II OSK 270/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargi kasacyjne dotyczące wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, który stwierdził nieważność § 8 ust. 26 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) obszaru w Krakowie, wprowadzającego zakaz wykonywania instalacji na paliwa stałe w obiektach budowlanych. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy Prawa ochrony środowiska (P.o.ś.) i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), uznając, że gmina miała kompetencje do wprowadzenia takiego zakazu w MPZP. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że takie uprawnienia przysługują jedynie sejmikowi województwa w ramach tzw. uchwał antysmogowych. NSA podkreślił, że MPZP jest aktem prawa miejscowego kształtującym sposób wykonywania prawa własności i powinien kompleksowo informować o dopuszczalnym sposobie zagospodarowania, uwzględniając obligatoryjnie ochronę środowiska. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia nieważności § 8 ust. 26 MPZP i w tym zakresie oddalił skargi. NSA oddalił również skargę kasacyjną A. J. T., który kwestionował przeznaczenie swoich działek jako rolnych i zieleni, co uniemożliwiało zabudowę. Sąd uznał, że wyłączenie tych terenów z zabudowy było uzasadnione ochroną wartości przyrodniczych, zgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz opracowaniem ekofizjograficznym. NSA stwierdził, że prawo własności skarżącego zostało ograniczone, ale w sposób proporcjonalny i uzasadniony potrzebą ochrony środowiska i zasadą zrównoważonego rozwoju. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów dotyczących dostępu do dróg publicznych, zasad ładu przestrzennego czy zasad techniki prawodawczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie kompetencji gminy do wprowadzania zakazów dotyczących instalacji na paliwa stałe w MPZP oraz kryteria oceny ograniczeń prawa własności w kontekście ochrony środowiska i zasady zrównoważonego rozwoju.
Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego w Krakowie i ochrony konkretnego obszaru przyrodniczego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rada gminy może w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzić zakaz wykonywania instalacji na paliwa stałe w obiektach budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rada gminy może wprowadzić taki zakaz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż jest to zgodne z przepisami Prawa ochrony środowiska i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a nie narusza kompetencji sejmiku województwa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że MPZP jako akt prawa miejscowego ma obowiązek uwzględniać zasady ochrony środowiska, w tym powietrza, a wprowadzenie zakazu instalacji na paliwa stałe jest zgodne z tym obowiązkiem i nie wkracza w kompetencje sejmiku województwa dotyczące uchwał antysmogowych, które dotyczą jakości paliw, a nie możliwości budowy instalacji.
Czy wyłączenie nieruchomości z zabudowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uzasadnione ochroną wartości przyrodniczych, stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyłączenie z zabudowy jest uzasadnione ochroną wartości przyrodniczych, zgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz innymi dokumentami planistycznymi, a także realizuje zasadę zrównoważonego rozwoju.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ograniczenie prawa własności poprzez wyłączenie działek z zabudowy było uzasadnione ochroną wartości przyrodniczych starorzecza, co było zgodne z kierunkami zagospodarowania określonymi w Studium i opracowaniach ekofizjograficznych. Działania te wpisują się w realizację zasady zrównoważonego rozwoju.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi zapewnić drogę publiczną lub wewnętrzną do każdej działki, nawet jeśli jest ona przeznaczona pod tereny rolne lub zieleni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymogi dotyczące budowy systemów komunikacji zależą od przeznaczenia terenów. Dla terenów rolnych lub zieleni wystarczający jest dostęp zapewniony przez drogi dojazdowe do gruntów rolnych.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że dla działek przeznaczonych pod grunty rolne i zieleń nie jest konieczne zapewnienie dostępu do drogi publicznej lub wewnętrznej w takim samym zakresie jak dla terenów budowlanych. Istniejąca droga dojazdowa do gruntów rolnych była wystarczająca.
Przepisy (31)
Główne
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie właściwości organów przy wprowadzaniu zakazu instalacji na paliwa stałe.
P.o.ś. art. 96 § ust. 1
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Zakaz wykonywania instalacji na paliwa stałe w obiektach budowlanych.
P.o.ś. art. 96 § ust. 6 pkt 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Zakaz wykonywania instalacji na paliwa stałe w obiektach budowlanych.
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności planu w części obejmującej § 8 ust. 26.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od obciążania kosztami postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Zwiększenie wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Zwiększenie wynagrodzenia pełnomocnika.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Nieuprawnione ograniczenie prawa własności skarżącego, w stopniu wykraczającym poza władztwo planistyczne gminy.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa własności skarżącego.
Konstytucja art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nadmierna i nieuzasadniona ingerencja w chronione konstytucyjnie prawo własności nieruchomości.
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przekroczenie granic władztwa planistycznego.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przekroczenie granic władztwa planistycznego.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przekroczenie granic władztwa planistycznego.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Błędna wykładnia i stwierdzenie nieważności § 8 ust. 26 planu.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nieprawidłowe określenie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nieprawidłowe określenie wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Błędna wykładnia i stwierdzenie nieważności § 8 ust. 26 planu.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wadliwe określenie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji.
r.ws.proj.pl. art. 4 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Nieprawidłowe określenie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego.
r.ws.proj.pl. art. 4 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Nieprawidłowe określenie wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych.
r.ws.proj.pl. art. 4 § pkt 9
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Wadliwe określenie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji.
r.ws.ZTP art. 5
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie Zasad techniki prawodawczej
Przyjęcie uchwały niezgodnej z zasadami techniki prawodawczej.
r.ws.ZTP art. 6
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie Zasad techniki prawodawczej
Przyjęcie uchwały niezgodnej z zasadami techniki prawodawczej.
r.ws.ZTP art. 7
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie Zasad techniki prawodawczej
Przyjęcie uchwały niezgodnej z zasadami techniki prawodawczej.
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Grunty pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina miała prawo wprowadzić zakaz wykonywania instalacji na paliwa stałe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. • Wyłączenie nieruchomości z zabudowy było uzasadnione ochroną wartości przyrodniczych i zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że gmina naruszyła kompetencje sejmiku województwa wprowadzając zakaz instalacji na paliwa stałe. • WSA błędnie uznał, że wyłączenie nieruchomości z zabudowy stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności. • WSA błędnie uznał, że plan nie zapewnia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości skarżącego. • WSA błędnie uznał, że plan zawierał wadliwe ustalenia dotyczące ładu przestrzennego i przestrzeni publicznych. • WSA błędnie uznał, że plan narusza zasady techniki prawodawczej.
Godne uwagi sformułowania
nie ma podstaw do wyłączenia uprawnień planistycznych gminy (na rzecz sejmiku województwa) co do wprowadzenia zakazów wykonywania instalacji w na paliwa stałe w obiektach budowlanych • nie można postawić organowi planistycznemu zarzutu, że kwestia ta zgodnie z wymogami powołanych wyżej przepisów została uwzględniona w planie miejscowym • organ planistyczny wprowadzając do planu § 8 ust. 26 nie wkroczył w kompetencje sejmiku województwa, lecz czynił to w oparciu o przepisy u.p.z.p. • kompetencja sejmiku województwa dotyczy określenia rodzaju i jakości paliw dopuszczonych do stosowania lub których stosowanie jest zakazane w obszarze danej instalacji, w której następuje spalanie paliw. Natomiast ustalenia planu miejscowego dotyczą nie tyle paliw spalanych w instalacjach, lecz dotyczą w ogóle możliwości wykonania takich instalacji w nowych obiektach budowlanych. • w planowaniu przestrzennym gminy obowiązane są kierować się zarówno ładem przestrzennym jak i zasadą zrównoważonego rozwoju • jak nie przez zatrzymanie presji urbanistycznej poprzez wprowadzenie wyłączenia terenów z zabudowy?
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
członek
Jan Szuma
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie kompetencji gminy do wprowadzania zakazów dotyczących instalacji na paliwa stałe w MPZP oraz kryteria oceny ograniczeń prawa własności w kontekście ochrony środowiska i zasady zrównoważonego rozwoju."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego w Krakowie i ochrony konkretnego obszaru przyrodniczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a ochroną środowiska w kontekście planowania przestrzennego, co jest aktualnym i ważnym tematem dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Gmina może zakazać pieców na paliwo stałe w planach miejscowych – NSA rozstrzyga spór o kompetencje i prawo własności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.