II OSK 457/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Dolnośląskiego od wyroku WSA we Wrocławiu, który stwierdził rażącą bezczynność Wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy dla obywatelki Ukrainy. WSA zobowiązał organ do załatwienia sprawy, umorzył postępowanie w tym zakresie i przyznał stronie 2600 zł zadośćuczynienia. Skarga kasacyjna dotyczyła wyłącznie punktu IV sentencji wyroku, kwestionując zasadność przyznania sumy pieniężnej. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że Wojewoda nie zakwestionował stwierdzonej bezczynności ani jej rażącego charakteru, co oznaczało prawomocność tych ustaleń. NSA odrzucił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (dotyczący uzasadnienia), stwierdzając, że uzasadnienie WSA zawierało wszystkie niezbędne elementy i wyjaśniało podstawy przyznania sumy pieniężnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a., NSA wyjaśnił, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny i służy zadośćuczynieniu za zwłokę organu, pełniąc funkcje prewencyjno-represyjne i kompensacyjne. Sąd uznał, że przyznana kwota 2600 zł była adekwatna do długotrwałej (27 miesięcy) i rażącej bezczynności organu, która spowodowała u cudzoziemki niepewność i stres, naruszając jej prawo do dobrej administracji i ochrony życia prywatnego. NSA stwierdził, że WSA nie przekroczył granic uznania sędziowskiego, a przyznana suma była proporcjonalna i miała na celu zdyscyplinowanie organu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie przyznawania przez sądy administracyjne sum pieniężnych jako zadośćuczynienia za bezczynność organów, zwłaszcza w sprawach dotyczących pobytu cudzoziemców. Potwierdzenie, że długotrwała zwłoka organu w rozpoznaniu wniosku może być uznana za rażące naruszenie prawa.
Każda sprawa o zadośćuczynienie za bezczynność jest oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki stanu faktycznego i prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może przyznać stronie sumę pieniężną jako zadośćuczynienie za bezczynność organu administracji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może przyznać stronie sumę pieniężną jako zadośćuczynienie za bezczynność organu, jeśli stwierdzi taką bezczynność.
Uzasadnienie
Przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za ignorowanie uzasadnionego interesu strony w terminowym załatwieniu sprawy, pełni funkcję prewencyjno-represyjną i kompensacyjną, rekompensując krzywdę moralną i niedogodności spowodowane opieszałością organu. Sąd kieruje się uznaniem sędziowskim, oceniając indywidualne okoliczności sprawy.
Czy uzasadnienie wyroku WSA, które przyznaje stronie sumę pieniężną za bezczynność organu, musi szczegółowo wyjaśniać zasady przyznania tej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku musi zawierać wszystkie niezbędne elementy i wyjaśniać zasadnicze powody uwzględnienia skargi, w tym podstawy przyznania sumy pieniężnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie WSA było wystarczające, ponieważ wskazywało na kwalifikowany, rażący charakter bezczynności, jej długość i statyczny charakter, co stanowiło podstawę do przyznania sumy pieniężnej.
Czy długotrwała bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy dla cudzoziemca może być podstawą do przyznania mu sumy pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, długotrwała i rażąca bezczynność organu w tak istotnej sprawie jak zezwolenie na pobyt jest podstawą do przyznania sumy pieniężnej.
Uzasadnienie
Sprawy dotyczące zezwoleń na pobyt mają zasadnicze znaczenie dla cudzoziemców, a przedłużanie ich powoduje poważne uciążliwości i niepewność. NSA uznał, że przyznana kwota 2600 zł była adekwatna do 27-miesięcznej bezczynności organu.
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1 i 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 4
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 2 marca 2020 r. art. 15zzs § 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo stwierdził rażącą bezczynność organu. • Przyznanie stronie sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za bezczynność jest dopuszczalne i uzasadnione. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające. • Przyznana kwota 2600 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia prawa i długotrwałości bezczynności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. przez przyznanie sumy pieniężnej bez wystarczającego uzasadnienia. • Zarzut, że przyznanie sumy pieniężnej jest fakultatywne i wymaga szczególnych okoliczności, które nie zostały wystarczająco wykazane.
Godne uwagi sformułowania
nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji bada kompletność wniosku i zaczyna działać w sprawie po tak długim czasie. • nie można zaakceptować działania organu doprowadzającego do piętrzenia trudności w uzyskaniu przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo spełnienia przez niego warunków do jego otrzymania. • zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. • przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy. • przyznanie stronie sumy pieniężnej pozostaje bez wpływu na przysługujące jej od organu odszkodowanie. Ma być ono natomiast swego rodzaju rekompensatą za krzywdę moralną spowodowaną bezczynnością organu i za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Zdzisław Kostka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznawania przez sądy administracyjne sum pieniężnych jako zadośćuczynienia za bezczynność organów, zwłaszcza w sprawach dotyczących pobytu cudzoziemców. Potwierdzenie, że długotrwała zwłoka organu w rozpoznaniu wniosku może być uznana za rażące naruszenie prawa."
Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie za bezczynność jest oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki stanu faktycznego i prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwała bezczynność urzędu może prowadzić do finansowych konsekwencji dla organu i jak sądy egzekwują prawo do dobrej administracji. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów proceduralnych.
“27 miesięcy bezczynności urzędu: Sąd przyznał cudzoziemce 2600 zł zadośćuczynienia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.