II OSK 274/13

II OSK 274/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-02-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Jerzy Solarski
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1175/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-10-31
II OSK 1175/12 - Wyrok NSA z 2013-10-18
II SA/Łd 1336/11 - Wyrok WSA w Łodzi z 2012-01-30
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 147, art. 28, art. 193, art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 11 lipca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1175/12 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od [...] z siedzibą w M. na rzecz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1175/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi [...] Towarzystwa [...] z siedzibą w M. (zwanego dalej w skrócie "Towarzystwem"), uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, stwierdził że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego Towarzystwa kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia 31 maja 2011 r. Towarzystwo zwróciło się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. o wznowienie m. in. postępowania zakończonego wydaniem postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie uzgodnienia projektu decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Jako podstawę wznowienia Towarzystwo podało przepis art. 145 § 1 pkt 4, 7, 8 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w zw. z art. 147, art. 149 § 1 i 2 K.p.a., wznowił postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. dotyczącej nakazu usunięcia drzew i krzewów znajdujących się na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią w międzywału rzeki S.
Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R., na zasadzie art. 146 § 2 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. i 145 § 1 K.p.a., odmówił uchylenia własnego postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie uzgodnienia opisanego wyżej projektu decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.
Wskutek zażalenia wniesionego przez Towarzystwo Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. ([...]) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że w trakcie postępowania o uzgodnienie projektu decyzji nakazującej usunięcie krzewów znajdujących się na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią Towarzystwo pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. zwrócił się o dopuszczenie go do udziału na prawach strony w dwóch postępowaniach prowadzonych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. w przedmiocie uzgodnienia projektów decyzji nakazujących usunięcie drzew i krzewów z brzegu S. w miejscowości [...] i [...]. Po przekazaniu tego wniosku do innego organu, tj. prowadzącego postępowanie główne, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w konsekwencji postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. dopuścił Towarzystwo do postępowania głównego jako podmiot na prawach strony. Wcześniej, tj. postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. uzgodnił projekt decyzji nakazującej usunięcie drzew i krzewów znajdujących się na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią.
Pismem z dnia 31 maja 2011 r. Towarzystwo złożyło wniosek o wznowienie postępowania uzgodnieniowego.
Po wznowieniu postępowania, postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R., na zasadzie art. 146 § 2 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. i 145 § 1 K.p.a., odmówił uchylenia postanowienia własnego z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie uzgodnienia projektu decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.
Rozpoznając obecnie zażalenie na postanowienie o odmowie uchylenia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. z dnia [...] marca 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. nie przeanalizował wnioskowanych przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 i 7 K.p.a. Opisane przez Towarzystwo przesłanki zakwalifikowane z pkt 7 i 8 K.p.a. nie wypełniały de facto znamion tych przepisów, lecz sprowadzały się do przesłanki z pkt 4. Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wniosek o wznowienie może złożyć strona, a nie podmiot, który działałby na prawach strony. Organizacja społeczna działa na prawach strony. Zatem nie będąc stroną nie ma uprawnień do żądania wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
W ocenie organu odwoławczego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. nie posiadał podstaw prawnych do wznowienia postępowania w sprawie uzgodnienia projektu decyzji nakazującej usunięcie krzewów. Z tego względu należało uchylić w całości zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.
Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego wniosło Towarzystwo, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. co skutkowało nieuprawnionym umorzeniem dalszego postępowania w sprawie wznowienia organu pierwszej instancji oraz rażące naruszenie art. 139 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a., ponieważ wskutek wydania zaskarżonego postanowienia zostało zarazem wycofane z obrotu prawnego postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2011 r. o wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym podniesiono, że organ odwoławczy działał na niekorzyść strony żalącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu Sąd przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że przedmiotowe postępowanie, na wniosek skarżącego Towarzystwa, zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w zw. z art. 147, art. 149 § 1 i 2 K.p.a., a w jego wyniku postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., na zasadzie art. 146 § 2 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. i 145 § 1 K.p.a., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uchylenia postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. Następnie podał, że środek zaskarżenia od powyższego postanowienia wniosła strona skarżąca, ale nie kwestionowała w nim postanowienia z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie wznowienia postępowania.
Wskazując na przepis art. 139 K.p.a. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Jeżeli więc uchybienie organu pierwszej instancji nie osiągnęło poziomu rażącego naruszenia prawa, organ odwoławczy powinien utrzymać w mocy takie wadliwe w ocenie tego organu rozstrzygnięcie, które jest korzystniejsze dla odwołującej się strony. Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji wznawiając postępowanie oraz przeprowadzając je na okoliczność rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, przyznał Towarzystwu uprawnienie do merytorycznego zbadania sprawy zgodności planowanej wycinki drzew i krzewów. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. najpierw wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie przeprowadzając postępowanie wyjaśniające doszedł do wniosku, że obecnie zapadłoby dokładnie takie samo rozstrzygnięcie, jakie wydał uprzednio, tj. w dniu [...] marca 2011 r. uzgadniając projekt decyzji w sprawie wycinki krzewów z międzywala rzeki S. Doszło zatem do ponownej oceny proponowanej wycinki krzewów pod kątem kompetencji tego organu i Towarzystwo po raz drugi uzyskało stanowisko już co do istoty sprawy. Tymczasem rozstrzygnięcie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska poprzez uznanie, że nie zaistniały podstawy wznowieniowe podawane przez Towarzystwo odebrało stowarzyszeniu prawo do ponownej oceny merytorycznej owej wycinki, twierdząc, że skarżący nie może występować o wznowienie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a wskazywane pozostałe podstawy z art. 145 § 1 pkt 7 i 8 K.p.a. w istocie nie zaistniały. Inaczej mówiąc organ odwoławczy odebrał stronie uprawnienie, które zostało jej przyznane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do wznowienia postępowania, a następnie do merytorycznego jej rozpatrzenia.
Takie zachowanie, w ocenie Sądu, stanowi działanie na niekorzyść żalącego, który nie zwalczał jako takiego wznowienia postępowania, lecz nie zgadzał się z merytoryczną oceną kontrolowanego rozstrzygnięcia, tzn. że należy uzgodnić wycinkę owych krzewów. Natomiast wskutek zaskarżonego postanowienia została pogorszona sytuacja procesowa stowarzyszenia w ten sposób, że w ogóle wznowienie w oparciu o wskazane podstawy nie jest dopuszczalne. Zakaz reformationis in peius ustanowiony w art. 139 K.p.a. służy ochronie interesów strony, która odwołała się od decyzji. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia.
W ocenie Sądu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że w tej konkretnej sytuacji zaistniały wyjątki od zakazu pogarszania sytuacji odwołującego się, które usprawiedliwiałyby wydanie niekorzystnego postanowienia. Nie oznacza to, że takowe co do zasady nie może zapaść w niniejszej sprawie. Jednak rolą organu odwoławczego jest wykazanie, że zaistniała przesłanka wyłączająca stosowanie tego zakazu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., a orzeczenie zawarte w punkcie 2 znalazło oparcie w treści art. 152 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaskarżając go w całości. Zakwestionowanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 i 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 139 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi w oparciu o błędną ocenę prawną, że zasada reformationis in peius obowiązuje w stosunku do organizacji społecznej działającej na prawach strony, która złożyła odwołanie, podczas gdy zgodnie z art. 139 K.p.a. organ nie może orzec na niekorzyść strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a nie organizacji społecznej, o której mowa w art. 31 K.p.a.,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi w oparciu o błędną ocenę prawną, że ustalanie legitymacji procesowej do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje dopiero po jego wszczęciu w sytuacji, gdy zgodnie z art. 147 K.p.a. w takim przypadku wszczęcie postępowania wznowieniowego może nastąpić tylko na żądanie strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a nie organizacji społecznej, o której mowa w art. 31 § 1 pkt 1 K.p.a., skutkiem czego doszło do naruszenia przez Sąd art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skargę należało oddalić,
3) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. poprzez błędne ustalenie przez Sąd pierwszej instancji na podstawie akt sprawy, że w sprawie będącej przedmiotem kontroli okoliczność, czy wnioskodawca jest podmiotem legitymowanym do skutecznego uruchomienia postępowania wznowieniowego nie jest oczywista, w sytuacji, gdy wnioskodawcą w sprawie była organizacja społeczna działająca na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 K.p.a., która twierdziła, że nierozpatrzenie przez organ główny wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie innej osoby na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. przed wydaniem orzeczenia przez organ uzgadniający stanowi spełnienie przesłanki do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tym samym organizacja ma takie uprawnienie jak strona postępowania na podstawie art. 147 K.p.a., skutkiem czego doszło także do naruszenia przez Sąd art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skargę należało oddalić,
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, w którym nie wyjaśniono w sposób należyty podstawy podjętego w wyroku rozstrzygnięcia, tj. nie uzasadniono dlaczego, w ocenie Sądu, art. 139 K.p.a. znajduje zastosowanie również do organizacji społecznych oraz nie wyjaśniono jaki wpływ na wynik sprawy miały naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ administracji.
