Pełny tekst orzeczenia II OSK 2834/17

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Michał Ruszyński Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1189/16 w sprawie ze skargi E. w L. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017 r. oddalił skargę E. z siedzibą w L. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2016 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] czerwca 2015 r. w trakcie kontroli granicznej autobusu marki S., nr [...], relacji K. (...) – L. (...), należącego do przewoźnika E. z siedzibą w L., U., wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym, ustalono, że podróżująca tymże autokarem obywatelka U., T. L., legitymująca się paszportem nr i seria [...], wydanym przez władze U. w dniu [...] czerwca 2008 r., ważnym do dnia [...] czerwca 2018 r., nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] czerwca 2015 r. i do pobytu na tym terytorium. Znajdująca się w paszporcie cudzoziemki wiza rozpoczynała termin ważności w dniu [...] lipca 2015 r. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1650 ze zm.) Komendant Placówki Straży Granicznej w M. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. odmówił cudzoziemce wjazdu na terytorium RP.

Komendant Placówki Straży Granicznej w M. w dniu [...] czerwca 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, o której mowa w art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a następnie decyzją z dnia [...] października 2015 r. nałożył na przewoźnika E. karę administracyjną w wysokości 12.702,60 zł, co stanowi równowartość 3.000 Euro.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania przewoźnika, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 462 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach utrzymał w mocy ww. decyzję.

Skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przewoźnik E. z siedzibą w L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji i odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej. Zaskarżonej decyzji przewoźnik zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 462 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł dodatkowy zarzut naruszenia art. 27 Konstytucji RP, art. 4 pkt 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) oraz naruszenie art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Wskazał, że w aktach znajdują się kopie dokumentów w języku ukraińskim nie przetłumaczone na język polski. Wskazał także na wątpliwości jaki przewoźnik dokonywał przewozu międzynarodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podał, że przewoźnik E., wykonujący regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym, w dniu [...] czerwca 2015 r. przywiózł do granicy Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemkę, która nie posiadała w paszporcie wizy uprawniającej ją do wjazdu i pobytu na terytorium Polski w dniu [...] czerwca 2015 r. Z niekwestionowanych w skardze ustaleń organów wynika bowiem, że wiza cudzoziemki rozpoczynała termin ważności w dniu [...] lipca 2015 r., a więc nie stanowiła podstawy do legalnego przekroczenia granicy w dniu [...] czerwca 2015 r. Sąd wskazał, że art. 459 ustawy o cudzoziemcach nakłada na przewoźnika obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych środków dla zapewnienia, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium RP, posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy. Z zeznań cudzoziemki i kierowcy autobusu, którym podróżowała, a zarazem pracownika E., wynika, że paszport sprawdzono cudzoziemce w L. podczas kupowania biletu i później – podczas wsiadania do autokaru. Dokumenty te sprawdzał pracownik przewoźnika. W ocenie Sądu przewoźnik (pracownik działający w imieniu przewoźnika) nie dochował należytej staranności, jeśli skierował na pokład autobusu cudzoziemkę, nie upewniwszy się wcześniej co do ważności jej dokumentu upoważniającego do przekroczenia granicy. Zatem weryfikacja dokumentów w tym przypadku została przez przewoźnika przeprowadzona nierzetelnie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że nałożenie kary administracyjnej na przewoźnika było uzasadnione, a przesłanki wyłączające odpowiedzialność przewoźnika w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych na rozprawie przed sądem administracyjnym stwierdzono, że kwestia uznania za dowody dokumentów sporządzonych w języku obcym bez ich urzędowego tłumaczenia na język polski pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Faktem jest, że jako dowody w sprawie organy przyjęły dokumenty sporządzone w języku ukraińskim, a zatem w języku znanym skarżącej. W ocenie Sądu dopuszczalnym jest uznanie takich dokumentów jako dowodów w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej i nie jest to sprzeczne z art. 27 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła E. z siedzibą w L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Wyrokowi temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) - przez oddalenie skargi administracyjnej na decyzję organu II instancji, pomimo, iż wystąpiły przesłanki do jej uchylenia w całości, bowiem Sąd I instancji utrzymał w mocy zaskarżone decyzje wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a to:

