II OSK 436/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ol 681/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-12-08
II OSK 436/21 - Wyrok NSA z 2021-12-08
IV SA/Wa 619/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-10-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 9 ust. 2, art. 9 ust. 3 pkt 5 lit. a i b, art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1, art. 35 ust. 3 i ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 869
art. 6a ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. - o ochronie przeciwpożarowej (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 12 ust. 1 pkt 1 i 2, § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z ust. 4, § 14, § 15, § 16, § 18, § 19 ust. 1 pkt 1 lit b, ust. 2 pkt 1 lit. b, ust. 3, § 21 ust. 1 pkt 1 i 2, § 60 ust. 1 w zw. z ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
§ 12 ust 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 182 § 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 681/22 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 lipca 2022 r. nr WIN-II.7840.4.11.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 681/22 oddalił skargę R. C. (dalej jako skarżący) na decyzję Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 27 lipca 2022 r., nr WIN-II.7840.4.11.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent Olsztyna (dalej jako: "organ I instancji") decyzją z 8 kwietnia 2022 r., nr II-95/2022, zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i lokalami usługowymi, na dz. nr [...] ... [...], [...] oraz zezwolił na rozbiórkę czterech budynków garażowych istniejących na dz. nr [...] ... [...], [...] przy ul. [...] w O.
Na skutek odwołania skarżącego od powyższej decyzji Wojewoda Warmińsko-Mazurski decyzją z 27 lipca 2022 r. nr WIN-II.7840.4.71.2022 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem Wojewody inwestor dołączył do wniosku wszelkie wymagane prawem dokumenty (oświadczenia, projekt budowalny spełniający wymogi rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1609 ze zm.), dodatkowe dokumenty i uzgodnienia uzasadnione zakresem i charakterem inwestycji.
Organ odwoławczy zaznaczył, że zastosowane rozwiązania zostały zaprojektowane i sprawdzone przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania. Złożono oświadczenia, o których mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego dotyczące sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zaprojektowane zamierzenie inwestycyjne odpowiada wymaganiom określonym w decyzji ustalającej warunki zabudowy. Stwierdził, że decyzja ta jest ostateczna i wiąże organ administracji architektoniczno-budowlanej, pomimo podnoszonych zarzutów, że została wydana z naruszeniem prawa. Wojewoda wskazał, że projekt zagospodarowania terenu przedmiotowej budowy odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) w zakresie: usytuowania - § 12 ust. 1 pkt 1 i 2; dojść i dojazdów - § 14,15,16; nowo projektowanych miejsc postojowych - § 18, § 19 ust. 1 pkt 1 lit b, ust. 2 pkt 1 lit. b, ust. 3, § 21 ust. 1 pkt 1 i 2; miejsca gromadzenia odpadów stałych - § 22 ust. 2 pkt 2; uzbrojenia technicznego działki - § 26 ust. 1, § 28 ust. 1, § 29; odległości od innych obiektów - przesłanianie istniejącej zabudowy mieszkalnej - § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z ust. 4; wymaganego czasu nasłonecznienia dla projektowanych pomieszczeń mieszkalnych oraz dla pomieszczeń mieszkalnych w istniejącej zabudowie - § 60 ust. 1 w zw. z ust. 3.
Następnie organ odwoławczy przedstawił szczegółowo argumentację, która doprowadziła do uznania podniesionych w odwołaniu zarzutów za nieuzasadnione. Odnosząc się do kwestii lokalizacji inwestycji w zabudowie śródmiejskiej Wojewoda podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącego przedmiotowa inwestycja znajduje się na obszarze zabudowy śródmiejskiej, w rozumieniu § 3 pkt 1 warunków technicznych. Organ odwoławczy uznał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy enumeratywne wskazanie w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest wymogiem obligatoryjnym dla ustalenia obszaru funkcjonalnego śródmieścia, a takie ustalenie może wynikać z okoliczności faktycznych poczynionych w oparciu o stan istniejącej zabudowy na tym terenie. Zgodnie z treścią ww. przepisu przez "zabudowę śródmiejską" - należy rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Przy dokonywaniu prawnej oceny czy mamy do czynienia z zabudową śródmiejską ma zatem znaczenie, że dany obszar faktyczne stanowi centrum miasta. Przedmiotowa inwestycja znajduje się na obszarze, który faktycznie stanowi centrum miasta. Jest to teren osiedla Śródmieście, w rejonie ulic: [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Teren ten jest mocno zabudowany i zagospodarowany. Dzielnica Śródmieście jest ścisłym centrum miasta O., w którym znajdują się zarówno budynki z współczesną architekturą jak też budynki z walorami historycznymi, zabytkowymi. Fakt ten można uznać za powszechnie znany, nie tylko z uwagi na historyczne uwarunkowania, ale funkcję jaką także aktualnie pełni ten obszar. Zatem teren inwestycji znajduje się na obszarze stanowiącym funkcjonalne i faktyczne centrum miasta, który to obszar cechuje się zgrupowaną, intensywną i gęstą zabudową. Dla tej oceny nie ma więc znaczenia, że dla tego obszaru nie został uchwalony plan miejscowy oraz brak jest informacji o takim terenie w studium, zaś stwierdzenia skarżącego, że dokument ten (studium) powinien stanowić podstawowe źródło dla ustalania obszaru funkcjonalnego śródmieścia, należy uznać jako postulat skierowany do lokalnego prawodawcy.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie powtarzając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo wskazał na naruszenie art. 81a K.p.a., ewentualnie art. 7a K.p.a. poprzez błędne przyjęcie i rozumienie definicji "zabudowy śródmiejskiej".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym oraz podtrzymał stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Inwestor w piśmie procesowym z 17 października 2022 r. przedstawił argumentację potwierdzającą prawidłowość wydanej decyzji i niezasadność podniesionych w skardze zarzutów.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę skarżącego bowiem nie znalazł podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Sąd wymienił kwestionowane przez skarżącego ustalenia organu, które skarżący uznał za niewyjaśnione w dostatecznym stopniu a zatem dowolne. Następnie Sąd przedstawił własną ocenę kwestionowanych ustaleń.
Sąd stwierdził, że teren inwestycji, jak i nieruchomość, w której skarżący ma mieszkanie znajdują się w centralnej części dzielnicy śródmieście, intensywnie zabudowanej i zagospodarowanej. Potwierdzają to ustalenia decyzji o warunkach zabudowy z 17 października 2018 r. Zgodnie z powszechnym rozumieniem pojęcia "śródmieście" jest to dzielnica położona w ścisłym centrum miasta. Organ odwoławczy uznał, że jest to wystarczające do uznania występowania w sprawie zabudowy śródmiejskiej. Nie wskazano jakie są w tym zakresie ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z powoływanym przez skarżącego studium (uchwała nr [...]), który jest opublikowany na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta O. i stanowi wersję ujednoliconą, analizowany teren położony jest w obszarze oznaczonym symbolem C, oznaczającym strefę śródmiejską - Centrum. Zgodnie z pkt 3.4.1 ppkt 3 części tekstowej studium strefa Śródmiejska C obejmuje tereny zabudowy dziewiętnastowiecznej i przedwojennej zabudowy Górnego i Dolnego Przedmieścia – w rejonie ulic [...], [...] oraz [...]. Zgodnie z ppkt 2 w granicach strefy śródmiejskiej - CENTRUM C wyznacza się: Obszary: historycznego – STAREGO MIASTA, koncentracji usług ponadlokalnych - ogólnomiejskich, regionalnych i krajowych - CENTRUM, usług ogólnomiejskich i mieszkalnictwa wielorodzinnego z usługami – o wysokiej intensywności, koncentracji usług ponadlokalnych z zakresu funkcji metropolitalnych - nauki, szkolnictwa wyższego, zdrowia, administracji i kultury itp. mieszkalnictwa o wysokiej intensywności – zabudowy wielorodzinnej, mieszkalnictwa o średniej intensywności z przewagą zabudowy wielorodzinnej, mieszkalnictwa o niskiej intensywności z przewagą zabudowy jednorodzinnej, koncentracji usług komercyjnych, rozmieszczenia Wielkopowierzchniowych Obiektów Handlowych, ·zieleni urządzonej, parkowej, izolacyjnej.
Sąd zauważył, że z zapisów tych wyraźnie wynika, że zabudowa wielorodzinna i usługowa ogólnomiejska, występująca bezspornie na analizowanym terenie, to obszar wysokiej intensywności. Potwierdzają to również rysunki map, ukazujące obszar intensywnie zurbanizowany. Sąd nie miał wątpliwości, że działki objęte wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i nieruchomości znajdujące się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji odpowiadają definicji zabudowy śródmiejskiej, zawartej w § 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Tym samym Sąd uznał, że w sprawie miał zastosowanie § 60 ust. 3 tego rozporządzenia zezwalający na ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny. Ponadto załączone do akt sprawy analizy przesłaniania i wykonane w formie 3D analizy nasłonecznienia (cieni) nie dają podstaw do uznania, że jakiekolwiek mieszkanie, mogące się znajdować w obszarze oddziaływania wnioskowanej inwestycji z uwagi na nasłonecznienie i przesłanianie, zostało pominięte w analizie. Zdaniem Sądu, skarżący właściwie nie wyjaśnił jakie konkretnie mieszkania uważa za pominięte w analizie. Budynek, w którym mieszka nie ma regularnych ścian, nie wiadomo więc który pion miał na myśli. Ogólnikowych twierdzeń skarżącego nie sposób dokładnie zweryfikować. Sąd wskazał, że budynek, w którym zamieszkuje skarżący znajduje się po wschodniej stronie projektowanego budynku wielorodzinnego. Prawidłowo analizą objęto ściany budynku nr [...] przy ul. [...] tylko od strony, z której może padać cień powodowany zamierzoną inwestycją. Przedstawiona na rysunkach linijka słońca wg Twarowskiego pozwala przyjąć, że mieszkania w budynku nr [...] od strony projektowanej inwestycji będą miały zapewniony czas nasłonecznienia 1,5 godziny. Zgodnie z § 60 ust. 2 ozporządzenia w sprawie warunków technicznych w mieszkaniach wielopokojowych wymagania co do czasu nasłonecznienia powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. W świetle tego przepisu, jak również przedłożonych przez inwestora opracowań sporządzonych przez uprawnionych architektów, dysponujących wiedzą specjalną w omawianym zakresie, należało uznać spełnienie warunku minimalnego czasu nasłonecznienia dla mieszkań w budynku nr [...] przy ul. [...]. Zachowana została też wymagana odległość pomiędzy budynkami, umożliwiająca naturalne oświetlenie pomieszczeń. Sąd podkreślił, że skarżący może kwestionować działania inwestora tylko w ramach własnego interesu prawnego. Dla skutecznego podważenia analiz wykonanych na zlecenie inwestora należałoby wykazać, że zawierają oczywisty błąd lub przedłożyć kontranalizy sporządzone przez podmioty posiadające również wiedzę specjalistyczną w tym przedmiocie, czego skarżący nie uczynił. Wobec tego nie było podstaw do podważenia ustaleń specjalistów i kontynuowania postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w przedłożonych przez inwestora opracowaniach.
Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że projekt budowlany nie zapewnia bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Zaprojektowane i opisane przez inwestora w piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę zabezpieczenia Sąd uznał za wystarczające. Potwierdził to uprawniony rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a także Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, który postanowieniem z 17 marca 2021 r. wyraził zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych wobec braku wymaganej drogi pożarowej dla projektowanego budynku. Postanowienie to wydane zostało w trybie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. z 2009 r. nr 124, poz. 1030). Zgodnie z tym unormowaniem w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. W myśl art. 6a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2057) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji na uzasadniony ekspertyzą techniczną wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego lub terenu, którego dotyczą rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, może, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, wyrazić zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań określonych w postanowieniu. Sąd stwierdził, że inwestor spełnił dodatkowe wymagania określone w postanowieniu Komendanta. Spełnił tym samym wszystkie warunki jakie przepisy prawa wymagały od niego dla zachowania bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Sąd podzielił stanowisko inwestora zawarte w odpowiedzi na skargę, że na obecnym etapie nie ma podstaw do weryfikowania legalności ostatecznego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Postanowienie to pozostaje w obrocie prawnym, jest ostateczne i prawnie wiążące. Na postanowienie to przysługiwało odrębnie zażalenie, a tym samym skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z zasadą trwałości wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a. ostateczne i prawomocne postanowienia mogą być wzruszane tylko w trybach nadzwyczajnych, potwierdza to treść art. 126 K.p.a. Oznacza to, że dopóki postanowienie Komendanta wyrażające zgodę na odstępstwa obowiązuje, dopóty należy przyjmować, że jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego projektowanej inwestycji została należycie ustalona.
Zdaniem Sądu I instancji, skarżący niezasadnie neguje możliwość podłączenia projektowanego budynku do kanalizacji deszczowej. Możliwość taką potwierdził zarządca sieci, wyrażając zgodę na podłączenie i określając warunki techniczne tego podłączenia (str. 29 załączników do projektu budowlanego). Zastrzeżony przez operatora sieci warunek wykonania przez inwestora zbiornika retencyjnego, właśnie z uwagi na niewystarczającą przepustowość sieci odbiorczej, ma gwarantować sprawne funkcjonowanie kanalizacji deszczowej. Sąd wskazał, że ani organy, ani Sąd nie mogą podważać przyjętego rozwiązania, skoro gestor sieci uznał taki warunek za wystarczający. Obowiązkiem inwestora było jedynie wykazanie, że uzyskał zgodę na podłączenie inwestycji do kanalizacji deszczowej i projekt budowlany uwzględnia warunki tego podłączenia. Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że kwestia podłączenia budynku do kanalizacji deszczowej wymagała dodatkowych wyjaśnień.
Odnośnie do wpływu inwestycji na komunikację drogową na sąsiednich nieruchomościach Sąd zauważył, że inwestor uzyskał i przedłożył jako załącznik do projektu budowlanego zgodę zarządcy drogi na przebudowę zjazdu z ul. [...] do planowanej inwestycji (str. 41 załączników). Zarządca drogi uzgodnił wcześniej pozytywnie warunki zabudowy, dając w ten sposób wyraz, że nie ma przeszkód dostępu projektowanej inwestycji do drogi publicznej. To w decyzji o warunkach zabudowy określone zostały warunki obsługi nieruchomości objętej wnioskiem w zakresie komunikacji. Na etapie wydawania pozwolenia na budowę nie można już podważać ustaleń dokonanych decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Sąd zauważył, że to na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy właściwy organ bada uwarunkowania faktyczne i prawne terenu, analizuje spełnienie tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, ocenia dopuszczalność powstania nowej zabudowy i jej funkcjonowanie z dotychczasową zabudową. Wydając decyzję o pozwoleniu na budowę, w której zatwierdza się projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany, organy administracji architektoniczno-budowlanej jedynie oceniają zgodność przyjętych rozwiązań projektowych z decyzją o warunkach zabudowy. Ponadto Sąd wskazał, że skarżący nie może sprzeciwiać się korzystaniu z drogi publicznej przez innych użytkowników ruchu. Zarządca drogi udzielił potrzebnych zgód, potwierdzając tym samym zachowanie warunków bezpieczeństwa w komunikacji na drodze publicznej przy włączeniu do ruchu drogowego użytkowników projektowanego budynku. Sąd zaznaczył, że wzmożenie ruchu drogowego w związku z powstaniem nowego budynku wielorodzinnego z usługami i mogące wyniknąć z tego powodu utrudnienia stanowią okoliczności pozaprawne. Żaden przepis prawa nie nakazuje zapewnienia użytkownikowi drogi niezakłóconego ruchu drogowego. Sąd nie stwierdził sprzeczności zaprojektowanych miejsc parkingowych z wymogami decyzji o warunkach zabudowy. Do urządzania miejsc postojowych odnosi się § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten nie określa konkretnych kryteriów ustalenia ilości miejsc postojowych, uzależniając ich określenie od przeznaczenia i sposobu zabudowy działki budowlanej (por. wyrok NSA z 5 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2449/17, (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Zgodnie z § 18 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wymagana liczba stanowisk postojowych i sposób urządzania parkingów ustalana jest indywidualnie dla danej inwestycji w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W tym zakresie przesądzające znaczenie ma więc treść decyzji o warunkach zabudowy. Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 855/19 (publ. w CBOSA).
W ocenie Sądu, inwestor w wystarczającym stopniu wykazał również, że został przeanalizowany i uwzględniony wpływ budowy na konstrukcję sąsiednich budynków. Projektant wyjaśnił jakie zostaną przedsięwzięte w tym zakresie środki zaradcze w części I projektu na str. 10. Szczegółowe wyjaśnienia zawiera też projekt techniczny zabezpieczenia wykopu budowlanego sporządzony i sprawdzony przez specjalistów z dziedziny geotechniki, konstrukcji i budownictwa (str. 203-275 załączników). W ocenie specjalistów opracowujących dokumentację projektową – projektowany głęboki wykop budowlany, wykonany w technologii rozpieranej ściany szczelinowej, nie będzie miał negatywnego wpływu na budynki i obiekty budowlane występujące w jego otoczeniu. Zaprojektowane trwałe zabezpieczenie obudowy wykopu budowlanego spowoduje przejęcie obciążeń poziomych pochodzących od parcia gruntu. W opracowaniu technicznym zabezpieczenia wykopu dokonano oceny wpływu wykonania wykopu na budynki sąsiednie i określono stan budynków sąsiadujących z wykopem. Dodatkowo, przed rozpoczęciem prac związanych z wykonaniem ściany szczelinowej, przewidziano przeprowadzenie szczegółowego przeglądu i inwentaryzację uszkodzeń budynków znajdujących się w strefie oddziaływania wykopu w celu monitoringu istniejących budynków oraz, że ma być zapewniony stały nadzór geotechniczny na czas wykonywania wykopu.
Sąd zauważył, że stosownie do § 204 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Projektowany budynek nie znajdzie się w bezpośrednim sąsiedztwie budynku, w którym zamieszkuje skarżący. W związku z tym nie miał zastosowania § 206 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w którym mowa o powinności poprzedzenia budowy ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego. Nawet gdyby jednak uznać że zachodzi bezpośrednie sąsiedztwo, to Sąd podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym ekspertyza techniczna, o której mowa w § 206 ust. 1 rozporządzenia nie jest wymagana w każdym przypadku. W wyroku z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2057/17 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że jeżeli osoba sporządzająca projekt budowlany, posiadająca stosowne uprawnienia (potwierdzone dołączonymi do projektu oświadczeniami, jak w niniejszej sprawie), nie stwierdzi zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników sąsiedniego obiektu lub obniżenie jego przydatności do użytkowania, ekspertyza jest zbędna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1323/15, oraz wyrok z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II OSK 906/12, publ. W CBOSA). W konsekwencji Sąd stwierdził, że organy orzekające nie miały kompetencji do negowania ustaleń projektanta w tym zakresie ani podstaw, by prowadzić dalsze czynności w tym przedmiocie.
Sąd mając na uwadze związany charakter decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wymogi jakie należy spełnić aby wydać tego rodzaju decyzję określone w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stwierdził, że na zasadzie art. 35 u.p.b. zadaniem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest ustalenie, jakie wymagania ze względu na charakter sprawy powinien spełnić inwestor, a następnie sprawdzenie, czy zostały spełnione. W razie ustalenia, że nie wszystkie wymogi określone w art. 35 ust. 1 u.p.b. zostały spełnione, organ działając na podstawie art. 35 ust. 3 u.p.b. nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Art. 35 ust. 3 u.p.b. ma na celu doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z prawem, ale w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1. Oznacza to, że organ architektoniczno-budowlany nie analizuje zasadności rozwiązań przyjętych w odrębnych aktach prawnych, czy projektowanych przez inwestora, ale czuwa, aby zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.p.b. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.b. pozwolenie na budowę musi być zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie może naruszać przepisów prawa (art. 35 ust. 1 pkt 2 u.p.b.). W związku z tym Sąd stwierdził, że uzasadnione interesy osób trzecich, które należy uwzględniać w projektowaniu i budowaniu, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b., muszą wynikać także z przepisu prawa. Dlatego strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie mogą skutecznie sprzeciwiać się budowie, która nie narusza przepisów powszechnie obowiązujących. W szczególności za odmową udzielenia pozwolenia na budowę nie mogą przemawiać same tylko trudności, czy niedogodności związane z realizacją inwestycji i jej przyszłym funkcjonowaniem, jeżeli nie zostały znormalizowane w formie zakazów czy nakazów. Uwzględniać należy wyrażoną w art. 4 u.p.b. zasadę wolności budowlanej. Zgodnie z tym unormowaniem, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Norma ta również potwierdza, że jeżeli zamierzenie budowlane nie narusza konkretnego przepisu prawa, to nie można inwestorowi odmówić pozwolenia na budowę. To inwestor decyduje o kształcie zamierzenia, organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogą wkraczać w ocenę celowości przyjętych rozwiązań projektowych, ale uprawnione są tylko do sprawdzenia projektu budowlanego we wskazanym powyżej zakresie.
W ocenie Sądu I instancji, skoro inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, potrzebne zgody zarządcy drogi, gestorów sieci infrastruktury technicznej, a także zgodę Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na odstępstwa w zakresie doprowadzenia drogi przeciwpożarowej, a ponadto przyjęte rozwiązania projektowe poparł ekspertyzami sporządzonymi i sprawdzonymi przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, to przyjąć należało, że projekt architektoniczno-budowlany i projekt zagospodarowania działki jest kompletny.
Wobec powyższego Sąd uznał, że postępowaniu organów orzekających nie można przypisać zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Przedłożone przez inwestora dokumenty były kompletne, a tym samym wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.
Zamierzonego skutku nie mógł odnieść także zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. Sąd zauważył, że akta sprawy potwierdzają, że skarżący nie został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący wielokrotnie w toku postępowania zgłaszał uwagi, do których odniósł się organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Treść skargi potwierdza, że skarżący podnosi nieprzerwanie te same zarzuty, które, jak wyjaśniono powyżej, nie zasługiwały na uwzględnienie. Zatem wydanie decyzji przez organ I instancji zanim upłynął końcowy termin do wypowiedzenia się w sprawie przez skarżącego nie mógł mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może uzasadniać uwzględnienie skargi tylko, jeżeli naruszenie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że w omawianym przypadku tak nie było.
Sąd I instancji zgodził się z inwestorem, że art. 7a i art. 81a K.p.a. mogą mieć zastosowanie tylko w przypadku pojawienia się wątpliwości odpowiednio co do rozumienia normy prawnej mającej w sprawie zastosowanie lub ustaleń faktycznych i tylko gdy w sprawie nie uczestniczą strony o spornych interesach. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie żaden z tych warunków nie wystąpił. Okoliczność, że skarżący nie zgadzał się z dokonaną przez organy oceną prawną ustaleń faktycznych nie oznacza automatycznie, że zaistniały jakiekolwiek wątpliwości. Powoływane przez skarżącego przepisy są jednoznaczne w swym brzmieniu. Tak samo przedłożone przez inwestora dokumenty nie nasuwają wątpliwości co do lokalizacji inwestycji, jej funkcji i przyjętych rozwiązań projektowych, jak również zakresu oddziaływania na sąsiednie nieruchomości. Poza tym w postępowaniu uczestniczyły strony o spornych interesach, co było w sprawie oczywiste.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości zarzucajac naruszenie prawa materialnego tj.:
1. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm., dalej zwana: b.p.) w zw. z § 3 pkt 1 w zw. z § 60 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 dalej zwana r.w.t.o.b.) poprzez błędną ich wykładnię polegającą na:
a. błędnym uznaniu, że działki objęte wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i nieruchomości znajdujące się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, odpowiadają definicji "zabudowy śródmiejskiej", co wpływa negatywnie na pozycję prawną Skarżącego oraz wykonywane przez niego prawo własności w zakresie jego mieszkania (poprzez ograniczenie nasłonecznienia mieszkania Skarżącego z 3 godzin do 1,5 godziny w godzinach 7.00-17.00), podczas gdy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...]), nie określa w swojej treści "zabudowy śródmiejskiej", a także w sprawie nie występuję wymagany przez § 3 pkt 1 r.w.t.o.b. warunek zgrupowania intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia wraz z warunkiem określenia tego w miejscowym planie, a w przypadku jego braku w studium, które muszą być spełnione łącznie i nie można ich wykładać rozszerzająco, a nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pominął w treści wyroku wymóg istnienia tych dwóch warunków jednocześnie i wywodzi istnienie "zabudowy śródmiejskiej" dla analizowanego obszaru z wykładni funkcjonalnej (a nie gramatycznej), a także nie dopatrzył się nieprawidłowości w przedłożonych opracowaniach inwestora, w konsekwencji czego, nie miał możliwości ich zweryfikować w zakresie nie poszanowania uzasadnionych interesów skarżącego, co w konsekwencji stanowiło bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.,
b. błędnym uznaniu analizowanego obszaru jako zabudowa śródmiejska, a w konsekwencji czego zezwolono inwestorowi na ograniczenie prawa własności skarżącego, tj. ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w mieszkaniu skarżącego – w godzinach 7.00-17.00 od 3 godzin do 1,5 godziny, podczas gdy analizowany obszar nie spełnia warunków zawartych w § 3 pkt 1 r.w.t.o.b. łącznie i nie może odpowiadać definicji zabudowy śródmiejskiej, w której czas nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w mieszkaniu Skarżącego - w godzinach 7.00-17.00 wynosi 1.5 godziny, tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie dopatrzył się nieprawidłowości przedłożonych opracowaniach inwestora oraz nie zweryfikował w zakresie poszanowania uzasadnionych interesów skarżącego, jako występującego w obszarze oddziaływania inwestycji, co w konsekwencji stanowiło bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.,
2. art. 35 ust. 1 p.b. w zw. z 35 ust. 3 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnej ocenie, że organ II instancji uznał uzupełnienie przez inwestora uchybień wskazanych przez organ I instancji w postanowieniu z dnia 29 listopada 2021 r., znak: UA.6740.427.2021 w zakresie niejednoznacznej analizy nasłonecznienia do poszczególnych sąsiednich mieszkań, w tym mieszkania Skarżącego, podczas gdy dołączone analizy graficzne przez inwestora nie zawierają nadal odniesień dotyczących zapewnienia światła słonecznego w mieszkaniu Skarżącego i ponownie dotyczą wyłącznie "budynków", co nadal nie określa konkretnie sytuacji nasłonecznienia mieszkania Skarżącego, a tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie błędnie uznał, że inwestor uzupełnił prawidłowo wszystkie uchybienia, a projekt architektoniczno- budowlany jest kompletny, co w konsekwencji stanowiło bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.,
3. art. 9 ust. 2 p.b. w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 5 lit a i b p.b. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że organ II instancji prawidłowo zweryfikował, że ekspertyza dr inż. G. D. oraz postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia 17 marca 2021 r. o wyrażeniu zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych w zamian za likwidację drogi pożarowej wokół projektowanego budynku są poprawne i wystarczające do uznania, że stanowią formalne odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, podczas gdy zgodę na odstępstwo w drodze postanowienia do jego wydania, po uprzednim uzyskaniu pełnomocnictwa właściwego ministra, wydaje organ architektoniczno-budowlany, co w przedmiotowej sprawie nie zaszło, a w konsekwencji czego Skarżący w wyniku tej bezczynności organu I instancji został pozbawiony drogi zaskarżenia negatywnych dla wykonywania jego prawa własności skutków prawnych (ograniczenie korzystania z podwórka, parkingu, tunelu podczas prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych i ewakuacyjnych), tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie błędnie uznał, że przedmiotowa ekspertyza oraz postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej o wyrażeniu zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych w zamian za likwidację drogi pożarowej wokół projektowanego budynku są wystarczające do legalnego rozumienia odstępstwa od przepisów dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego, co w konsekwencji stanowiło bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.,
4. § 207 ust. 1 pkt 3 i 4 r.w.t.o.b. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę, że organ II instancji poprawnie zweryfikował zaprojektowane ograniczenia rozprzestrzeniania się pożaru z planowanej inwestycji na budynki sąsiednie oraz zaprojektowane możliwości ewakuacji ludzi lub ich uratowania w inny sposób z planowanej inwestycji, podczas gdy pozbawione podstawy prawnej działanie organu architektoniczno-budowlanego zezwalające na brak drogi pożarowej wokół ośmiopiętrowego wielorodzinnego nowego budynku mieszkalnego oddalonego od mieszkania skarżącego o niecałe 13 m oraz zaledwie kilka metrów od jego parkingu, stwarza niebezpieczeństwo szybszego rozprzestrzeniania się pożaru na samochody oraz mieszkanie skarżącego, a nadto wszystko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego projektowanej inwestycji została należycie ustalona odstępstwo od wymagań technicznych w tym zakresie jest poprawne pod względem formalno-prawnym, co w konsekwencji stanowiło bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.,
5. § 12 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030, dalej zwane r.p.z.w.d.p.) w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i błędną ocenę, że organ II instancji prawidłowo zweryfikował formalno-prawne kwestie odstępstwa od przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego (brak drogi pożarowej, czyli jej brak wokół ośmiopiętrowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w trudnym terenie), podczas gdy droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku mieszkalnego na całej jego długości, a w przypadku gdy krótszy bok budynku ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5-25 m dla pozostałych obiektów, co zagwarantuje bezpieczne prowadzenie akcji gaśniczo-ratowniczych i ewakuacyjnych bez narażania na niebezpieczeństwo oraz utrudnienia korzystania z bardzo małego, ciasnego podwórka m.in. Skarżącego, co w konsekwencji stanowiło bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wystąpił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a. albowiem skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy a pozostałe strony nie wniosły o jej przeprowadzenie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez R. C. nie miała uzasadnionych podstaw.
Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie czy Sąd I instancji słusznie uznał, że organy architektoniczno-budowlane miały podstawy do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę stosownie do wymogów art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania kontrolowanej decyzji.
Skarżący kasacyjnie kwestionuje zasadność wydania powyższej decyzji wskazując na szereg nieprawidłowości odnoszących się do błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, z którymi planowana inwestycja powinna być zgodna.
Zdaniem NSA, w okolicznościach sprawy Sąd I instancji nie naruszył art. 151 P.p.s.a. uznając, że organy wydając kontrolowaną decyzję nie dopuściły się naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 3 pkt 1 w zw. z § 60 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej jako "rozporządzenie o warunkach technicznych") . Zastosowanie w sprawie wymogu nasłonecznienia, o którym mowa w § 60 pkt 3 rozporządzenia o warunkach technicznych w związku z uznaniem, że budynek skarżącego znajduje się w zabudowie śródmiejskiej rozumianej według § 3 pkt 1 tego rozporządzenia było prawidłowe bowiem z zapisów powoływanego przez skarżącego studium (uchwała nr [...]), która została opublikowana na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta O. i stanowi wersję ujednoliconą, analizowany teren położony jest w obszarze oznaczonym symbolem C, oznaczającym strefę śródmiejską - Centrum. Właściwe zapisy tej uchwały powołane przez Sąd I instancji wskazują, że teren inwestycji oraz budynek skarżącego zlokalizowane są w strefie śródmiejskiej Centrum ("C"), w której przewidziano miedzy innymi obszar usług ogólnomiejskich i mieszkalnictwa wielorodzinnego z usługami o wysokiej intensywności. Jest to teren dziwiętnastowiecznej i przedwojennej zabudowy Górnego i Dolnego Przedmieścia O. m.in.. w rejonie ul. [...]. Potwierdza to decyzja o warunkach zabudowy z 17 października 2018 r. a także faktyczny stan występującej na tym terenie zabudowy, który charakteryzuje się intensywną zabudową i zagospodarowaniem i położona jest w ścisłym centrum miasta. Wobec powyższego zastosowanie wymogu z § 60 ust. 3 rozporządzenia o warunkach technicznych tj. ograniczenia wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określanie wymaganego czasu nasłonecznienia było prawidłowe. Analiza nasłonecznienia potwierdziła zachowanie tego wymogu względem mieszkania skarżącego. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że budynek, w którym mieszka skarżący nie ma regularnych ścian, nie wiadomo więc który pion miał na myśli. Ogólnikowych twierdzeń skarżącego nie można było precyzyjnie zweryfikować. Skoro budynek, w którym zamieszkuje skarżący znajduje się po wschodniej stronie projektowanego budynku wielorodzinnego, to prawidłowo analizą objęto ściany budynku nr [...] przy ul. [...] tylko od strony, z której może padać cień powodowany zamierzoną inwestycją. Przedstawiona na rysunkach linijka słońca wg Twarowskiego pozwala przyjąć, że mieszkania w budynku nr [...] od strony projektowanej inwestycji będą miały zapewniony czas nasłonecznienia 1,5 godziny. Prawidłowo zauważył Sąd, że w mieszkaniach wielopokojowych wymagania co do czasu nasłonecznienia powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (§ 60 ust. 2 rozporządzenia o warunkach technicznych). Mając powyższe na uwadze oraz przedstawioną analizę uznać należało, że spełniony został warunek minimalnego czasu nasłonecznienia dla mieszkań w budynku nr [...] przy ul. [...]. Zachowana została też wymagana odległość pomiędzy budynkami, umożliwiająca naturalne oświetlenie pomieszczeń. Same twierdzenia skarżącego, że naruszono wymogi nasłonecznienia i przesłaniania nie zostały poparte żadnym wiarygodnym opracowaniem tej kwestii, które mogłoby podważyć analizę dołączoną do projektu budowlanego. Wobec tego organy a następnie Sąd nie dostrzegając wad przedłożonego dokumentu słusznie uznali ją za prawidłową.
Nie doszło do naruszenia przez organy i Sąd art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane bowiem organ oceniając kolejny wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę z 10 września 2021 r. stwierdził braki formalne tegoż wniosku i zostały one uzupełnione 6 października 2021 r. Następnie organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania a w jego toku postanowieniem z 29 listopada 2021 r. nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy z 17 października 2018 r. Poprawiony projekt złożono 31 marca 2022 r., wypełniając wszystkie warunki ww. postanowienia, w tym w zakresie wykazania spełnienia wymagań nasłonecznienia lokali mieszkalnych w budynkach sąsiednich dla terenu zabudowy śródmiejskiej. Analiza nasłonecznienia potwierdza, że wszystkie mieszkania w budynkach sąsiednich (także [...]) spełniają wymóg z § 60 ust. 3 warunków technicznych. Rysunek analizy nasłonecznienia k. 34 i 33 projektu zagospodarowania w aktach administracyjnych wskazuje, że dla mieszkania skarżącego zlokalizowanego w wysuniętej w stronę projektowanego budynku części budynku nr [...] na parterze lokal 1 nasłonecznienie 21 września będzie zapewnione w godzinach 15 – 16:30, a 21 marca w godzinach 10 - 11:30. Wobec tego organ jak i Sąd prawidłowo uznał, że wykazane braki projektu zostały uzupełni one i poprawiona wersja projektu mogła i stanowiła podstawę do wydania pozwolenia.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył art. 151 P.p.s.a. oddalając skargę poprzez, jak twierdzi skarżący, że nie dostrzegł on naruszenia przez organy art. 9 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 3 pkt 5 lit. a i b ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie. Zdaniem NSA, tryb uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 ustawy Prawo budowlane jest czym innym od uzyskania odstępstwa od wymogów ochrony przeciwpożarowej. Owszem rozporządzenie o warunkach technicznych zawiera regulacje z zakresu Bezpieczeństwa pożarowego Dział VI od § 207 do § 290 ale należy podkreślić, że rozporządzenie to odnosi się do warunków technicznych samego budynku a nie dotyczy zagospodarowania wokół budynku np. drogi pożarowej. Wobec tego zastosowanie w niniejszej sprawie miały regulacje z ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Odnosi się ona nie tylko do ochrony przeciwpożarowej obiektów budowlanych ale i do takiej ochrony terenów. Skoro szczególne uwarunkowania lokalizacyjne projektowanego budynku sprawiły, że uregulowania dotyczące zapewnienia drogi pożarowej nie mogły być spełnione, to właśnie w trybie art. 6 tej ustawy inwestor musiał uzyskać odstępstwo od przepisów o ochronie przeciwpożarowej. Tak bowiem mógł wykazać zgodność inwestycji z przepisami prawa w myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Właściwym organem w tym zakresie był Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji. Na podstawie wniosku inwestora uzasadnionego ekspertyzą techniczną w postanowieniu Komendant może wyrazić zgodę na rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań określonych w tym postanowieniu (art. 6a ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej). Załączone do wniosku o pozwolenie na budowę postanowienie Warmińsko – Mazurskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z 17 marca 2021 r. WZ.5595.21.1.2021 było konieczne dla zatwierdzenia projektu budowlanego bowiem należało na warunkach zamiennych określić warunki dojazdu pożarowego do budynku w sposób niepogarszający warunków ochrony przeciwpożarowej dla projektowanego budynku. Postanowienie to nie zostało zaskarżone a więc jako ostateczne pozostaje w obrocie prawnym i mogło stanowić podstawę do oceny kompletności i legalności samego projektu budowlanego a następnie do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ admisnitracji prawidłowo ocenił, że projektowany budynek spełnia wymogi bezpieczeństwa przeciwpożarowego w szczególności został zaprojektowany i wykonany w sposób ograniczający możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewniający m.in. ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie obiekty budowlane lub tereny przyległe, możliwość ewakuacji ludzi lub ich uratowania w inny sposób. Skoro uprawniony do oceny zachowania wymogów ochrony przeciwpożarowej organ Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wyraził zgodę na brak drogi pożarowej ale jednocześnie zastrzegł, że wobec tego budynek musi spełniać inne dodatkowe wymogi, które zostały określone w postanowieniu z 17 marca 2021 r. i spełnione przez inwestora, to organ oceniając dochowanie wymogów z § 207 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia o warunkach technicznych zasadnie przyjął, że przyjęte rozwiązania gwarantują bezpieczeństwo sąsiednich budynków przy pożarze i możliwość sprawnej i bezpiecznej ewakuacji ludzi. Zamiennymi rozwiązaniami są dostosowanie dźwigu osobowego od strony ul. [...] do potrzeb ratowniczych poprzez zapewnienie do niego dostępu z każdej kondygnacji poprzez wentylowany przedsionek przeciwpożarowy, zamykany drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EIS 30 od strony klatki schodowej i poziomych dróg komunikacji oraz EI30 od strony szybu windowego, szybu dźwigowego z urządzeniami do usuwania dymu, zasilania elektrycznego dźwigu niezależnie od zadziałania przeciwpożarowego wyłącznika prądu, sterowanie dźwigiem przez ekipy ratownicze. Nałożono obowiązek aby klatki schodowe na każdej kondygnacji zostały wyposażone w zawory hydrantowe, zwiększone zostało natężenie oświetlenia awaryjnego na klatkach schodowych i na korytarzach, drugi szyb windowy z systemem usuwania dymu, system sygnalizacji pożaru ma uruchamiać klapy odcinające, zainstalowane w miejscu przejścia instalacji wentylacyjnej przez elementy oddzielenia pożarowego, dźwigi dostosowane dla ekip straży pożarnej, zastosowanie rozwiązań organizacyjnych uniemożliwiających zablokowanie przez samochody dojazdu do budynku od strony [...]. Takie rozwiązania zostały ujęte w projekcie budowlanym a zatem zarzut braku drogi pożarowej nie mógł stanowić podstawy uzasadniającej odmowę wydania zaskarżonej decyzji. Zastosowane rozwiązania przeciwpożarowe w projektowanym budynku pomimo braku drogi pożarowej zapewnić mają maksymalną ochronę przed zagrożeniami dla sąsiedniej zabudowy. Skoro wyspecjalizowany organ ochrony przeciwpożarowej uznał, że bezpieczeństwo przeciwpożarowe przy zastosowaniu rozwiązań przez niego wskazanych zostanie zachowane, to organ architektoniczno-budowlany nie był kompetentny kwestionować tych ustaleń.
Wobec powyższego także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji § 12 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych był niezasadny. Komendant Wojewódzki PSP w wydanym na potrzeby udzielenia pozwolenia na budowę postanowieniu stwierdził, że wymogi z tego przepisu uznaje za zachowane pod warunkiem zastosowania określonych rozwiązań przeciwpożarowych i organizacyjnych. Rozwiązania te przewiduje zatwierdzony projekt budowlany zatem organ miał podstawy uznać, że do naruszenia ww. przepisu rozporządzenia nie doszło i można wydać pozwolenie na budowę.
W okolicznościach sprawy zasadnie Sąd I instancji uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę odpowiadała wymogom określonym w art. 35 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane i art. 32 ust. 4 tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.Pełny tekst orzeczenia
II OSK 436/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.