II OSK 2718/25

II OSK 2718/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Gd 39/25 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-07-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 93 pkt 13
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 8 stycznia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. Ż. i D. Ż. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Ż. i D. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 39/25 w sprawie ze skargi A. Ż. i D. Ż. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2024 r., nr WOP.7722.82.2024.MJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 39/25, oddalił skargę A.Ż. i D.Ż. (dalej jako skarżący) na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2024 r., nr WOP.7722.82.2024.MJ, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z 29 lutego 2024 r. nr PINB.5140.6a.PO wstrzymujące roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego (skaładajacego się z pomieszczenia gospodarczego i zadaszonego tarasu) parterowego z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, nietrwale zwiazanego z gruntem – posadowionego luźno na kostce brukowej pełniącego funkcje gospodarczą o wymiarach 4,00 m z 4,00 m i wysokości do kalenicy 3,00 m, pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] a także informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego.
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. W skardze tej sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia PINB w Powiecie Puckim z 29 lutego 2024 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
W uzasadnieniu wniosku podnoszą oni, że wykoania powyższych postanowień powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie zachodzą przesłanki od których w postępowaiu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonaności albo gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Dalej wskazano, że niewykonanie nakazanych ostatecznym postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane czynności może skutkować orzeczeniem nakazu rozbiórki. Niewykonanie zaskarżonych postanowień może skutkować nałożeniem na inwestora kary grzywny na podstawie art. 93 pkt 13 ustawy Prawo budowlane.
Zauważają, że Sąd Najwyższy stwierdził, że odpowiedzialność karna w zwiazku z art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie jest uzalezniona od tego czy w trakcie wykonywania robót budowlanych zostało wydane przez własciwy organ postanowienie o wstrzymaniu tych robót, lecz od tego czy bvyły one wykonywane be wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia (uchwała SN z 27 lutego 2001 r. I KZP 1/01, OSNKW 2001/5-6, poz. 44).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Wskazanie okoliczności, które skarżący uznaje za świadczące o wystąpieniu zagrożenia znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami jest niezbędne aby Sąd mógł dokonać oceny tych okoliczności pod kątem tychże przesłanek wstrzymania i uznać zasadność lub niezasadność złożonego wniosku.
Z powyższego wynika, że jeśli wnioskujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawią okoliczności, które ich zdaniem uprawdopodabniają zaistenienie przesłanek wstrzymania, to Sąd z braku podstaw do uwzględnienia wniosku oddali go.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie bowiem w złożonej skardze kasacyjnej trudno odnaleźć argumentację skarżących, z której wynikałoby, że w okolicznościach wykonania zaskarżonego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i informującego o możliwości legalizacji inwestycji oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, skarżącym grozi wystąpienie znbacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, które to sytuacje uzasadniają wstrzymanie z art. 61 § 3 P.p.s.a.
Nie stanowi o możliwości wystąpienia tych zagrożeń to, że brak reakcji skarżących na wydane postanowienie o wstrzymaniu robót może w konsekwencji doprowadzić do wydania decyzji rozbiórkowej. Z zaskarżonego postanowienia takie zagrożenie wprost nie wynika. Zagrożenie rozbiórką można wiązać tylko z decyzją ją orzekajacą a nie z postanowieniem o wstrzymaniu robót. Również sama decyzja rozbiórkowa ze swej istoty nie uzasadnia wstrzymania wykonania. Należy także wówczas wskazać w czym upatruje się zagrożeń o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Odpowiedzialność z art. 93 pkt 13 ustawy Prawo budowlane zwiazana jest z kontynuowaniem robót budowlanych, które zostały wstrzymane postanowieniem je wstrzymującym. W okolicznościach tej sprawy takie zagrożenie nie występuje bowiem przedmiotowy obiekt budowlany postawiony jest według organów bez wymaganego pozwolenia czy zgłoszenia i nie toczą się przy nim żadne roboty budowlane. Nie wystąpi zatem złamanie zakazu kontynuowania prac budowlanych.
Nie wiadomo w czym skarżący upatrują zagrożenia powstania znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków gdy zasakrżone postanowienie zostanie wykonane. Postanowienie to nie nakłada obowiązków (obiekt został wybudowany i nie trzeba powstrzymywać się od kontynuowania robót budowlanych). Organ informuje o możliwości złożenia przez skarżących wniosku o legalizację i w razie jego złożenia konieczności uiszczenia związanej z legalizacją opłaty. Nie można tego postrzegać w kategoriach obowiązku lecz uprawnienia, z którego skarżący mogą skorzystać lub nie. Pozostając biernymi jednakże muszą liczyć się z tym, że w konsekwencji może zostać wydana decyzja o rozbiórce.
Samo postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie skutkuje rozbiórką lecz prowadzi do rozbiórki brak stosownej reakcji uprawnionych do legalizacji. Z postanowienia o wstrzymaniu nie wynika zagrożenie rozbiórką. Obowiązek rozbiórki wynikać będzie ewentualnie z decyzji o nakazie rozbiórki.
Jeśli podstawą wystąpienia przez skarżących z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych jest zagrożenie rozbiórką, to należy wskazać, że nie występuje bezpośredni związek między tym postanowieniem a obowiązkiem rozbiórki. To, że organ administracji wobec braku reakcji na postanowienie może wydać decyzję o rozbiórce będzie procesową konsekwencją zachowania uprawnionych a nie wydanego postanowienia o wstrzymaniu robót.
Wobec powyższego uznać należąło, ze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawarty w skardze kasacyjnej nie został uzasadniony i tym samym nalezłąo go oddalić.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.