II OSK 3250/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska z terenu kościoła, w szczególności przez dzwony kościelne. Prezydent Wrocławia decyzją ustalił dla parafii dopuszczalny poziom hałasu na 50 dB w porze dnia i 40 dB w porze nocy, wskazując na przekroczenia stwierdzone podczas pomiarów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę parafii, uznając dzwony kościelne za instalację w rozumieniu Prawa ochrony środowiska i potwierdzając prawidłowość ustaleń organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, a konkretnie błędnej wykładni art. 115a Prawa ochrony środowiska. NSA stwierdził, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalane w odniesieniu do konkretnego zakładu i w zakresie czasowym, w jakim faktycznie nastąpiło przekroczenie, co wymaga ponownego zbadania przez WSA, czy ustalenie poziomów dla pory dnia i nocy było adekwatne do zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza godzin używania dzwonów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa ochrony środowiska dotyczących ustalania dopuszczalnych poziomów hałasu, w szczególności w kontekście specyficznych źródeł hałasu jak dzwony kościelne oraz rozróżnienia pory dnia i nocy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dopuszczalnego poziomu hałasu z dzwonów kościelnych, ale jego zasady interpretacji przepisów mogą mieć zastosowanie do innych źródeł hałasu i sytuacji, gdzie istotne jest rozróżnienie pory dnia i nocy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy tradycyjne dzwony kościelne stanowią instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa ochrony środowiska, a kościół zakład w rozumieniu art. 3 pkt 48 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarówno organy administracyjne, jak i Sąd I instancji prawidłowo przyjęły, że dzwony kościelne (także "tradycyjne", a nie tylko elektroniczne) stanowią instalację w rozumieniu tych przepisów, a w konsekwencji parafia, na terenie której są one posadowione, jest zakładem w rozumieniu tych przepisów.
Uzasadnienie
Dzwony kościelne, ze względu na sposób ich umieszczenia, montażu i wprawienia w ruch, tworzą stacjonarne urządzenie techniczne, czyli instalację. Parafia, jako podmiot posiadający tytuł prawny do terenu, na którym prowadzi instalacje, jest zakładem.
Czy decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu może być wydana dla pory dnia i nocy, nawet jeśli przekroczenie nastąpiło tylko w jednym z tych okresów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu powinna być wydana w odniesieniu do konkretnego zakładu i w zakresie czasowym, w jakim faktycznie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu.
Uzasadnienie
Przepisy art. 115a ust. 1 i 3 Prawa ochrony środowiska wskazują, że dopuszczalne poziomy hałasu ustala się dla konkretnego zakładu i w zakresie czasowym (pory dnia, nocy lub całej doby), w jakim nastąpiło przekroczenie. Efekt rozstrzygnięcia musi być adekwatny do ustaleń dowodowych.
Czy pomiary hałasu wykonane przez Inspektora Ochrony Środowiska były zgodne z przepisami?
Odpowiedź sądu
NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organy administracyjne nie zostały powiązane z przepisami procedury sądowoadministracyjnej i nie wykazano ich istotnego wpływu na wynik sprawy. Jednakże, kwestia prawidłowości pomiarów została podniesiona w kontekście błędnej wykładni art. 115a P.o.ś.
Uzasadnienie
NSA zaznaczył, że postępowanie kasacyjne bada zasadność podstaw kasacyjnych. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy nie są wystarczające, jeśli nie zostaną powiązane z naruszeniami procedury sądowoadministracyjnej przez sąd I instancji. Kwestia pomiarów została jednak uwzględniona w kontekście błędnej wykładni prawa materialnego.
Czy ustalenie dopuszczalnego poziomu hałasu z dzwonów kościelnych narusza wolność sprawowania kultu religijnego?
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie dopuszczalnych poziomów hałasu nie ogranicza swobody sprawowania kultu religijnego, ponieważ dotyczy wyłącznie limitowania hałasu na poziomie wynikającym z przepisów, bez ograniczeń co do możliwości praktykowania kultu.
Uzasadnienie
Zgodnie z Konkordatem, Kościół ma prawo do budowy obiektów sakralnych zgodnie z prawem polskim, co oznacza konieczność dostosowania działalności do obowiązujących przepisów administracyjnych, w tym dotyczących ochrony środowiska.
Przepisy (12)
Główne
u.p.o.ś. art. 115a § 1 i 3
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Błędna wykładnia w zakresie ustalania dopuszczalnych poziomów hałasu dla pory dnia i nocy.
Pomocnicze
u.p.o.ś. art. 3 § pkt 6
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Definicja instalacji.
u.p.o.ś. art. 3 § pkt 48
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Definicja zakładu.
u.p.o.ś. art. 112
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Ochrona przed hałasem.
u.p.o.ś. art. 113 § ust. 2 pkt 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Kwalifikacja terenów.
u.p.o.ś. art. 156 § ust. 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Wyłączenie zakazu używania instalacji nagłaśniających podczas uroczystości religijnych.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
Określenie dopuszczalnych poziomów hałasu.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody § załącznik nr 7
Metodyka pomiarów hałasu impulsowego.
Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską art. art. 5 i 8 ust. 1
Wolność i swoboda sprawowania kultu religijnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 115a Prawa ochrony środowiska w zakresie ustalania dopuszczalnych poziomów hałasu dla pory dnia i nocy.
Odrzucone argumenty
Dzwony kościelne nie stanowią instalacji w rozumieniu Prawa ochrony środowiska. • Kościół nie jest zakładem w rozumieniu Prawa ochrony środowiska. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracyjne (nie powiązano z p.p.s.a.). • Niewłaściwa lokalizacja punktów pomiarowych hałasu. • Hałas z dzwonów kościelnych jest działalnością incydentalną, a nie stałą.
Godne uwagi sformułowania
Dzwony kościelne (także "tradycyjne", a nie tylko elektroniczne) stanowią instalację w rozumieniu tych przepisów, a w konsekwencji parafia, na terenie której są one posadowione, jest zakładem w rozumieniu tych przepisów. • Decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu jest zatem decyzją związaną, a na jej zakres przedmiotowy nie ma wpływu adresat decyzji. • Wystarczy więc jednorazowe przekroczenie tych poziomów, by mogła być wydana decyzja zgodnie z tym przepisem w celu zabezpieczenia prawa osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu. • Dopuszczalny poziom hałasu może być przekroczony dla pory dziennej (wedle wskaźnika hałasu LAeq D) lub dla pory nocnej (wedle wskaźnika hałasu LAeq N). Tym samym może być on przekroczony tylko w dzień, tylko w nocy, albo w ciągu całej doby.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
członek
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa ochrony środowiska dotyczących ustalania dopuszczalnych poziomów hałasu, w szczególności w kontekście specyficznych źródeł hałasu jak dzwony kościelne oraz rozróżnienia pory dnia i nocy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dopuszczalnego poziomu hałasu z dzwonów kościelnych, ale jego zasady interpretacji przepisów mogą mieć zastosowanie do innych źródeł hałasu i sytuacji, gdzie istotne jest rozróżnienie pory dnia i nocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do spokoju (ochrona przed hałasem) a praktykami religijnymi (dzwony kościelne), co jest tematem budzącym zainteresowanie szerszej publiczności.
“Czy dzwony kościelne są za głośne? NSA rozstrzyga spór o hałas.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.