II OSK 498/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-02-02
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona przyrodyopłaty środowiskoweprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnewycinka drzewdecyzje administracyjneNSAWSASKO

NSA uchylił wyrok WSA dotyczący opłaty za wycinkę drzew, uznając, że sąd niższej instancji błędnie oparł się na nieprawomocnym wyroku i nie wykazał naruszenia przepisów postępowania.

Sprawa dotyczyła opłaty za wycinkę 498 drzew, która została naliczona po stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji zwalniającej z tej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o naliczeniu opłaty, opierając się na innym, nieprawomocnym wyroku WSA, który przywrócił decyzję o zwolnieniu z opłat. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd niższej instancji nieprawidłowo oparł się na nieprawomocnym orzeczeniu i nie wykazał naruszenia przepisów postępowania przy wydawaniu decyzji o naliczeniu opłaty.

Sprawa dotyczyła opłaty za usunięcie 498 drzew, naliczonej po tym, jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji zwalniającej z tej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, uznając, że WSA wyrokiem z dnia 23 listopada 2004 r. (sygn. akt II SA/Lu 1387/02) uchylił decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji zwalniającej z opłat. WSA uznał, że skutkiem tego wyroku było przywrócenie mocy decyzji Wójta z 1996 r. o zwolnieniu z opłat, a tym samym zaskarżone decyzje o naliczeniu opłat były dotknięte wadą. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 170 PPSA przez oparcie wyroku na nieprawomocnym wyroku, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA przez przyjęcie naruszenia przepisów postępowania bez wskazania konkretnych naruszeń, oraz art. 125 § 1 pkt 1 PPSA przez niezawieszenie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uznał skargę kasacyjną za zasadną. NSA oddalił zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 PPSA, wskazując, że celowość zawieszenia postępowania leży w gestii sądu i nie wykazano, by odmowa zawieszenia była sprzeczna z sytuacją faktyczną. NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c PPSA, stwierdzając, że WSA nie wykazał naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. NSA podkreślił, że decyzja o naliczeniu opłat została wydana w czasie, gdy decyzja zwalniająca z opłat nie obowiązywała, a wyrok WSA z 23 listopada 2004 r. nie był prawomocny i nie mógł wywołać skutków prawnych przywracających decyzję z 1996 r. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd może zawiesić postępowanie, ale nie ma takiego obowiązku. Ocena celowości zawieszenia należy do sądu i zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny tylko wtedy, gdy ocena sądu jest oczywiście sprzeczna z zaistniałą sytuacją.

Uzasadnienie

Przepis art. 125 § 1 pkt 1 PPSA daje sądowi swobodę w decydowaniu o zawieszeniu postępowania. Zarzut naruszenia tego przepisu wymaga wykazania oczywistej sprzeczności oceny sądu z sytuacją faktyczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

PPSA art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka na podstawie przepisów PPSA.

Pomocnicze

PPSA art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. Celowość zawieszenia pozostawiona jest ocenie sądu.

PPSA art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyrok sądu jest prawomocny z chwilą jego wydania. Nie można oprzeć wyroku na nieprawomocnym orzeczeniu.

u.o.p. art. 47e ust. 2

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 47f ust. 1-3

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.i.k.ś. art. 86-86e

Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 lit. c PPSA przez oparcie wyroku na nieprawomocnym orzeczeniu i brak wskazania naruszeń przepisów postępowania. Naruszenie art. 170 PPSA przez oparcie wyroku na nieprawomocnym wyroku WSA.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA przez niezawieszenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego pozostawiona została ocenie i uznaniu sądu administracyjnego zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być więc skuteczny tylko wówczas, gdyby wykazane zostało, że ocena sądu w przedmiocie braku podstaw do zawieszenia postępowania jest oczywiście sprzeczna z zaistniałą w sprawie sytuacją Sąd administracyjny I instancji kontroluje zaskarżoną do tego sądu ostateczną decyzję administracyjną pod kątem legalności, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji, a nie w dacie orzekania przez ten sąd o legalności tej decyzji nie ma więc podstaw do przyjęcia, że toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej nieważności decyzji orzekającej o zwolnieniu skarżącego z ponoszenia opłat za wycięcie drzew uzasadniało zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia tych opłat, skoro niesporne jest, że w dacie wydawania decyzji o ustaleniu opłat w obrocie prawnym pozostawała decyzja ostateczna stwierdzająca nieważność decyzji o zwolnieniu skarżącego od opłat nie wskazano, aby taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie Błędnie przy tym stwierdzono, że skutkiem prawnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie II SA Lu 1444/03 jest to, że uzyskała ponownie moc decyzja Wójta Gmin P. z dnia [...] października 1996 r., skoro wyrok ten wydany został w tej samej dacie, w jakiej wydano wyrok w sprawie niniejszej, nie był więc to wyrok prawomocny i nie mógł wywołać skutków, o jakich mowa w zaskarżonym w sprawie niniejszej wyroku.

