II OSK 3050/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczo-garażowego. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez błędną wykładnię pojęcia "znaczącego negatywnego oddziaływania", a także naruszenia art. 140 Kodeksu cywilnego i art. 64 Konstytucji RP w zakresie prawa własności. Zarzucała również naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 3 § 1 Ppsa, art. 141 § 4 Ppsa i art. 151 Ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd stwierdził, że w sprawie zostało przekonująco wyjaśnione istnienie uzasadnionego ryzyka znacząco negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, co uzasadnia zastosowanie zasady przezorności. Sąd podkreślił, że zakaz zabudowy nieruchomości rolnej nie narusza istoty prawa własności, a stanowi wynik wyważenia interesu publicznego i prywatnego, dając pierwszeństwo ochronie przyrody. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania również uznano za niezasadne. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady przezorności w kontekście ochrony obszarów Natura 2000 przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy oraz relacja prawa ochrony przyrody do prawa własności nieruchomości rolnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji budowlanej na terenie potencjalnie wpływającej na obszar Natura 2000 i gatunek derkacz. Zasada przezorności ma szersze zastosowanie, ale konkretne przesłanki mogą się różnić.
Zagadnienia prawne (3)
Czy błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w szczególności pojęcia "znaczącego negatywnego oddziaływania" na cele ochrony obszaru Natura 2000, uzasadnia uchylenie decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku planowanej inwestycji istnieje uzasadnione ryzyko znacząco negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, co uzasadnia zastosowanie zasady przezorności i odmowę uzgodnienia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ryzyko negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, w tym na populację derkacza, nie zostało jednoznacznie wykluczone. Zastosowano zasadę przezorności, która nakazuje ostrożność w przypadku niepewnych oddziaływań na środowisko.
Czy zakaz zabudowy nieruchomości rolnej na cele nierolne, wynikający z przepisów o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym, stanowi naruszenie prawa własności (art. 140 k.c., art. 64 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz ten nie narusza istoty prawa własności, a stanowi wynik wyważenia interesu publicznego (ochrona przyrody) i prywatnego, nie uniemożliwiając korzystania z nieruchomości zgodnie z jej faktycznym przeznaczeniem.
Uzasadnienie
Przepisy szczególne, takie jak ustawa o ochronie przyrody, mogą ograniczać wykonywanie prawa własności. Zakaz zabudowy nieruchomości rolnej nie pozbawia właściciela możliwości korzystania z niej zgodnie z jej przeznaczeniem i nie narusza istoty prawa własności.
Czy Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił okoliczności faktyczne i prawne sprawy, stosując przepisy Ppsa i Kpa, w tym art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3 Kpa, art. 8, art. 11 Kpa, art. 141 § 4 Ppsa oraz art. 151 Ppsa?
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd I instancji prawidłowo rozpoznał sprawę i oddalił skargę, a uzasadnienie wyroku było wystarczające do kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wyjaśnił okoliczności istotne dla sprawy, a ocena materiału dowodowego nie była dowolna. Uzasadnienie wyroku było klarowne i umożliwiło kontrolę instancyjną. Wniosek dowodowy skarżącej nie był niezbędny do wyjaśnienia sprawy.
Przepisy (21)
Główne
uop art. 33 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Pomocnicze
uop art. 31 § ust. 3
Ustawa o ochronie przyrody
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Ppsa art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Ppsa art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uop art. 191 § ust. 2
Ustawa o ochronie przyrody
ustawa COVID-19 art. 15zzs⁴ § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Ppsa art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędną wykładnię pojęcia "znaczącego negatywnego oddziaływania". • Naruszenie art. 140 Kodeksu cywilnego i art. 64 Konstytucji RP poprzez pozbawienie właściciela prawa dysponowania nieruchomością. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1 Ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, art. 7, 77, 80, 107 Kpa, art. 8, 11 Kpa) poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności i dowolność oceny materiału dowodowego. • Naruszenie art. 141 § 4 Ppsa poprzez zaniechanie podania pełnej podstawy prawnej i jej wyjaśnienia. • Naruszenie art. 151 Ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi.
Godne uwagi sformułowania
zasada przezorności • istnieje uzasadnione ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na dany przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 • nie można z całą pewnością wykluczyć, że realizacja tego przedsięwzięcia nie będzie oddziaływała na obszar Natura 2000 • nie sposób z treści art. 140 Kodeksu cywilnego wywieść chronioną prawnie ekspektatywę zabudowy każdej nieruchomości rolnej • zakaz jej zabudowy nie uniemożliwia w żaden sposób korzystania z nieruchomości zgodnie z jej faktycznym sposobem wykorzystania • zakaz ten stanowił rezultat wyważenia interesu publicznego i interesów prywatnych, dając pierwszeństwo ochronie przyrody
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Zofia Flasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady przezorności w kontekście ochrony obszarów Natura 2000 przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy oraz relacja prawa ochrony przyrody do prawa własności nieruchomości rolnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji budowlanej na terenie potencjalnie wpływającej na obszar Natura 2000 i gatunek derkacz. Zasada przezorności ma szersze zastosowanie, ale konkretne przesłanki mogą się różnić.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do zabudowy nieruchomości a ochroną środowiska, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnienie zasady przezorności i jej zastosowanie jest wartościowe dla prawników i inwestorów.
“Ochrona przyrody kontra prawo własności: kiedy inwestycja budowlana zagraża Naturze 2000?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.