1) art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - przez zaniechanie przez organy I i II instancji przeprowadzenia czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, ustalenia w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, wyjaśnienia w sposób przekonujący swojego stanowiska w sprawie, poprzez:

a) dokonanie wadliwych, a z całą pewnością przedwczesnych ustaleń podmiotu wykonującego przewóz w oparciu o samo przedłożenia przez kierowcę wypisu zezwolenia transportowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. z pominięciem adnotacji urzędowej na ww. zezwoleniu, iż wskazana linia autobusowa obsługiwana jest we współpracy z J. M., przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "M." J. M.;

b) nieprawidłowe i gołosłowne ustalenie – poparte tylko zeznaniami kierowcy B. R., iż właścicielem kontrolowanego pojazdu, tj. S. nr rej. [...], był skarżący, podczas gdy na dokumencie w języku obcym zalegającym na karcie [...] (będącym najprawdopodobniej dowodem rejestracyjnym pojazdu), jak również na dokumencie w języku obcym zalegającym na karcie [...] (będącym prawdopodobnie ubezpieczeniem pojazdu) nazwa skarżącego nie figuruje - znajduje się tam natomiast wskazanie innego podmiotu, tj. U. - [...];

c) braku przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie relacji łączących skarżącego oraz J. M., przedsiębiorcę prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą M. J. M., jak również podmiotu U. - [...] - w zakresie wykonywanego przewozu osób,

d) pominięcia szeregu dowodów mogących wskazywać na to, iż to J. M. (lub inny podmiot) był przewoźnikiem wykonującym regularne przewozy osób w ruchu międzynarodowym w rozumieniu art. 462 ust. 3 pkt 1 oraz 2 ustawy o cudzoziemcach - w szczególności dokumentu w języku obcym zalegającego na karcie 90 - będącego najprawdopodobniej ukraińskim zezwoleniem na wykonywanie międzynarodowego przewozu osób;

2) art. 27 Konstytucji RP w zw. z art. 4 oraz 5 ust 1 ustawy o języku polskim w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 6 oraz 8 k.p.a. - poprzez posłużenie się przez organy I i II instancji dokumentami w języku obcym (najprawdopodobniej ukraińskim) bez ich tłumaczeń na język polski, w szczególności zalegających na kartach

• 103 k. - na której zalega dokument w języku obcym (najprawdopodobniej ukraińskim) na którym oprócz skarżącego wskazany jest podmiot S.

• 104 k. - na której zalega dokument w języku obcym (najprawdopodobniej ukraińskim) będący najprawdopodobniej dowodem rejestracyjnym pojazdu,

• 90 k. - na której zalega dokument w języku obcym (najprawdopodobniej ukraińskim), w którym wskazany jest J. M., przedsiębiorca prowadzący .działalność gospodarczą pod firmą M. – najprawdopodobniej jako przewoźnik.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, przedstawiając motywy swego stanowiska.

W piśmie z dnia [...] maja 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie wniósł o rozważenie kwestii prawidłowości oznaczenia podmiotu, do którego skierowana jest decyzja i możliwości jej wykonania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Oceniając zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej stwierdzić trzeba, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji przez oddalenie skargi, do którego miało dojść wskutek wadliwego zaakceptowania przez Sąd Wojewódzki decyzji wydanych z naruszeniem prawa.

W szczególności wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Spółki organy administracyjne nie naruszyły art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną, ustalenia poczynione przez organ I instancji były wystarczające do stwierdzenia, że istniała podstawa do nałożenia kary na przewoźnika. Wykazano bowiem, że kurs autokaru, na pokładzie którego przywieziono cudzoziemkę bez dokumentów uprawniających ją do wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, co – jak słusznie ocenił organ – było skutkiem nieprawidłowego wypełniania przez przewoźnika obowiązków kontrolnych, określonych w art. 459 ustawy o cudzoziemcach, realizowany był na rzecz tegoż przewoźnika na podstawie zezwolenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. W myśl art. 459 ustawy o cudzoziemcach, przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską zamierza przywieźć cudzoziemca do granicy, podejmuje wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić, żeby cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane (ust. 1). Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego (ust. 2). Obowiązek ten w niniejszej sprawie został przez przewoźnika naruszony.

