II OSK 2750/21

II OSK 2750/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Magdalena Dobek-Rak
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II SA/Gl 94/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-06-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 94/21 w sprawie ze skargi E. Ś. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 3 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 94/21, oddalił skargę E. Ś. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z 3 listopada 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z 31 lipca 2020 r. o nałożeniu na skarżącą, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), obowiązku odłączenia pieca gazowego, zamurowania wylotu spalinowego w ścianie zewnętrznej kotłowni oraz rozbiórki instalacji gazowej w piwnicy wykonanej z miedzianych rur.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżąca, powołując się na art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu, mimo że zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem:
- art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) polegającym na tym, że organy administracji "nie zasięgnęły opinii biegłych mimo występowania w sprawie wiadomości specjalnych co rodzi konieczność zasięgnięcia opinii biegłego specjalisty z zakresu instalacji gazowych",
- art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. "z uwagi na występowanie w sprawie zagadnienia wstępnego - równolegle toczącego się postępowania mającego kapitalny wpływ na zaskarżoną sprawę, wymagającego wypowiedzenia się w tej kwestii przez inny organ PINB w [...], prowadzący postępowanie w sprawie [...] dot. usunięcia przewodów kominowych, wyczyszczenia pozostałych przewodów użytkowych przez innego współwłaściciela nieruchomości, albowiem na skutek wydania zaskarżonej decyzji grozi skarżącej niepowetowana szkoda i brak możliwości ogrzewania mieszkania na skutek zajęcia pozostałych przewodów kominowych",
- art. 94 § 2 k.p.a. polegającym na tym, że nie odroczono "rozprawy administracyjnej z ważnych powodów skutkujących niemożnością uczestniczenia skarżącej i jej pełnomocnika F. M. (w ostatnim czasie zmarłego) w owej rozprawie".
Ponadto, także na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie art. 151 p.p.s.a. "poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję w sytuacji, w której decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a strona była pozbawiona możliwości czynnego uczestniczenia w istotnym fragmencie postępowania a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi".
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Poza skargą kasacyjną sporządzoną w imieniu skarżącej przez jej pełnomocnika będącego adwokatem skarżąca złożyła szereg osobiście sporządzonych przez nią pism procesowych zawierających m.in. powołanie innych jeszcze naruszonych zdaniem skarżącej przepisów prawa.
Uczestnicy postępowania L. C. oraz J. C. złożyli szereg pism, z których wynika, że wnoszą o oddalenie skargi kasacyjnej.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Podkreślić przy tym należy, że granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone w skardze kasacyjnej sporządzonej przez pełnomocnika skarżącej adwokata S. K. i nie mają dla określenia ich zakresu istotnego znaczenia sporządzone osobiście przez skarżącą inne pisma procesowe, w tym pismo z 7 sierpnia 2024 r. Pisma te zostały bowiem sporządzone osobiście przez skarżącą, a nie jej pełnomocnika będącego adwokatem. Nie spełniają one zatem ustawowego wymogu skargi kasacyjnej wynikającego z art. 175 p.p.s.a., mianowicie sporządzenia jej przez wykwalifikowanego prawnika. Nadto zostały one wniesione po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, mianowicie po 11 października 2021 r. Powszechnie w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że treść art. 183 § 1 p.p.s.a., w którym stanowi się, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania oraz że strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych oznacza, iż po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest dopuszczalne przytaczanie nowych podstaw kasacyjnych, czyli formułowanie nowych zarzutów odnośnie do naruszenia innych niż dotychczas wskazano przepisów prawa (tak m.in. przyjęto w postanowieniu wydanym w składzie siedmiu sędziów z 11 czerwca 2008 r., sygn. akt II GPS 2/08, w wyroku NSA z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 351/21, w wyroku NSA z 7 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 131/04, w wyroku NSA z 27 czerwca 2024 r., sygn. akt I FSK 1495/20, w wyroku NSA z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II FSK 2862/19). Z tego względu niedopuszczalne było uwzględnienie zarzutu naruszenia przepisów prawa wskazanych w piśmie skarżącej z 7 sierpnia 2024 r.
