II OSK 2669/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-02-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Żak /sprawozdawca/ Jerzy Siegień /przewodniczący/ Małgorzata Miron Symbol z opisem 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Bd 353/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-05-11 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 61a par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 71a ust.1-4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień, Sędzia NSA Małgorzata Miron, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 353/22 w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 stycznia 2022 r. nr WINB-WOP.7722.85.2021.BL w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 11 maja 2022 r., sygn. II SA/Bd 353/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ([...] -PWINB) z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Postanowieniem z [...] listopada 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w T. (PINB) działając m.in. na podstawie art. 61a § k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek J. M. w sprawie przywrócenia sposobu użytkowania budynku przy ul. S. [...] w T. (dz. nr [...]w obr. [...]), użytkowanego jako obiekt usług oświaty na funkcję pierwotną tzn. budynku handlowo-usługowo-biurowego. Po rozpatrzeniu zażalenia J. M. [...]-PWINB opisanym na wstępie postanowieniem z [...] stycznia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę J. M. na powyższe rozstrzygnięcie wskazał, że wnioskiem z [...] października 2021r. skarżący jako właściciel działki przy ul. S. [...] w T. wniósł o: przeprowadzenie kontroli co do sposobu użytkowania budynku położonego na terenie działki przy ul. S. [...], nr działki [...] - budynku szkoły podstawowej w okresie czasu od [...] września 2013 r. do lipca 2019 r.; wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie tzn. w sprawie samowoli budowlanej polegającej na samowolnej zmianie sposobu użytkowania budynku przeznaczonego cele handlowo-usługowego na budynek oświaty bez uprzedniego zgłoszenia tego faktu do właściwych organów administracji architektoniczno-budowlanej, tj. z naruszeniem obowiązków wynikających z art. 71 in fine ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej "p.bud."; wszczęcie postępowania dotyczącego budynku użytkowanego na cele szkoły w celu przywrócenie jego funkcji do funkcji pierwotnej tzn. budynku usługowo- handlowego z powodów wskazanych w uzasadnieniu; przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, z których wynika iż organy od początku posiadają wiedzę i poczynione przez siebie ustalenia faktyczne, z których wynika ponad wszelką wątpliwość, że od [...] września 2013 r. do lipca 2019 r. dokonano samowolnej, bez uprzedniego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu położonego przy ul. S. [...] z obiektu handlowo-usługowego na obiekt oświaty. Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z [...] maja 2021 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego, który wpłynął do organu [...] listopada 2019 r. w sprawie sposobu użytkowania budynku przy ul. S. [...] w T. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane przez [...]-PWINB decyzją z [...] lipca 2021 r. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z 14 grudnia 2021 r., sygn. II SA/Bd 1144/21 uchylił powyższe decyzje. Od powyższego wyroku wpłynęły dwie skargi kasacyjne tj. organu oraz uczestnika postępowania. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo oceniły, że żądanie skarżącego dotyczyło sposobu użytkowania budynku przy ul. S. [...] w T. Zatem dotyczyło sprawy już rozstrzygniętej decyzją PINB z [...] maja 2021 r., bowiem zachodziła tożsamość podmiotowa i przedmiotowa tych dwóch postepowań. Stąd też nie może być wszczęte kolejne postępowanie w tej samej sprawie. Wydana w takim postępowaniu decyzja byłaby bowiem dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. W skardze kasacyjnej J. M. zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie: 1. przepisów prawa procesowego, tj. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie istniała przeszkoda do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku położonego w T. przy ul. S. [...], dz. [...] obr. [...], z tego powodu, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone i zakończyło się w administracyjnym toku instancji, w sytuacji gdy brak jest okoliczności pozwalających na uznanie przesłanki res iudicata, a nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w sprawie II SA/Bd 1144/21, w którym uchylono decyzję [...] -PWINB jak i decyzję poprzedzającą nie prezentuje tożsamości podmiotowej i przedmiotowej z niniejszą sprawą, albowiem wniosek złożony w niniejszej sprawie dotyczył innego okresu czasu, niż sprawa opisana w wyroku w sprawie II SA/Bd 1144/21, w której to badano jedynie i wydano orzeczenie dotyczące okresu od czerwca do lipca 2019 r., tymczasem wniosek w niniejszym postępowaniu dotyczył samowolnej zmiany sposobu użytkowania od września 2013 r. do czerwca 2019 r.; 2. przepisów prawa procesowego, tj. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w badanej sprawie zachodziła tożsamość podmiotowa wyczerpując znamię res iudicata, w sytuacji gdy od 2013 r. do 2019 r. dochodziło do zmian podmiotowych zarówno w zakresie zmian właścicielskich jak i zmian podmiotowych w zakresie osoby/podmiotu zarządzającego nieruchomością, przy czym postępowanie, w którym zapadł wyrok w sprawie II SA/Bd 1144/21 prowadzone było z wniosku Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2019 r. (a nie z wniosku J. M.) i opierało się jedynie na wynikach kontroli z [...] maja i [...] maja 2019 r. i w żadnej mierze nie dotyczyło okresu od 2013 r. do kwietnia 2019 r., a wniosek skarżącego z [...] października 2021 r. złożony w niniejszym postępowaniu zawierał żądanie wszczęcia postępowania za okres od 1 września 2013 r. do kwietnia 2019 r.; 3. prawa materialnego, tj. art. 16 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że prowadzenie postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego z 7 października 2021 r. naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia w odniesieniu do niniejszej sprawy prowadzi do zupełnie innych wniosków, gdyż po pierwsze jeśli wyrok w sprawie II SA/Bd 1144/21 zostanie utrzymany w mocy przez NSA, to wskutek sentencji tegoż wyroku zostanie uchylona zaskarżona decyzja [...] i poprzedzająca ją decyzja [...], w konsekwencji czego sprawa zostanie przekazana do ponownego rozpoznania, co wskazuje ze przesłanka res iudicata nie zostanie spełniona, a organ od początku będzie zmuszony prowadzić postępowania również w powyższej sprawie, tj. w sprawie dotyczącej okresu od maja do czerwca 2019 r.; 4. przepisów postępowania polegające na uznaniu, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o samowolną zmianę sposobu użytkowania w okresie od [...] września 2013 r. do kwietnia 2019 r. stanowiłoby wadę kwalifikowaną, tj. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., w sytuacji gdy przepis ten ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną, przy czym w niniejszej sprawie nie ma jeszcze sprawy ostatecznie rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną, choćby z tego powodu, że WSA uchylił w wyroku wcześniejsze decyzje i sprawa oczekuje rozpoznania w NSA, a w przypadku utrzymania się wyroku Sądu pierwszej instancji będzie taki stan, że nie będzie w obrocie decyzji ostatecznej w administracyjnym toku instancji, będzie toczyło się od początki postępowanie administracyjne i zostaną w jego wyniku wydane nowe decyzje, przy czym za każdym razem będą one dotyczyły okresu od maja do czerwca 2019 r.; 5. przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegającą na zaaprobowaniu w zaskarżonym wyroku nieuzasadnionej odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, która de facto nie była badana, w sytuacji gdy organy obowiązane są do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji niezastosowania art. 61 § 1 k.p.a. doszło do naruszenia naczelnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Nie są zasadne zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi w zdaniu pierwszym, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (wszczęcia postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przyczyną wydania w niniejszej sprawie postanowienia tej treści była okoliczność wydania przez PINB [...] maja 2021 r. decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek J. M., który wpłynął do organu [...] listopada 2019 r., w sprawie sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało ustawowo zdefiniowane. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przez "inne uzasadnione przyczyny" należy rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi np. gdy żądanie wnosi osoba niemająca zdolności do czynności prawnych, sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, żądanie zostało wniesione po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (przedawnienie materialnoprawne). Zalicza się tu też przypadki, gdy wniesienie żądania następuje w sprawie rozstrzygniętej już decyzją (res iudicata), albo w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji (lis pendens; por. wyroki NSA: z 27 czerwca 2018 r. sygn. I OSK 372/18, z 25 czerwca 2021 r. sygn. I OSK 345/21; powoływane orzeczenia dostępne pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl; Z. R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014). Do stwierdzenia, że w sprawie występuje tzw. res iudicata, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Jak jednolicie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, aby stwierdzić istnienie tożsamości sprawy, należy ustalić, czy wnioskodawca powołuje się na nowe okoliczności, nie będące przedmiotem analizy w postępowaniu zakończonym decyzją, czy też na okoliczności stanowiące podstawę ustalenia stanu faktycznego w sprawie już rozstrzygniętej, mając przy tym na względzie złożone przez niego dowody. Co istotne, niezmienność stanu faktycznego przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać wyłącznie w odniesieniu do tzw. faktów prawotwórczych, czyli takich, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sprawy będą bowiem tożsame wówczas, gdy m.in. stan faktyczny, który był podstawą rozstrzygnięcia o ich meritum, okazał się taki sam. Innymi słowy, chodzi o taki stan faktyczny, od którego zależy treść rozstrzygnięcia sprawy ujętego w decyzji administracyjnej; okoliczności faktyczne, które były podstawą do stwierdzenia konkretyzowanych w decyzji uprawnień i obowiązków (por. wyrok NSA z 19 listopada 2021 r., sygn. I OSK 2529/20; R. A. Rychter, Res iudicata w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2014, s. 162-163). Jak wynika z akt sprawy, decyzją z [...] maja 2021 r. PINB, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie sposobu użytkowania budynku przy ul. S. [...] w T. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane przez [...]-PWINB decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Wyrokiem z 14 grudnia 2021 r., sygn. II SA/Bd 1144/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uwzględnił skargę J. M. na powyższe rozstrzygnięcie uchylając decyzje organów obu instancji. Od tego wyroku wpłynęły dwie skargi kasacyjne, tj. organu oraz uczestnika postępowania C. sp. z o.o. Postępowanie powyższe, prowadzone w trybie art. 71a p.bud., dotyczyło budynku handlowo-usługowo-biurowego, zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] lipca 2004 r., i dopuszczonego do użytkowania na podstawie pozwolenia z [...] marca 2008 r., w którym od dnia [...] września 2013 r. funkcjonowała P. S. [...]. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek [...] kwietnia 2019 r. przestał być wykorzystywany jako szkoła. Zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta T. z [...] lipca 2019 r. organ ten przyjął zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania ww. obiektu. Wniosek J. M. o wszczęcie postępowania w przedmiocie sposobu użytkowania ww. budynku wpłynął do PINB [...] listopada 2019 r., a więc w stanie prawnym, w którym ww. budynek jest budynkiem oświaty i był legalnie użytkowany jako szkoła. Zdaniem organu, obecny sposób użytkowania przedmiotowego obiektu, który jest zgodny z wydanym zaświadczeniem, nie może podlegać ponownemu sprawdzeniu przez organy nadzoru budowlanego. W konsekwencji nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 71a p.bud. W dniu [...] października 2021 r. do PINB wpłynął kolejny wniosek J. M. dotyczący budynku przy ul. S. [...] w T. "o przeprowadzenie kontroli co do sposobu użytkowania budynku szkoły podstawowej w okresie od [...] września 2013 do lipca 2019 r.; wszczęcie postępowania administracyjnego (...) w sprawie samowoli budowalnej polegającej na samowolnej zmianie sposobu użytkowania budynku przeznaczonego na cele handlowo-usługowe na budynek oświaty (...), tj. z naruszeniem art. 71 in fine ustawy Prawo budowlane (...)". Autor skargi kasacyjnej twierdzi, że nie zachodzi tu tożsamość ze sprawą rozstrzygniętą decyzją PINB z [...] maja 2021 r., utrzymaną w mocy decyzją [...]