Wskazując na powyższe organ wniósł o rozpoznanie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.
W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie przytoczonych wyżej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się przesłanek nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego przepisu, zatem wniesioną skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28, art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 147 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie. W sprawie brak było bowiem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż postanowienie to odpowiada prawu. Przyznać należy rację wnoszącemu skargę kasacyjną organowi, że Towarzystwo jako organizacja społeczna działająca na prawach strony nie mogła w sposób oczywisty skutecznie złożyć wniosku o wznowienie postępowania.
Zgodnie z treścią art. 31 § 3 K.p.a. organizacja uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Na mocy art. 126 K.p.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień. Przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jako przesłankę wznowienia wskazuje, że "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Zaś stroną, w rozumieniu art. 28 K.p.a., jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tymczasem podmiot występujący w postępowaniu na prawach strony nie ma w nim ani interesu prawnego, ani obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a. Dlatego właśnie występuje w nim na prawach strony (patrz: uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 29.05.2000 r., sygn. akt FPS 1/00, opubl. ONSA 2000, nr 4, poz. 138). Nadto dodać należy, że z taką formą uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym łączą się określone konsekwencje prawne. A mianowicie, organizacja społeczna biorąca udział w postępowaniu na prawach strony nie może dokonać z prawnym skutkiem czynności, które są przejawem obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady dyspozycyjności. Zasada ta umożliwia stronie rozporządzanie przedmiotem postępowania w ramach przysługujących jej, na mocy obowiązujących przepisów, uprawnień procesowych.
W judykaturze w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że organizacja społeczna, która brała udział lub mogła brać udział w danym postępowaniu na prawach strony nie może żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Stanowi o tym wprost przepis art. 147 zd. 2 K.p.a. (patrz: wyrok NSA z dnia 17.06.2008 r., sygn. akt II OSK 641/07, opubl. ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 76; wyrok NSA z dnia 4.12.2012 r., sygn. akt II OSK 1905/12, LEX nr 1288455). Pogląd taki został również wyrażony w doktrynie (patrz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Red. R. Hauser, M. Wierzbowski, wyd. CH Beck 2014, str. 156)
Pojęcie "podmiot na prawach strony" nie jest tożsame z pojęciem "strony" w rozumieniu art. 28 K.p.a., a uprawnienia podmiotu na prawach strony nie są tożsame z uprawnieniami podmiotu mającego przymiot strony. Wskazać również trzeba, że podmiot na prawach strony jest uprawniony do podejmowania czynności procesowych, ale nie może dysponować prawami o charakterze materialnym, które są przedmiotem postępowania w sprawie innej osoby. Nie można też powodować rozporządzenia prawami strony przez odniesienie do organizacji społecznej, występującej na prawach strony lub zabiegającej o taki status, przepisu art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. bez pogwałcenia zasady dyspozycyjności (por. J. Borkowski, glosa do wyroku NSA z dnia 23.11.1999 r., sygn. akt II SA/Kr 1191/99, opubl. OSP 2000 r., z. 7-8, str. 112).
Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że rację ma Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, iż Towarzystwo w sposób niebudzący wątpliwości nie miało legitymacji do skutecznego żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, zatem brak było podstaw do jego wznowienia. Skoro jednakże do wznowienia takiego postępowania już doszło, a następnie organ pierwszej instancji wydał postanowienie z dnia [...] września 2011 r. na podstawie art. 146 § 2 w zw. z art. 126 i art. 145 § 1 K.p.a. (odmówił uchylenia własnego postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. uzgadniającego decyzję o nakazie usunięcia drzew i krzewów w międzywalu rzeki S.), to prawidłowo organ odwoławczy uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Zaakcentować bowiem należy, że gdy w wyniku wadliwej oceny przymiotu strony wnioskującej o wznowienie postępowania administracyjnego doszło do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 K.p.a., wznowione postępowanie, wobec niedopuszczalności wznowienia z wniosku podmiotu niebędącego stroną, podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. (patrz: wyrok NSA z dnia 14.10.2010 r., sygn. akt I OSK 1731/09, opubl. ONSAiWSA z 2011 r., nr 4, poz. 91).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 139 K.p.a. Odnotować bowiem trzeba, że w orzecznictwie wyrażono pogląd, iż decyzja umarzająca postępowanie administracyjne na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. lub też art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie może być ze swej istoty dla strony "niekorzystna" w rozumieniu art. 139 K.p.a. Umorzenie postępowania następuje w sytuacji jego bezprzedmiotowości (art. 105 K.p.a.). Dlatego przyjmuje się, że decyzja o jakiej mowa w art. 139 K.p.a., to tylko taka decyzja organu odwoławczego, przy pomocy której organ ten uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy - art. 138 § 1 pkt 2 in principio K.p.a. (tak: NSA w wyroku z dnia 21.09.2012 r., sygn. akt II GSK 1091/12, LEX nr 1244478; patrz też: wyroki NSA: z dnia 24.10.2012 r., sygn. akt II GSK 1100/12, LEX nr 1233922; z dnia 12.10.2012 r., sygn. akt II GSK 1099/12, LEX nr 1233921). Także i w uchwale (7) NSA z dnia 4.05.1998 r., sygn. akt FPS 2/98 (opubl. ONSA z 1998 r., nr 3, poz. 79), rozstrzygając wątpliwości na tle art. 139 K.p.a., wyartykułowano pogląd, że "dalsza analiza zatem nie obejmie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.), a także decyzji o umorzeniu postępowania pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 zd. 2 K.p.a.) oraz o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.), gdyż charakter tych rozstrzygnięć raczej wyłącza możliwość wystąpienia na ich tle sytuacji przewidzianej w art. 139 K.p.a.". Zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organ odwoławczy naruszył art. 139 K.p.a., wydając postanowienie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a., w tym postępowaniu, nie może zostać uznany za trafny.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu postanowienie było prawidłowe. Zaś zarzuty przepisów postępowania podniesione w skardze kasacyjnej jako niemogące mieć wpływu na wynik sprawy nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 188 P.p.s.a. "jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku".
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jedynie naruszenia przepisów prawa materialnego, o czym była mowa wyżej. W tej sytuacji uznając za zasadne skorzystanie z możliwości jaką daje norma art. 188 P.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok i rozpoznano skargę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona przez Towarzystwo skarga jest nieuzasadniona, a kontrolowane postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r. odpowiada prawu. Z przyczyn wskazanych wyżej należy zaaprobować stanowisko tego organu, że w niniejszej sprawie Towarzystwo w sposób oczywisty nie miało legitymacji do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego. Zaś w związku z tym, że – mimo braku podstaw – doszło już do wznowienia postępowania, organ odwoławczy zasadnie uchylił postanowienie kończące postępowanie przed organem pierwszej instancji i umorzył postępowanie przed tym organem.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a na podstawie art. 151 P.p.s.a. wniesioną skargę oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.