II OSK 2855/14

II OSK 2855/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-10-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Jarecka
Robert Sawuła
Włodzimierz Ryms /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Op 296/13 - Wyrok WSA w Opolu z 2014-06-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 28 ust. 2
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms /spr./ Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant st. asystent sędziego Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Op 296/13 w sprawie ze skargi D. B. i J. B. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę D. B. i J. B. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Starosta Brzeski decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na parterze przy ul. R. w B. Organ ustalił obszar oddziaływania obiektu obejmujący działkę nr [...] i [...].
Odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. wnieśli J. i D. B., członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul R. [...] (działka nr [...]), wskazując że budynek przy ul. R. [...] jest w złym stanie technicznym, a projektowana budowa jeszcze bardziej pogorszy stan techniczny tego obiektu. Projektowany budynek będzie wychodził z poza obręb budynku Wspólnoty po 3 metry ze strony ulicy oraz podwórza, co spowoduje zacienienie okien w dwóch pokojach.
Wojewoda Opolski zlecił Staroście Brzeskiemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. W szczególności nakazał przekazanie mu uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej o powołaniu Zarządu wraz z powiadomieniem o ilości lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku Wspólnoty oraz o wskazanie podstawy prawnej uznania za stronę w przedmiotowym postępowaniu wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych budynku przy ul. R. [...] w B.
Pismem z dnia 12 lutego 2013 r. Starosta przekazał informację, że w budynku mieści się osiem lokali, a w skład Zarządu Wspólnoty wchodzą J. K. i B. S.. Starosta wyjaśnił, że uznając za stronę wszystkich współwłaścicieli działki miał na uwadze fakt, że inwestycja będzie usytuowana w granicy z działką nr [...], będącej we współwłasności tych podmiotów.
Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 82 pkt 3 Prawa budowlanego, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 28 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym względem art. 28 K.p.a. i ogranicza on pojęcie strony do inwestora, właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Właściciele poszczególnych lokali znajdujących się w budynku przy ul. R. [...] tworzą wspólnotę mieszkaniową. Stąd, stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903, ze zm.), właściciele lokali obowiązani są podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, który kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Tym samym, podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części wspólnej nieruchomości, jest wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd. Prawa do samodzielnego udziału w postępowaniu członek wspólnoty nie może wywodzić jedynie z faktu posiadania udziałów w częściach wspólnych nieruchomości. Prawo w tym zakresie uzależnione jest od wykazania przez niego, że planowana inwestycja będzie wpływać na jego lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Z przedłożonej przez inwestora analizy nasłonecznienia wynika, że warunek nasłonecznienia pomieszczeń w budynku Wspólnoty nie ulegnie zmianie, gdyż inwestycja zlokalizowana jest poza kątem 60º, wobec tego nie wpłynie na ograniczenie dopływu światła do pomieszczeń budynku Wspólnoty. Poza tym organ zauważył, że projektowany budynek mieszkalny wielorodzinny będzie oddzielony tzw. przerwą dylatacyjną, tj. celowo utworzoną szczeliną w konstrukcji architektonicznej, wypełnioną sznurem, od strony działki [...], na której usytuowany jest budynek Wspólnoty, w którym znajduje się m.in. lokal mieszkalny należący do skarżących. W ocenie organu odwoławczego, skarżący nie posiadają indywidualnego interesu prawnego, gdyż sporna inwestycja nie oddziałuje na ich lokal.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalając skargę, stwierdził, że interes prawny właściciela lokalu, który wynika z przysługującego mu prawa w nieruchomości wspólnej, z mocy ustawy chroniony jest przez wspólnotę mieszkaniową działającą przez zarząd. Roboty budowlane zostały zaprojektowane w obrębie ściany zewnętrznej budynku przy ul R. [...]. Ściana zewnętrzna budynku nie jest przeznaczona do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych. Interes prawny w sprawie robót budowlanych zrealizowanych w częściach wspólnych obiektu, posiada wspólnota mieszkaniowa budynku, nie zaś właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Nie wyklucza to udziału członka wspólnoty mieszkaniowej w sprawach, w których występuje również wspólnota, jeżeli członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój własny indywidualny interes prawny. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, mając na uwadze art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, właściciel lokalu musi więc wykazać, że projektowany obiekt budowlany negatywnie oddziałuje na jego lokal. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy, dokonując analizy, prawidłowo uznał, że projektowany budynek mieszkalny nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w sposobie zagospodarowania lokalu mieszkalnego skarżących, a zatem nie przysługuje im przymiot strony w tym postępowaniu. Samo położenie lokalu mieszkalnego w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame za znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Przedstawiona przez inwestora analiza zacienienia budynku sąsiedniego wykazała, że warunek nasłonecznienia pomieszczeń budynku przy ul. R. [...] w wyniku realizacji inwestycji na działce nr [...] nie ulegnie zmianie, gdyż inwestycja zlokalizowana jest poza kątem 60˚. Ponadto projektowany budynek wielorodzinny będzie oddzielony od budynku, w którym znajduje się lokal skarżących przerwą dylatacyjną, wypełnioną sznurem.
W skardze kasacyjnej, którą wniósł J. B., skarżący zarzucił naruszenie art. 28 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Skarżący podniósł, że udzielono pozwolenia na budowę bez uwzględnienia zakazu sytuowania budynków na sąsiedniej działce w odległości mniejszej niż 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych i drzwi w stronę budynku sąsiedniego. Projektowany budynek nie jest usytuowany w linii zabudowy realizując "uzupełnienie istniejących ciągów zabudowy". Budynek ten położony jest w granicy działki sąsiedniej i przylega bezpośrednio do lokalu skarżącego, przy czym z jednej strony wysunięty jest o 3 m, a z drugiej o 8 m. Takie usytuowanie budynku oznacza uznanie działki sąsiedniej i lokalu skarżącego za obszar oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Tym samym należy uznać, że skarżący jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Wadliwie Sąd pierwszej instancji uznał, że stroną w tym postępowaniu jest wyłącznie wspólnota mieszkaniowa. Skoro wielorodzinny budynek mieszkalny, w którym skarżący posiada własnościowe prawo do lokalu znajduje się w strefie oddziaływania, to w takiej samej strefie znajduje się lokal skarżącego. Zasadny jest zarzut ograniczenia naturalnego nasłonecznienia lokalu oraz stabilności całego budynku.
Przytaczając takie podstawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty nie są uzasadnione.
Z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia (umorzenie postępowania odwoławczego), które zostało zaskarżone do sądu administracyjnego, zasadnicze zagadnienie prawne dotyczy tego, czy sprawa o pozwoleniu na budowę dotyczy interesu prawnego skarżącego. W sprawie o pozwolenie na budowę stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. są, poza inwestorem, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że w obszarze oddziaływania obiektu inwestora, znajduje się sąsiednia nieruchomość na działce nr [...] z budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. R. [...] w B., należąca do Wspólnoty Mieszkaniowej, która jest stroną tego postępowania. Skarżący jest właścicielem lokalu w tym budynku i członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej.
Podnosząc zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, skarżący nie wykazał, że budynek inwestora oddziałuje na jego lokal stanowiący odrębną nieruchomość, ponieważ powołuje się na okoliczności, które dotyczą oddziaływania budynku inwestora na budynek mieszkalny Wspólnoty Mieszkaniowej poprzez wadliwe usytuowanie budynku z naruszeniem § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zagrożenie stabilności budynku Wspólnoty. Okoliczności te dotyczą budynku Wspólnoty a nie lokalu skarżącego, co oznacza, że dotyczą interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej, której członkiem jest skarżący, a nie interesu prawnego skarżącego jako właściciela jednego z lokali mieszkalnych. Interes prawny Wspólnoty Mieszkaniowej reprezentuje w imieniu członków Wspólnoty zarząd, a nie poszczególni członkowie Wspólnoty. Oznacza to, że skarżący w tej sprawie nie ma własnej legitymacji procesowej do występowania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej. To, że organ pierwszej instancji (Starosta Brzeski) traktował skarżącego jako stronę, nie pozbawiło organu odwoławczego (Wojewody Opolskiego) prawa do własnych ustaleń i oceny, czy skarżący jest stroną w tej sprawie i ma legitymację procesową do wniesienia odwołania.
Z tych względów zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest zasadny.
Natomiast zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy, ponieważ zaskarżona decyzja dotyczy umorzenia postępowania odwoławczego z tego powodu, że odwołanie wniosła osoba, która nie jest stroną, a nie prowadzenia robót budowlanych bez pozwolenia na budowę. Nie jest zrozumiałe stanowisko skarżącego, że zaskarżony wyrok jest sprzeczny z aktualnym orzecznictwem i wykładnią SN (skrótem SN określa się Sąd Najwyższy). Gdyby przyjąć, że skarżącemu chodzi o orzecznictwo NSA (tym skrótem określa się Naczelny Sąd Administracyjny), to stanowisko Sądu pierwszej instancji nie jest sprzeczne z aktualnym orzecznictwem NSA, a w każdym razie na taką sprzeczność nie wskazują wywody przedstawione w skardze kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.