Skład orzekający

Barbara Gorczycka - Muszyńska

przewodniczący sprawozdawca

Maria Czapska - Górnikiewicz

członek

Andrzej Gliniecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów PPSA dotyczących oparcia wyroku na nieprawomocnym orzeczeniu oraz obowiązku wskazania naruszeń przepisów postępowania przy uchylaniu decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami za wycinkę drzew i kolejnością orzekania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym – możliwości oparcia wyroku na nieprawomocnym orzeczeniu. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie zasad formalnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Czy nieprawomocny wyrok może zniweczyć decyzję administracyjną? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1 042 997,37 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 498/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Barbara Gorczycka -Muszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Czapska - Górnikiewicz
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II SA/Lu 1387/02 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-11-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Przepis art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Z treści tego przepisu wynika więc, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego pozostawiona została ocenie i uznaniu sądu administracyjnego. Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być więc skuteczny tylko wówczas, gdyby wykazane zostało, że ocena sądu w przedmiocie braku podstaw do zawieszenia postępowania jest oczywiście sprzeczna z zaistniałą w sprawie sytuacją.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska (spr.), Sędziowie NSA Maria Czapska – Górnikiewicz, Andrzej Gliniecki, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 listopada 2004r., sygn. akt II SA/Lu 1387/02 w sprawie ze skargi Spółki Akcyjnej P. w W. w likwidacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] września 2002 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie 2. zasądza od Spółki Akcyjnej P. z siedzibą w W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] września 2002 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2002 r. w przedmiocie opłaty za usunięcie 500 drzew z terenu kolejowego w związku z realizacją inwestycji Myjnie wagonów towarowych w M. zlokalizowanej w D. gmina P.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że w dniu 11 października 1996 r. na wniosek Centralnej Dyrekcji Kolei Państwowych w Warszawie Wójt Gminy P. wydał decyzję o zezwoleniu na wycięcie 498 szt. drzew z terenu przeznaczonego pod budowę myjni wagonów towarowych w miejscowości D. oraz zwolnił wnioskodawcę z opłat za wycięcie drzew. Drzewa wycięte zostały w 1997 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej, działając z urzędu, stwierdziło nieważność wskazanej decyzji w części dotyczącej zwolnienia z opłat, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] XII 2001 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] XI 2001 r. W tej samej dacie, w dniu [...].XII 2001 r. Wójt Gminy P. działając na podstawie art. 47e ust. 2, 47f ust. 1-3 ustawy o ochronie przyrody (Dz. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079) orzekł o ustaleniu i pobraniu od P. SA w likwidacji opłaty za usunięcie 498 drzew w kwocie 1.442.577,60 zł. Wskutek uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania – organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. naliczył należną od P. SA w likwidacji opłatę za wycięcie 500 drzew – w kwocie 1.042.997,37 zł. Tę decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją z dnia [...] września 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2002 r. wskazując w motywach jako przyczynę uchylenia okoliczność, że WSA wyrokiem z dnia 23 XI 2004 r. wydanym w sprawie II SA Lu 1444/03 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] października 1996 r. w części dotyczącej zwolnienia P. z opłat za usunięcie drzew. Zdaniem WSA skutkiem prawnym tego wyroku jest to, że moc obowiązującą uzyskała ponownie w całości decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] października 1996 r. orzekająca o zwolnieniu z opłat za usunięcie drzew z tych względów. Z tych względów zaskarżone decyzje o nałożeniu opłat będące przedmiotem oceny przez WSA w sprawie niniejszej "które także rozstrzygały w tym samym zakresie przedmiotowym podlegają uchyleniu, bowiem decyzje te byłyby dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa".
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej reprezentowane przez radcę prawnego. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przez Sąd I instancji
- art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oparcie wyroku o nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Lu 1444/03,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit.c pow. ustawy przez przyjęcie, że w postępowaniu przed Kolegium doszło do naruszenia przepisów postępowania bez wskazania jednak, jakie przepisy zostały naruszone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze,
- art. 125 § 1 pkt 1 pow. ustawy przez nie zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej sygn. akt SA/Lu 1444/03.
Wskazując na powyższe skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są uzasadnione.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) przez niezawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia przed sądem administracyjnym postępowania w sprawie dotyczącej nieważności decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] października 1996 r. w części dotyczącej zwolnienia Centralnej Dyrekcji Kolei Państwowych w Warszawie z opłat za wycięcie drzew. Przepis art. 125 pp 1 pkt 1 pow. ustawy stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z treści tego przepisu wynika więc, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego pozostawiona została ocenie i uznaniu sądu administracyjnego. Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być więc skuteczny tylko wówczas, gdyby wykazane zostało, że ocena sądu w przedmiocie braku podstaw do zawieszenia postępowania jest oczywiście sprzeczna z zaistniałą w sprawie sytuacją. Taka okoliczność w sprawie niniejszej nie zachodzi. Sąd administracyjny I instancji kontroluje zaskarżoną do tego sądu ostateczną decyzję administracyjną pod kątem legalności, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji, a nie w dacie orzekania przez ten sąd o legalności tej decyzji. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej nieważności decyzji orzekającej o zwolnieniu skarżącego z ponoszenia opłat za wycięcie drzew uzasadniało zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia tych opłat, skoro niesporne jest, że w dacie wydawania decyzji o ustaleniu opłat w obrocie prawnym pozostawała decyzja ostateczna stwierdzająca nieważność decyzji o zwolnieniu skarżącego od opłat.
Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 lit.c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonym wyroku nie wskazano, aby taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżona do tego sądu decyzja została wydana w czasie, kiedy nie pozostawała w obrocie prawnym decyzja zwalniająca skarżącą od obowiązku poniesienia opłat – a zatem istniała podstawa prawna (art. 86-86e ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska - Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm. i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian – Dz. U. Nr 133, poz. 638 ze zmianami, jako przepisy dotychczasowe, mające zastosowanie do sprawy wszczętej przed dniem 1 października 2001 r. – art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zmianami) do ustalenia i pobierania opłat .
Sąd I instancji nie wskazał, aby decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Błędnie przy tym stwierdzono, że skutkiem prawnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie II SA Lu 1444/03 jest to, że uzyskała ponownie moc decyzja Wójta Gmin P. z dnia [...] października 1996 r., skoro wyrok ten wydany został w tej samej dacie, w jakiej wydano wyrok w sprawie niniejszej, nie był więc to wyrok prawomocny i nie mógł wywołać skutków, o jakich mowa w zaskarżonym w sprawie niniejszej wyroku.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 2003 pkt 2 pow. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI