II OSK 2881/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. i E. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie GINB stwierdzało uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na decyzję o odmowie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego. Kluczowym zagadnieniem było to, czy wysłanie zażalenia w formie skanu załączonego do wiadomości e-mail wysłanej za pomocą ogólnodostępnej aplikacji pocztowej (gmail.com) na adres organu administracji publicznej, w dniu 31 grudnia 2019 r., spełniało wymogi formalne i czy termin został zachowany. NSA, analizując stan prawny obowiązujący w dacie zdarzenia, uznał, że taka forma wniesienia podania nie była dopuszczalna zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed 5 października 2021 r., który przewidywał możliwość wnoszenia podań przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Sąd podkreślił, że zażalenie jest czynnością procesową, a nie oświadczeniem woli w prawie cywilnym, co wyklucza stosowanie art. 61 § 1 k.c. NSA przyjął, że nawet jeśli uznać taki e-mail za podanie obarczone brakiem formalnym (brak podpisu), to miarodajnym dniem wniesienia podania jest dzień, w którym pracownik organu mógł odczytać i wydrukować korespondencję w godzinach urzędowania. Ponieważ e-mail został wysłany wieczorem w Sylwestra, a pierwszy dzień roboczy to 2 stycznia 2020 r., organ zasadnie stwierdził uchybienie terminu. Zarzuty dotyczące braku winy w uchybieniu terminu wykraczały poza granice sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów k.p.a. dotyczących formy wnoszenia podań drogą elektroniczną, w szczególności w kontekście 'zwykłego' e-maila i elektronicznej skrzynki podawczej (ePUAP), a także ustalania momentu wniesienia podania w przypadku korespondencji mailowej.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 5 października 2021 r. (wejście w życie ustawy o doręczeniach elektronicznych), choć zasady interpretacji mogą być nadal pomocne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wysłanie zażalenia w formie skanu załączonego do wiadomości e-mail wysłanej za pomocą ogólnodostępnej aplikacji pocztowej na adres organu administracji publicznej, w dniu 31 grudnia 2019 r., spełnia wymogi formalne wniesienia podania zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. i czy termin został zachowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka forma wniesienia podania nie była dopuszczalna. Podanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, ponieważ wpłynęło poza godzinami urzędowania, a pierwszy dzień, w którym pracownik organu mógł je odczytać i wydrukować, to 2 stycznia 2020 r.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 63 § 1 k.p.a. wymagał wnoszenia podań przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a nie zwykły e-mail. Nawet traktując to jako podanie z brakami formalnymi, termin biegnie od dnia, w którym organ mógł odczytać maila w godzinach urzędowania.
Czy w przypadku wniesienia zażalenia zwykłym e-mailem, organ powinien zastosować procedurę przywrócenia terminu lub pouczyć o takiej możliwości, działając na podstawie art. 58-59 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a.?
Odpowiedź sądu
Zarzuty te wykraczają poza granice sprawy, która dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu, a nie kwestii braku winy w uchybieniu terminu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące przywrócenia terminu i pouczenia o takiej możliwości nie dotyczą istoty sprawy, którą jest ocena zachowania terminu do wniesienia zażalenia.
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 63 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podanie (w tym zażalenie) mogło być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej. Nie przewidziano możliwości składania podań w formie korespondencji mailowej wysłanej za pomocą ogólnie dostępnych aplikacji pocztowych na ogólny adres e-mail organu.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 63
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Forma wnoszenia podań.
Pomocnicze
k.p.a. art. 57 § § 5 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku wniesienia podania w formie 'zwykłego' e-maila, miarodajnym dniem wniesienia podania jest dzień, w którym pracownik organu, w godzinach urzędowania, mógł odczytać i wydrukować korespondencję e-mailową pochodzącą od strony.
Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Podstawa prawna dla utworzenia elektronicznej skrzynki podawczej organu administracji publicznej.
k.p.a. art. 141
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zażalenia od postanowienia organu administracji publicznej.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Nie miał zastosowania, gdyż dotyczy oświadczeń woli w prawie cywilnym, a nie czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada legalizmu.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Ustawa z dnia 17 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych art. 166
Przepis wprowadzający zmiany w k.p.a. dotyczące doręczeń elektronicznych.
k.p.a. art. 63 § § 3 i 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy braków formalnych podania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wysłanie zażalenia w formie skanu zwykłym e-mailem nie spełnia wymogów formalnych art. 63 § 1 k.p.a. • Termin do wniesienia zażalenia został uchybiony, ponieważ mail wpłynął poza godzinami urzędowania, a odczytano go dopiero w kolejnym dniu roboczym.
Odrzucone argumenty
Zażalenie wysłane zwykłym e-mailem powinno być traktowane jako podanie z brakami formalnymi, a termin powinien być liczony od daty wysłania. • Organ powinien był zastosować procedurę przywrócenia terminu lub pouczyć o takiej możliwości. • Doręczenie postanowienia w Wigilię i zamknięcie urzędów pocztowych 31 grudnia utrudniało złożenie zażalenia.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zagadnienia oceny skutków prawnych wniesienia przez skarżących zażalenia w postaci plików w formacie jpg (...) dołączonych do korespondencji e-mailowej wysłanej za pomocą aplikacji skrzynki pocztowej gmail.com na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej. • Podanie, w tym zażalenie, mogło być wnoszone (...) za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. • W przepisie tym nie przewidziano możliwości składania podań w formie korespondencji mailowej wysłanej za pomocą ogólnie dostępnych aplikacji skrzynki pocztowej (...) kierowanej na ogólny adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej, a nie wspominaną wyżej elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej. • W zaskarżonym wyroku przyjęto pogląd o bezwzględnej bezskuteczności takiej czynności z uwagi na niezachowanie wymaganej przez art. 63 § 1 k.p.a. formy podania. • Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcie przedmiotowego zagadnienia prawnego wymaga wyważenia takich wartości jak, z jednej strony, zasada legalizmu (...) oraz, z drugiej strony, zasada zaufania do działań organów władzy publicznej (...). […]
Skład orzekający
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Roman Ciąglewicz
członek
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących formy wnoszenia podań drogą elektroniczną, w szczególności w kontekście 'zwykłego' e-maila i elektronicznej skrzynki podawczej (ePUAP), a także ustalania momentu wniesienia podania w przypadku korespondencji mailowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 5 października 2021 r. (wejście w życie ustawy o doręczeniach elektronicznych), choć zasady interpretacji mogą być nadal pomocne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu komunikacji elektronicznej z urzędami i interpretacji przepisów w kontekście nowych technologii, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców prawnych i obywateli.
“Czy Sylwester to dobry dzień na wysłanie pisma do urzędu mailem? Sąd Najwyższy Administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.