Orzeczenie · 2025-03-18

II OSK 467/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennegminna ewidencja zabytkówochrona zabytkówpostępowanie administracyjneNSAskarga kasacyjnauzgodnienie konserwatorskieprawo budowlane

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Powodem odmowy ustalenia warunków zabudowy był brak uzgodnienia projektu decyzji z organem konserwatorskim, gdyż działka objęta wnioskiem znajdowała się na obszarze historycznego układu urbanistycznego osiedla, ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Skarżący podnosił liczne zarzuty dotyczące wadliwości procedury wpisu działki do gminnej ewidencji zabytków, wskazując na brak odpowiednich dokumentów urzędowych potwierdzających dokonanie tej czynności przez Prezydenta Wrocławia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie jest właściwym miejscem do kwestionowania procedury tworzenia gminnej ewidencji zabytków ani legalności samego wpisu. Kwestie te powinny być rozstrzygane w odrębnych postępowaniach. Sąd wskazał również, że organ konserwatorski działał w ramach swoich kompetencji, a brak uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przez ten organ stanowił wystarczającą podstawę do odmowy ustalenia tych warunków. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie służy do badania legalności wpisu do rejestru zabytków oraz że brak uzgodnienia z konserwatorem jest podstawą odmowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ujęcia nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków i procedury ustalania warunków zabudowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy można kwestionować prawidłowość procedury tworzenia gminnej ewidencji zabytków i wpisu konkretnej nieruchomości do tej ewidencji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwestionowanie procedury tworzenia gminnej ewidencji zabytków lub samego wpisu do niej nie może odbywać się w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Kwestie te powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy ma na celu ocenę zgodności planowanej inwestycji z przepisami prawa, w tym z ustaleniami konserwatorskimi. Kwestionowanie legalności wpisu do rejestru zabytków jest odrębną kwestią, która wymaga odrębnego postępowania.

Czy brak uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z wojewódzkim konserwatorem zabytków stanowi wystarczającą podstawę do odmowy ustalenia tych warunków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z organem konserwatorskim, w przypadku gdy obszar lub obiekt objęty jest formami ochrony zabytków lub ujęty w gminnej ewidencji zabytków, stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 53 ust. 4 pkt 2, art. 60 ust. 1, art. 64 ust. 1) uzależniają wydanie decyzji o warunkach zabudowy od uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Organ prowadzący postępowanie lokalizacyjne nie może samodzielnie ustalać warunków zabudowy w sytuacji, gdy organ współdziałający odmówił uzgodnienia.

Czy lista obszarów ujętych w gminnej ewidencji zabytków, opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej, ma moc dowodową dokumentu urzędowego potwierdzającego dokonanie czynności wpisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka lista, sporządzona przez osobę niebędącą organem, nie stanowi dokumentu urzędowego ani nie zastępuje wymaganych prawem udokumentowanych pisemnie czynności urzędowych związanych z wpisem do gminnej ewidencji zabytków.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wpis do gminnej ewidencji zabytków wymaga formalnych czynności urzędowych, które muszą być pisemnie udokumentowane. Lista opublikowana w BIP nie spełnia tych wymogów i nie może być traktowana jako dowód dokonania takiej czynności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (23)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków w odniesieniu do obszarów i obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków.

u.p.z.p. art. 60 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.z.o.z. art. 22 § 2

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych.

u.o.z.o.z. art. 22 § 5

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Czynność włączenia do gminnej ewidencji karty adresowej zabytku uprzednio wpisanego do ewidencji wojewódzkiej jest czynnością pochodną i niezależną od ocen wójta.

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

Procedura uzgodnienia z organem współdziałającym.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie MKiDN art. 18

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia ewidencji zabytków

Określa czynności związane z ujęciem obiektu w gminnej ewidencji zabytków.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.z.o.z. art. 7

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

k.p.a. art. 14 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek załatwiania spraw pisemnie.

k.p.a. art. 76 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie jest właściwym miejscem do kwestionowania procedury tworzenia gminnej ewidencji zabytków. • Brak uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z konserwatorem zabytków stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy ustalenia warunków zabudowy. • Lista opublikowana w BIP nie jest dokumentem urzędowym i nie zastępuje wymaganych prawem udokumentowanych pisemnie czynności urzędowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwości procedury wpisu działki do gminnej ewidencji zabytków i braku odpowiednich dokumentów urzędowych. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i procesowego przez sąd pierwszej instancji. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

kwestionowanie tej procedury, czy samej gminnej ewidencji zabytków, nie może jednak odbywać się w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy. • Poddanie projektu decyzji o warunkach zabudowy, przeprowadzanej w odrębnym trybie ocenie profesjonalnego podmiotu, wyklucza w tym zakresie dokonywanie samodzielnych ustaleń przez organ prowadzący postępowanie lokalizacyjne.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Małgorzata Masternak - Kubiak

sprawozdawca

Grzegorz Rząsa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie służy do badania legalności wpisu do rejestru zabytków oraz że brak uzgodnienia z konserwatorem jest podstawą odmowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ujęcia nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków i procedury ustalania warunków zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście ochrony zabytków i planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Czy można zablokować budowę, powołując się na wpis do rejestru zabytków, którego formalna podstawa jest kwestionowana?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst