II OSK 385/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą lokalizacji inwestycji celu publicznego w pobliżu rezerwatu przyrody, uznając, że interpretacja sądu niższej instancji dotycząca granic rezerwatu była prawidłowa.
Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie, kwestionując sposób ustalenia granic rezerwatu przyrody "Jezioro [...]" i jego wpływ na lokalizację inwestycji celu publicznego. Stowarzyszenie zarzucało błędną wykładnię rozporządzenia wojewody oraz naruszenie przepisów o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że interpretacja sądu niższej instancji, oparta na analizie przepisów rozporządzenia i stanu prawnego z daty jego wydania, była prawidłowa i nie było podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Głównym zarzutem Stowarzyszenia była błędna wykładnia rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Jezioro [...]", w szczególności dotycząca granic rezerwatu i jego części graficznej oraz tekstowej. Stowarzyszenie argumentowało, że sąd niższej instancji błędnie przyjął, iż inwestycja nie mieści się na obszarze rezerwatu, naruszając tym przepisy o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym. Naczelny Sąd Administracyjny, związany wcześniejszym wyrokiem NSA, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe było ustalenie granic rezerwatu zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym z daty wydania rozporządzenia. Analiza wykazu gruntów i podziałów działek wykazała, że interpretacja sądu niższej instancji, zgodnie z którą w skład rezerwatu wchodziła działka o innym numerze niż wskazano w części graficznej, była prawidłowa. NSA stwierdził, że nieprecyzyjna legislacja nie może stanowić przeszkody w realizacji celów inwestycyjnych, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych również nie znalazły uzasadnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W przypadku rozbieżności między częścią graficzną a tekstową rozporządzenia wojewody w sprawie utworzenia rezerwatu przyrody, należy kierować się stanem prawnym i faktycznym istniejącym w dacie wydawania aktu, a nie domniemywać intencji prawodawcy na podstawie nieprecyzyjnych map czy podziałów działek, które nastąpiły po wydaniu aktu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interpretacja sądu niższej instancji, która opierała się na analizie wykazu gruntów i podziałów działek z daty wydania rozporządzenia, była prawidłowa. Wskazano, że w skład rezerwatu wchodziła działka o innym numerze niż wskazano w części graficznej, co wynikało z podziału działki po wydaniu rozporządzenia. Nieprecyzyjna legislacja nie może blokować realizacji inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 15 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.p.z.p. art. 53 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie nr [...] Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Jezioro [...]" art. § 1 § ust. 1, 2 i 3
Rozporządzenie nr [...] Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Jezioro [...]" art. § 2
Rozporządzenie nr [...] Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Jezioro [...]" art. § 3
Rozporządzenie nr [...] Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Jezioro [...]" art. § 4
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa interpretacja rozporządzenia wojewody dotyczącego granic rezerwatu przyrody, uwzględniająca stan prawny i faktyczny z daty jego wydania. Związanie sądu niższej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA w prawomocnym wyroku. Brak podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia granic rezerwatu, gdy kwestia ta została już rozstrzygnięta.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnej wykładni rozporządzenia wojewody w zakresie granic rezerwatu przyrody "Jezioro [...]", polegającej na nierównym traktowaniu części graficznej i tekstowej aktu. Zarzut naruszenia przepisów o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym przez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza tych przepisów. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) polegający na nieuchyleniu decyzji mimo braku zebrania niezbędnego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
nieprecyzyjna, czy wręcz wadliwa legislacja lokalnego prawodawcy nie może stanowić przeszkody w realizacji celów inwestycyjnych Wobec tego rzeczą Sądu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy było dokonanie wykładni przepisów rozporządzenia nr [...] Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Jezioro [...]" Na skutek omawianego wyroku NSA przesądzona została również kwestia, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego za zadanie ustalenie czy planowana inwestycja celu publicznego zlokalizowana jest w granicach rezerwatu przyrody "Jezioro [...]".
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Marta Laskowska - Pietrzak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących granic rezerwatów przyrody, zasada związania sądu wyrokiem NSA, dopuszczalność lokalizacji inwestycji celu publicznego w kontekście ochrony przyrody, znaczenie stanu prawnego z daty wydania aktu prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności w akcie prawa miejscowego i konkretnego rozporządzenia wojewody. Ogólne zasady interpretacji i związania wyrokiem są szeroko stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji między inwestycjami celu publicznego a ochroną przyrody, a także problemów z interpretacją aktów prawa miejscowego. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ochrony środowiska.
“Nietypowa interpretacja granic rezerwatu przyrody kluczem do lokalizacji inwestycji celu publicznego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 385/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Marta Laskowska - Pietrzak Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Ochrona przyrody Sygn. powiązane II SA/Ol 691/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-10-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 października 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 691/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 23 października 2019 r. nr SKO.73.269.2019 w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 691/22 oddalił skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 23 października 2019 r. nr SKO.73.269.2019 w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Stowarzyszenie [...], zaskarżając wyrok w całości, opierając ją na następujących podstawach kasacyjnych: I. Określonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", tj. na zarzucie naruszenia: - § 1 ust. 1, 2 i 3, § 2 oraz Załącznika nr 1 i Załącznika nr 2, w zw. z § 3 i § 4 rozporządzenia nr [...] Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Jezioro [...]" (Dz.Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2004 r. Nr [...], poz. [...]) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w razie rozbieżności między częścią graficzną i tekstową tego rozporządzenia należy przede wszystkim brać pod uwagę część tekstową rozporządzenia, w sytuacji gdy wszystkie części tego rozporządzenia mają równą wartość normatywną, a przyjęcie zastosowanej przez WSA w Olsztynie "reguły wykładni" nie rozstrzyga istniejących rozbieżności pomiędzy poszczególnymi częściami tego rozporządzenia, a w następstwie błędnej wykładni ww. rozporządzenia Sąd błędnie przyjął, że inwestycja nie mieści się na obszarze rezerwatu przyrody "Jezioro [...]", a w konsekwencji błędnie przyjął, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody; - w konsekwencji naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. 2022 r. poz. 916) w zw. z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. 2022 r, poz. 503) przez błędne zastosowanie, tj. błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza tych przepisów. II. Określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na zarzucie naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.), polegającego na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, mimo że została ona wydana bez zebrania niezbędnego materiału dowodowego do rozstrzygnięcia, czy planowana inwestycja celu publicznego zlokalizowana jest w granicach rezerwatu przyrody "Jezioro [...]". W nawiązaniu do powyższego, skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, ewentualnie: uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 23 października 2019 r. nr SKO.73269.2019 i poprzedzającej jej, wydanej w pierwszej instancji decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 10 kwietnia 2019 r. nr 11/2019. Ponadto, wniesiono o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz skarżącego Stowarzyszenia wynikającej z norm przepisanych kwoty, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego skarżącego w tym postępowaniu oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy odnotować, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekał będąc związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 2588/20 (art. 190 p.p.s.a.). W uzasadnieniu tego wyroku NSA wyraźnie stwierdził, że "Wątpliwości odnośnie tego, czy część działki przewidzianej pod planowane przedsięwzięcie objęte decyzją organu I instancji znajduje się na obszarze określonym jako rezerwat przyrody "Jezioro [...]" rozporządzeniem nr [...] Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z [...] 2004 r. to w istocie kwestia związana z treścią aktu prawa miejscowego (rozp. Nr [...]) i jego ewentualną wykładnią." Wobec tego rzeczą Sądu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy było dokonanie wykładni przepisów rozporządzenia nr [...] Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Jezioro [...]". Na skutek omawianego wyroku NSA przesądzona została również kwestia, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego za zadanie ustalenie czy planowana inwestycja celu publicznego zlokalizowana jest w granicach rezerwatu przyrody "Jezioro [...]". Przepisy § 1 wskazanego wyżej rozporządzenia wskazują jaki obszar uznaje się za rezerwat przyrody (ust. 1), jakie są granice rezerwatu (ust. 2) oraz jakie grunty wchodzą w skład rezerwatu (ust. 3). Granice rezerwatu zostały określone na mapie, stanowiącej załącznik nr 1, zaś wykaz gruntów rezerwatu zawiera załącznik nr 2 do rozporządzenia. Dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy znaczenie ma relacja zachodząca pomiędzy § 2 pkt 1 rozporządzenia a mapą (załącznik nr 1) i wykazem gruntów (załącznik nr 2). W § 2 pkt 1 wskazano, że w skład rezerwatu wchodzi obszar oznaczony w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działki nr: [...], [...], [...], [...] o powierzchni 85,55 ha. W wykazie gruntów, stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia wymieniono w obrębie [...] działkę nr [...] o powierzchni 21,95 ha. W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że w 2004 r. nie istniała w obrębie [...] działka o nr [...], gdyż w 2002 r. uległa ona podziałowi, wskutek którego powstały działki o nr [...] i [...]. Działka o nr [...] posiada powierzchnię 21,95 ha, a więc taką, która została wskazana w wykazie gruntów rezerwatu, stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia. Wskazane wyżej okoliczności pozwalają na takie rozumienie przepisów rozporządzenia, że w skład rezerwatu wchodzi, istniejąca w dacie jego wydawania, w obrębie [...], działka o nr [...], a nie jak zapisano działka nr [...]. Wobec tego brak jest podstaw, aby w oparciu mapę, stanowiącą załącznik nr 1 do rozporządzenia, ustalać granice rezerwatu, przyjmując za punkt odniesienia granice nieistniejącej w dacie jego wydawania działki nr [...]. Skarga kasacyjna w całości opiera się na założeniu, że intencją Wojewody było ujęcie w granicach rezerwatu obszaru dawnej działki [...], której północna część stanowi obecnie południową część działki nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym sprawę, nie podziela takiego założenia, gdyż z powodów wyżej wskazanych rozumienie przepisów rozporządzenia, przedstawione przez Sąd I instancji, jest spójne i odpowiada stanowi faktycznemu i prawnemu istniejącemu w dacie wydawania rozporządzenia. Nie może ujść uwadze, że przedmiotem sprawy jest lokalizacja inwestycji celu publicznego, zaś nieprecyzyjna, czy wręcz wadliwa legislacja lokalnego prawodawcy nie może stanowić przeszkody w realizacji celów inwestycyjnych, w szczególności kiedy z wadliwie skonstruowanego aktu prawa miejscowego wywodzone mają być ograniczenia co do możliwości lokalizacji określonego rodzaju inwestycji, które w istocie rzeczy stanowią ograniczenie prawa własności. W związku z powyższym, wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły zostać uznana za zasadne. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI