacji, gdy także to postanowienie, zgodnie z art. 142 kpa, stanowiło przedmiot zaskarżenia wnoszącej odwołanie Parafii Rzymsko-Katolickiej. W skardze zarzucono także organowi dowolne ustalenie, że strona skarżąca wystąpiła z pismem mogącym przemawiać za wznowieniem postępowania dopiero w dniu [...] października 2002 r. adresowanym wprost do Wojewody [...], a nie - w istocie - w pismach mających walor skargi w rozumieniu działu VIII kpa z połowy czerwca 2002 r. skierowanych wadliwie do Zarządu Miasta M. oraz do wiadomości Starosty Powiatu M., które jako skierowane do organu niewłaściwego podlegały przekazaniu do Wojewody [...]. W ocenie strony skarżącej zachodziły podstawy do wszczęcia przez Wojewodę z urzędu postępowania wznowieniowego przez Wojewodę, w sytuacji gdy Parafia Kościoła [...] w M. nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Wojewody [...].
Rozpatrując powyższą skargę Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r.
W ocenie Sądu I instancji z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, bezspornie wynika, że Parafia Kościoła [...] wiadomość o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. powzięła w dniu 14 czerwca 2002 r., na co wskazuje pismo tej Parafii skierowane do Zarządu Miasta M. oraz pismo Parafii z dnia 28 sierpnia 2002 r. skierowane do Starosty M. . Wniosek o wznowienie postępowania skarżąca złożyła dopiero w dniu 30 października 2002 r. Dlatego też wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek i wydanie postanowienia o jego wznowieniu mimo uchybienia terminowi, a następnie wydanie decyzji administracyjnej stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 kpa).
Sąd uznał ponadto, że nie ulega wątpliwości, iż postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek skarżącej Parafii Kościoła [...] w M., wątpliwości w tej sprawie nie miał też organ pierwszej instancji stwierdzając w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., że powyższa Parafia wystąpiła w dniu 30 października 2002 r. z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...]. Dlatego też Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skoro wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. złożony został przez skarżącą Parafię po upływie terminu określonego w art. 148 k.p.a., to wydaną w wyniku tego wznowienia decyzję należało uchylić (wyeliminować z obrotu prawnego), a postępowanie prowadzone przed Wojewodą [...] (w tym postępowanie wznowieniowe zakończone wydaniem w dniu [...].12.2002 r. postanowienia nr [...] o wznowieniu postępowania) umorzyć na podstawie art. 105 k.p.a. jako bezprzedmiotowe. Sąd wskazał, że konsekwencją błędnej kwalifikacji wniosku dokonanej przez organ pierwszoinstancyjny musi być wyeliminowanie z obrotu prawnego jego orzeczenia i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem postępowanie należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Powyższa sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej.
Zdaniem Sądu wobec tego, iż wniosek o wznowienie postępowania został niewątpliwie wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu nie zasługuje również na uwzględnienie postawiony przez skarżącego organom zarzut, iż ustalone fakty co do daty rzeczywistego powzięcia informacji o wydanej decyzji i jej treści powinny były zostać zinterpretowane na jego korzyść. Nie mają również uzasadnienia w świetle powyższych rozważań skierowane wobec organów administracji zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości w wykonywaniu należących do nich obowiązków czy też poszczególnych czynności postępowania. W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty skargi odnoszące się do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Natomiast odnosząc się do stanowiska skarżącej zawartego we wniosku o uzasadnienie wyroku Sąd wskazał, że pismo skarżącej Parafii skierowane do Zarządu Miasta M. w dniu 14 czerwca 2002 r. zawierało jedynie wniosek o wydzielenie odrębnej kwatery o powierzchni 1ha na cmentarzu komunalnym położonym w M. przy ul. [...] i przekazanie jej nieodpłatnie na własność wnioskodawcy, a pismo z dnia 28 sierpnia 2002 r. skierowane do Starosty M. było prośbą o podjęcie wspólnie z Burmistrzem M. prac związanych z uregulowaniem prawa wiernych tego kościoła do pochówku na cmentarzu komunalnym, dlatego też zdaniem Sądu, nie było podstaw do potraktowania tych pism jako skarg w rozumieniu art. 235 § 1 kpa. Natomiast o podjęciu postępowania wznowieniowego z urzędu decyduje sam organ i może to uczynić, jeśli uważa za celowe, w każdym czasie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Parafia Kościoła [...] w M. Na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1. art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu rzutującym na wynik sprawy w związku:
