II OSK 518/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Szczecinie z 2008 roku o odtworzeniu treści aktu małżeństwa z 1944 roku. Skarżący zarzucali, że decyzja o odtworzeniu aktu została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego, ponieważ nie wykazano trudności w uzyskaniu odpisu oryginalnego aktu, a także że została wydana przez osobę nieupoważnioną. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną w części dotyczącej naruszenia art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji wadliwie przyjął, iż podeszły wiek wnioskodawczyni uzasadniał odtworzenie aktu, nie badając rzeczywistych przesłanek wskazanych w art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego, takich jak niemożność lub poważne trudności w uzyskaniu odpisu. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, stwierdzając rażące naruszenie prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek do odtworzenia aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą oraz stosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście rażącego naruszenia prawa.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Prawa o aktach stanu cywilnego z 2014 r. w zakresie upoważnień.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja o odtworzeniu aktu małżeństwa sporządzonego za granicą może zostać wydana bez wykazania niemożności lub poważnych trudności w uzyskaniu odpisu oryginalnego aktu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanką zastosowania art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego jest wykazanie, że uzyskanie odpisu aktu jest niemożliwe lub związane z poważnymi trudnościami. Podeszły wiek strony nie jest wystarczającą przesłanką.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo, nie badając przesłanek do odtworzenia aktu małżeństwa zgodnie z art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego. Podeszły wiek wnioskodawczyni nie był wystarczającym uzasadnieniem dla zastosowania tego trybu.
Czy Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego pod rządami Prawa o aktach stanu cywilnego z 1986 r. mógł upoważnić pracownika do wydawania decyzji administracyjnych na podstawie art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta budziła wątpliwości interpretacyjne i nie można jej ocenić w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Istnienie sporu o wykładnię prawa nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że pod rządami ustawy z 1986 r. istniały rozbieżności w interpretacji możliwości udzielania upoważnień przez kierownika USC pracownikom. Z uwagi na brak jednoznaczności i istnienie sporów interpretacyjnych, nie można było uznać tego za rażące naruszenie prawa.
Przepisy (4)
Główne
a.s.c. z 1986 r. art. 35
Ustawa z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego
Przesłanką wszczęcia postępowania o odtworzenie aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą jest niemożność lub poważne trudności w uzyskaniu odpisu oryginalnego aktu. Podeszły wiek strony nie jest wystarczającą przesłanką.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
a.s.c. z 1986 r. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego
Kwestia możliwości udzielenia upoważnienia przez kierownika USC pracownikom na podstawie art. 268a k.p.a. była niejednoznaczna.
k.p.a. art. 268a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący możliwości udzielania upoważnień przez kierownika USC pracownikom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego poprzez odtworzenie aktu małżeństwa bez wykazania niemożności lub poważnych trudności w uzyskaniu odpisu oryginalnego aktu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 6 ust. 1 Prawa o aktach stanu cywilnego w zw. z art. 268a k.p.a. poprzez błędną wykładnię, że kierownik USC nie mógł udzielić upoważnienia pracownikowi do wydawania decyzji administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. • Istnienie bowiem sporu o wykładnię prawa nie może stanowić rażącego naruszenia prawa.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Robert Sawuła
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do odtworzenia aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą oraz stosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Prawa o aktach stanu cywilnego z 2014 r. w zakresie upoważnień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z odtwarzaniem aktów stanu cywilnego i potencjalnym fałszowaniem dokumentów, co ma znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i administracyjnym.
“Czy podeszły wiek wystarczy, by odtworzyć akt małżeństwa sprzed 70 lat? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.