Podkreślić należy, że poczynienie ustaleń co do podmiotu odpowiedzialnego za powyższe na podstawie przedłożonego przez kierowcę autobusu – pracownika skarżącej kasacyjnie Spółki – wypisu zezwolenia transportowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. było prawidłowe. Organy rozpatrujące tę sprawę określając stronę postępowania słusznie kierowały się przede wszystkim okazanymi przez kierowcę do kontroli granicznej dokumentami potwierdzającymi fakt wykonywania transportu międzynarodowego osób na rzecz przewoźnika E. z siedzibą w L. Gdyby bowiem miały podstawy do przyjęcia, że przedstawione dokumenty nie wskazują prawidłowo podmiotu wykonującego międzynarodowy transport osób, to znaczyłoby to, że w przedmiotowej sprawie nie tylko nieprawidłowo zostały wypełnione przez przewoźnika obowiązki kontrolne, określone w art. 459 ustawy o cudzoziemcach, ale ponadto podmiot ten nie posiadał wszystkich wymaganych dokumentów uprawniających go do wykonywania transportu międzynarodowego osób, skoro na podstawie przedłożonych dokumentów nie byłoby możliwe prawidłowe ustalenie przewoźnika. Jak trafnie zaznaczył organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, adnotacja na zezwoleniu, iż wskazana linia autobusowa obsługiwana jest we współpracy z J. M., przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "M." J. M., świadczy jedynie, że linia jest prowadzona we współpracy z firmą "M." J. M. Z adnotacji tej nie można jednak wywodzić uprawnienia dla wykonywania przewozu na podstawie przedmiotowego zezwolenia przez firmę "M." J. M., a kierowca w dniu kontroli nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o wykonywaniu transportu międzynarodowego przez polskiego przewoźnika.

Skarżący kasacyjnie nie wykazał też, aby dopuszczenie jako dowodów dokumentów bez ich przetłumaczenia na język polski doprowadziło do błędnego zrozumienia ich treści. Zauważyć wypada, że stosownie do art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezależnie zatem od faktu, że językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski, stwierdzić trzeba, że skoro przedmiotowe dokumenty były sporządzone w języku ukraińskim, a więc języku ojczystym strony skarżącej kasacyjnie, przy czym ich treść była zrozumiała dla organów rozpatrujących niniejszą sprawę, to brak ich przetłumaczenia na język polski nie miał wpływu na wynik sprawy. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowano prawidłowości rozumienia treści tych dokumentów.

Z uwagi na powyższe zarzut naruszenia art. 27 Konstytucji RP w zw. z art. 4 oraz 5 ust 1 ustawy o języku polskim w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 6 oraz 8 k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony.

Z zarzutem braku przetłumaczenia dokumentów na język polski w istocie wiąże się zarzut wskazywania w dokumentach sporządzonych w języku ukraińskim jako właściciela autobusu podmiotu o nazwie U. - [...]. Jak trafnie podkreślił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną, z dokumentacji niniejszej sprawy, w tym w szczególności z odpisu z Ukraińskiego Jednolitego Rejestru Państwowych Osób Prawnych oraz Osób Fizycznych – Przedsiębiorców i z dokumentów finansowych przedsiębiorstwa wynika, że ww. nazwa jest ukraińską nazwą E., a zatem jest to ten sam podmiot.

Odnosząc się do pisma z dnia [...] maja 2018 r. pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie stwierdzić trzeba, że podmiot, do którego skierowana jest decyzja, jest wystarczająco prawidłowo oznaczony, skoro aktywnie bierze udział w niniejszym postępowaniu.

Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.