a) z brakiem ustosunkowania się do zarzutów skargi i związanego z nimi uzasadnienia, sprowadzających się do zarzutu wydania przez organ odwoławczy niepełnej w zakresie rozstrzygnięcia, w związku z brakiem uchylenia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...].12.2002 r. Nr [...] o wznowieniu postępowania, a zarazem zawierającej jedynie uzasadnienie dla takiego nie wydanego rozstrzygnięcia, wskazującego na wadliwość, zdaniem organu odwoławczego, wydania przez Wojewodę [...] postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., z nawiązaniem do podania skarżącej z dnia 8 listopada 2002 r. ,
b) z dokonaniem wadliwej oceny podania skarżącej z dnia 8 listopada 2002 r., jako pochodzącego od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...], mimo, że ani przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.), ani przepisy ustawy z dnia 20lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 252 ze zm.)., nie stwarzając możliwości uwłaszczenia osób prawnych Kościołów funkcjonujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie różnych ustaw, np. na współwłasność, na tych samych gruntach cmentarnych, nie czynią legitymowanymi do występowania w charakterze stron osób prawnych różnych Kościołów w sprawach dotyczących uwłaszczeń osób prawnych poszczególnych Kościołów na tych samych gruntach cmentarnych na podstawie różnych ustaw,
c) w związku ze stwierdzeniem w końcowej części uzasadnienia wyroku, że dane zawarte w aktach administracyjnych sprawy mogły i mogą przemawiać za wznowieniem z urzędu postępowania w sprawie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...],
2. art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku ze wskazanymi i nie wskazanymi wprost w skardze skierowanej do Sądu I instancji jako naruszone, przepisami procesowego prawa administracyjnego, a także art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu rzutującym na wynik sprawy, w związku z oddaleniem skargi bez podania przyczyn:
a) dlaczego dana skarga, a więc w szczególności zarzuty, wnioski i uzasadnienie w niej zawarte, nie zasługują na uwzględnienie, a przede wszystkim zarzut, że Wojewoda [...] wydając postanowienie z dnia [...] grudnia 2002 r. o wznowieniu postępowania uczynił to jedynie z urzędu, a nie w następstwie formalnego wniosku z dnia 8 listopada 2002 r. Parafii Kościoła [...] w M., która nie mogła być wówczas uznawana za stronę w rozumieniu art. 148 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2001 r.,
b) dlaczego rozstrzygnięcie i uzasadnienie objętej skargą decyzji nie naruszają w stopniu istotnym w szczególności art. 11, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 142 k.p.a., a także art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., mimo wykazania w skardze adresowanej do Sądu I instancji dowolnego zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., sprzeczności między niepełnym rozstrzygnięciem a uzasadnieniem danej decyzji, spowodowanej brakiem uchylenia, w kontekście art. 142 k.p.a., także postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. o wznowieniu postępowania przy jednoczesnym wskazaniu w uzasadnieniu skarżonej decyzji jako naruszony, zdaniem organu odwoławczego, art. 149 § 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a..
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzono argumentację zawartą w skardze skierowanej do Sądu I instancji, akcentując brak podstaw do przyjęcia, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie, pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego oraz nieodniesienie się przez Sąd I instancji do możliwości wszczęcia przez organ pierwszej instancji postępowania z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie oparta została na podstawie określonej w art.174 pkt 2 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. t.j: 2012, poz. 270), powoływanej dalej, jako "p.p.s.a.". Aby podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogły odnieść zamierzony przez jej autora skutek powinien on wykazać, że uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla uzasadnienia wadliwości zaskarżonego wyroku i błędnej oceny przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji skarżący kasacyjnie przedstawił trzy zarzuty przemawiające za naruszeniem art. 3 §1, art.134 §1, art. 141 §4, art.151 i art. 145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Po pierwsze, według skarżącej Parafii Kościoła [...], Sąd błędnie uznał, że zachodziły podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, błędnie ocenił, że upłynął termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania i nie odniósł się do zarzutu skargi, że do wznowienia postępowania mogło dojść w następstwie pisma strony skarżącej z dnia 14 czerwca 2002 r. skierowanego do Zarządu Miasta M., które powinno być przekazane do Wojewody [...].
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji miał podstawy do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania, albowiem wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jako podstawę wznowienia postępowania Parafia Kościoła [...] wskazała ujawnienie nowych dowodów i okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi, który wydał decyzję ( art.145 §1 pkt 5 k.p.a.). Jako nowe dowody i okoliczności Parafia Kościoła [...] ujawniła, że na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w M. , stanowiącej cmentarz, część terenu jest miejscem pochówku wyznawców jej Kościoła. Wniosek o wznowienie postępowania skarżąca Parafia złożyła do Wojewody [...] w dniu [...] października 2002 r., co jest okolicznością bezsporną. Dla zachowania miesięcznego terminu, o którym mowa w art.148 § 1 k.p.a. niezbędne było ustalenie, kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wnioskujący o wznowienie w imieniu Parafii Kościoła [...] – proboszcz tej Parafii w piśmie z dnia 8 listopada 2002 r. oświadczył, że o kwestionowanej decyzji z dnia [...] stycznia 2001 r. dowiedział się w dniu 30 września 2002 r. Temu oświadczeniu przeczą jednak przedstawione przez Parafię Rzymskokatolicką pisma skierowane przez proboszcza Parafii [...] do Zarządu Miasta M. z dnia 14 czerwca 2002 r. i do Starosty z dnia 28 sierpnia 2002 r. Z treści tych pism wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wiadomość o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. była znana stronie skarżącej już w dniu 14 czerwca 2002 r. Nawet, gdyby korzystnie dla strony przyjąć, że oba wymienione pisma z dnia 14 czerwca 2002 r. i z dnia 28 sierpnia 2002 r. powinny być przekazane przez organy do których wpłynęły do organu właściwego jako wniosek o wznowienie postępowania, to też byłby to wniosek złożony po terminie, o którym mowa w art.148 § 1 k.p.a. Zatem nie przekazanie wskazanych wyżej pism nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Nietrafny jest również drugi podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylając decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2009 r. i umarzając postępowanie nie orzekł o uchyleniu postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. o wznowieniu postępowania. Okoliczność, że organ wydał postanowienie o wszczęciu postępowania nie oznacza, że w późniejszej jego fazie organ nie może umorzyć tego postępowania bez potrzeby uchylania postanowienia o wszczęciu postępowania. Skoro wniosek o wznowienie złożony został przez skarżącą Parafię po upływie terminu określonego w art.148 § 1 k.p.a., to wydaną w wyniku wznowienia decyzję należało uchylić a postępowanie prowadzone przed Wojewodą [...] (w tym postępowanie zakończone wydaniem w dniu [...] grudnia 2002 r. postanowienia nr [...] o wznowieniu postępowania) umorzyć na podstawie art.105 k.p.a. Konsekwencją błędnej kwalifikacji wniosku o wznowienie ( jego dopuszczalności) musi być wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia zapadłego w następstwie tego wniosku i umorzenie postępowania. Gdy mowa o umorzeniu postępowania, to chodzi o jego bezprzedmiotowość w danej instancji. Nie zachodziła zatem potrzeba uchylania postanowienia o wszczęciu postępowania, gdyż decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydana na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. uchylająca wadliwą decyzję i umarzająca postępowanie kończy postępowanie w danej instancji. Oznacza to, że organ administracji wydając taką decyzję nie załatwia sprawy co do istoty z powodu pojawienia się trwałej przeszkody uniemożliwiającej jej rozpoznanie. Decyzja o umorzeniu postępowania ma znaczenie czysto procesowe, formalne i kończy sprawę w danej instancji. Tak w doktrynie, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano już pogląd, że w przypadku, gdy organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia, wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, mimo braku dopuszczalności wznowienia, powinien umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji ( por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, Wyd. C.H. Beck Warszawa 1996 r., str. 654 oraz wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., publ. Lex nr 453469).
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy nieodniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do nie podjęcia działań przez Wojewodę i wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że błędny jest prezentowany w skardze kasacyjnej podgląd o możliwości wszczęcia przez organ postępowania z urzędu w sytuacji, gdy prowadzone jest postępowanie wznowieniowe z wniosku skarżącej Parafii. W czasie toczącego się postępowania wszczętego na wniosek organ bez zakończenia tego postępowania, w jego toku, nie może wszcząć postępowania z urzędu. Skoro Kościół [...] złożył wniosek o wznowienie postępowania, a Wojewoda wszczął postępowanie z tego wniosku, to musi ono być zakończone. Natomiast, o tym, czy są podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu decyduje sam organ, podjęcie takiej decyzji leży wyłącznie w gestii organu. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji o podjęciu postępowania wznowieniowego decyduje sam organ i może to uczynić, jeśli uważa za celowe.
Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut nie podjęcia z urzędu postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy Parafia Kościoła [...] nie miała statusu strony postępowania i legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie nie ma znaczenia w sprawie, gdyż organ nie z powodu braku legitymacji skarżącej Parafii do bycia stroną umorzył postępowanie, lecz z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Reasumując, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania odnoszące się do naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art.3 §1, art.134 § 1 p.p.s.a. okazały się niezasadne. Nie doszło tym samym do naruszenia art.151 p.p.s.a.
Odrębnym zagadnieniem jest kwestia następstw wydania przez Wojewodę [...] w dniu [...] listopada 2009 r. dwóch odrębnych decyzji: nr [...] i [...]. Pierwsza z tych decyzji, której dotyczy niniejsza sprawa, została uchylona decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r. umarzającą postępowanie wywołane wnioskiem o wznowienie. W konsekwencji tego w obrocie prawnym pozostała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 23 maja 1989 r. przez Parafię Rzymskokatolicką prawa własności nieruchomości oznaczonej nr [...] przy ul. [...] w M. Drugą decyzją Wojewody [...] nr [...], nie będącą przedmiotem niniejszej sprawy, stwierdzono nabycie z mocy prawa części działki [...] przez Parafię Kościoła [...]. Powoduje to, że w odniesieniu do części działki [...], czyli co do działki [...] rozstrzygnięto w tym samym przedmiocie. Zatem decyzja Wojewody [...] nr [...] z [...] listopada 2009 r. orzeka w przedmiocie już rozstrzygniętym decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2001 r. Taki stan rzeczy powoduje konieczność podjęcia stosownych działań przez właściwy organ.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.