Oceniając zatem we wskazanych granicach zasadność podstaw kasacyjnych zauważyć należy, że w ogóle nie odnoszą się one do faktycznej i prawnej podstawy zaskarżonej przed Sądem pierwszej instancji decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej sporządzonej w imieniu skarżącej przez adwokata S. K. - ani w podstawach kasacyjnych, ani w niespełna dwustronicowym ich uzasadnieniu - w ogóle nie odniesiono się do ustalenia faktycznego poczynionego w postępowaniu administracyjnym i zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, polegającego na stwierdzeniu, że piec gazowy, którego dotyczy zaskarżona decyzja, w szczególności wylot jego przewodu spalinowego jest usytuowany sprzecznie z § 175 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). W ogóle nie odniesiono się także do ustalenia poczynionego w postępowaniu administracyjnym i zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że tego rodzaju naruszenie warunków technicznych w okolicznościach sprawy sprowadzających się do braku uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwia zalegalizowanie samowolnie wykonanych robót budowlanych, mianowicie wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę przebudowy pieca gazowego. W końcu, nie odniesiono się do przyjętych prawnych konsekwencji tych ustaleń, mianowicie zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwalającego na orzeczenie m.in. rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Zamiast tego w podstawach kasacyjnych i ich uzasadnieniu zarzucono naruszenia przepisów postępowania, co do których nie wyjaśniono w przekonujący sposób, aby w ogóle do takich naruszeń doszło lub, jeżeli doszło, aby miały one istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie NSA nie doszło do naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Do jego zastosowania konieczne jest wykazanie, że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. W skardze kasacyjnej nie wskazano jakie wiadomości specjalne były wymagane, w szczególności jaką wymagających wiadomości specjalnych kwestię biegły miałby wyjaśnić. Ponadto zauważyć należy, że w Prawie budowlanym przewidziano szczególny rodzaj dowodu, mianowicie oceny techniczne i ekspertyzy dotyczące m.in. jakości wykonanych robót budowlanych oraz stanu technicznego obiektu budowlanego wykonywane na zlecenie uczestników procesu budowlanego oraz właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych (art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego). W rozpoznawanej sprawie taka ocena techniczna została przez skarżącą złożona (Opinia techniczna wraz z inwentaryzacją z 28 kwietnia 2017 r. sporządzona przez W. K.) i to w niej stwierdzono, że wylot spalin został wyprowadzony na zewnętrz w sposób sprzeczny z § 175 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mianowicie w odległości mniejszej niż 0,5 m od otworów drzwiowych i okiennych. W skardze kasacyjnej w żaden sposób tego dowodu nie zakwestionowano, gdyż nawet o nim nie wspomniano.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. to oczywiste jest, że w istocie chodzi o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż to ten przepis mówi o zawieszeniu postępowania z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego. Niemniej zarzut ten i tak jest niezasadny, gdyż w skardze kasacyjnej nie wyjaśnia się na czym miałaby polegać zależność pomiędzy sprawą, którą zakończono poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, a sprawą wskazaną w skardze kasacyjnej. Zaznaczyć przy tym należy, że sprawę, od której miałoby zależeć rozstrzygnięcie w sprawie rozpatrywanej, opisano w bardzo niejasny sposób. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że chodzi o sprawę dotyczącą "przewodów kominowych". Stwierdza się przy tym, że "(p)osadowienie instalacji gazowej w określonym miejscu w nieruchomości skarżącej wynikało ze zniszczenia, zajęcia i innych nieprawidłowości w instalacji kominowej przez pozostałych współwłaścicieli i w sprawie [...] toczy się w tym przedmiocie postępowanie dot. usunięcia przewodów kominowych, wyczyszczenia pozostałych przewodów użytkowanych przez innego współwłaściciela nieruchomości". Twierdzenie, że obecne usytuowanie instalacji gazowej, której dotyczy zaskarżona decyzja, wynikało ze "zniszczenia, zajęcia i innych nieprawidłowości w instalacji kominowej przez pozostałych współwłaścicieli" budzi uzasadnione wątpliwości w świetle opinii wspomnianego już W. K. z 12 lutego 2019 r., w której stwierdza się, że taki kocioł, jaki funkcjonuje w instalacji (Immergas Eolo Star) nie może być podłączony do komina o długości przekraczającej 6 m, gdyż zagraża to jego bezawaryjnej pracy. Powyższe wskazuje, że wyprowadzenie spalin przez ścianę zewnętrzną nie było spowodowane brakiem wolnego przewodu w kominie, lecz zastosowaniem w instalacji pieca, który nie mógł być podłączony do zbyt długich przewodów kominowych. Potwierdzenie takiej tezy znajduje oparcie w niekwestionowanym fakcie, że w sprawie chodzi o przebudowę instalacji gazowej spowodowaną awarią poprzedniego pieca gazowego, który był podłączony do komina. Już to wystarcza do stwierdzenia, że sprawa dotycząca przewodów kominowych nie ma istotnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, co oznacza, że nie występowało zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 94 § 2 k.p.a. należy wskazać, że przepis ten stanowi, iż kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny. W związku z tym zauważyć należy, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż chodzi o rozprawę wyznaczoną na 10 marca 2020 r., zaś z akt administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. akt II OSK 663/22 wynika, że pełnomocnik skarżącej F. M. zawiadomił 8 marca 2020 r. organ administracji pocztą elektroniczną, że nie stawi się na tę rozprawę z powodu choroby (grypy), jednakże do tego zawiadomienia nie dołączył żadnego dowodu wskazującego, aby rzeczywiście był chory na grypę. Z kolei skarżąca, jak wynika z tych akt, w piśmie z 7 lutego 2020 r. złożonym w organie administracji 9 marca 2020 r. wniosła o odroczenie rozprawy wyznaczonej na 10 marca 2020 r. z powodu choroby F. M. oraz z uwagi na to, że 12 marca 2020 r. będzie przechodzić w szpitalu badania w związku z zaplanowaną operacją 23 marca 2020 r. Do pisma tego nie dołączyła jednakże żadnego dowodu na to, że F. M. jest chory. W tej sytuacji nie było podstaw do odroczenia rozprawy, gdyż nie wykazano, aby F. M. oraz skarżąca na rozprawie 10 marca 2020 r. nie stawili się z powodu przeszkody trudnej do przezwyciężenia. W szczególności nie było żadnego dowodu na to, że F. M. jest chory, zaś skarżąca swoją nieobecność usprawiedliwiała nieobecnością F. M. oraz zdarzeniami, które miały nastąpić po 10 marca 2020 r. Zauważyć należy, że zawarta w skardze kasacyjnej sugestia, jakoby choroba F. M. była na tyle poważana, że następnie zmarł jest nieuprawniona. Zamieszczone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzenie, że o powadze choroby F. M. w marcu 2020 r. świadczy to, że zmarł on miesiąc przed sporządzeniem skargi kasacyjnej, czyli w listopadzie 2021 r. nie zostało niczym poparte, zaś oceniając je rozsądnie należy stwierdzić, że nie potwierdza faktu choroby. Niezależnie od powyższego zauważyć też należy, że rozprawa wyznaczona na 10 marca 2020 r. miała na celu, jak wynika z wezwania stron do udziału w niej, ustalenie stanowisk stron w sześciu sprawach administracyjnych, w tym tej, która została zakończona zaskarżoną decyzją. W wezwaniu do udziału w rozprawie wyraźnie wskazano, że została wyznaczona "w celu ustalenia stanowiska stron postępowania (czy mają zamiar legalizować samowolnie wykonane roboty, czy rezygnują z legalizacji) oraz czy strony mają propozycje ugodowego załatwienia spraw (możliwość zawarcia ugody administracyjnej)". Jej przeprowadzenie nie miało zatem istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, gdyż tego rodzaju stanowiska można było przedstawić na piśmie bez koniczności udziału w rozprawie. Dodać należy, że w skardze kasacyjnej, twierdząc, że uchybienie wszystkim wskazanym w niej przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie podniesiono żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na taki wpływ, w szczególności w odniesieniu do zarzucanego uchybienia art. 94 § 2 k.p.a. Ograniczono się do stwierdzenia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że nieodroczenie rozprawy wyznaczonej na 10 marca 2020 r. pozbawiło skarżącą możliwości aktywnego uczestniczenia w postępowaniu.
W końcu, jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. wystarczy wskazać, że nie sposób przyjąć, że jest on zasadny skoro nie podaje się innych przepisów, których naruszenie spowodowało, iż skarga niezasadnie została na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalona.
Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, co uzasadnia jej oddalenie na podstawie art. 184 p.p.s.a.