-PWINB z [...] lipca 2021 r., po pierwsze dlatego, że w tamtej sprawie postępowanie dotyczyło innego okresu czasu (czerwiec-lipiec 2019 r.), a poza tym w okresie od 2013 r. do 2019 r. dochodziło do zmian podmiotowych w zakresie zmian właścicielskich, osoby/podmiotu zarządzającego nieruchomością, samo zaś postepowanie prowadzone było z wniosku Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2019 r. a nie wniosku J. M. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 71a ust. 1 p.bud., w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej (ust. 2 zd. pierwsze). W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (ust. 4). Z całokształtu przywołanej regulacji nie sposób wywieść normy obligującej organ nadzoru budowlanego do wydania w oparciu o nią jakichkolwiek nakazów dotyczących wcześniejszej, ale już nieistniejącej samowoli polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia. Z treści art. 71a ust. 4 wynika, że legalizacja samowoli polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 71a ust. 1 skutkuje bowiem wydaniem decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie w dacie kontroli i oględzin [...] i [...] maja 2019 r. przedmiotowy budynek nie był użytkowany jako obiekt usług oświatowych, tj. w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem wynikającym z decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie, co oznacza, że nastąpiło przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania wynikającego z ww. decyzji. W dniu [...] czerwca 2019 r. spółka B. dokonała skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania tego budynku na budynek usług oświaty, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł od tego zgłoszenia sprzeciwu. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do wydania decyzji z [...] maja 2021 r. o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organ w ramach ustaleń faktycznych stwierdził, że samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku nastąpiła [...] września 2013 r. Nie ma więc żadnej innej sprawy dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku nietożsamej ze sprawą zakończoną ww. decyzją z [...] maja 2021 r. J. M. był stroną postępowania zakończonego tą decyzją a zatem zachodzi również tożsamość po stronie podmiotowej. Zmiany właścicielskie zachodzące w okresie od 2013 r. do 2019 r. nie mają znaczenia dla sprawy, ponieważ jak już wyżej wskazano, brak jest podstaw prawnych do wydawania nakazów w trybie art. 71a p.bud. dla stanu samowoli, która już ustała. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. przewidujący, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię tego przepisu, podnosząc, że w razie utrzymania przez NSA wyroku WSA w Bydgoszczy w sprawie II SA/Bd 1144/21 decyzje PINB z [...] maja 2021 r. i [...]-PWINB z [...] lipca 2021 r. zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego, a w konsekwencji nie zostanie spełniona przesłanka res iudicata. W tym miejscu należy wyjaśnić, że do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wystarczy już sam stan sprawy zawisłej przed właściwym organem administracji publicznej (lis pendens), tj. sytuacja, kiedy zaistniał tzw. stan sprawy w toku w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami lub z udziałem tych samych stron. Jedynie dla porządku należy wyjaśnić, że zaskarżenie decyzji [...]-PWINB z [...] lipca 2021 r. do sądu administracyjnego i jej uchylenie nie oznacza, że przestała być ostateczna. Z brzmienia art. 16 § 1 k.p.a. wynika, że ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakwestionowanie ich w skardze do sądu administracyjnego powoduje jedynie, że nie są prawomocne. Podlegają jednak wykonaniu, o ile organ lub sąd nie wstrzymają ich wykonania. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie ocenił, że żądanie skarżącego dotyczyło sposobu użytkowania budynku przy ul. S. [...] w T., a zatem dotyczyło sprawy już rozstrzygniętej decyzją PINB z [...] maja 2021 r., która następnie została utrzymana w mocy przez [...]-PWINB decyzją z [...] lipca 2021 r. Stąd też nie mogło być wszczęte kolejne postępowanie w tej samej sprawie. Wydana w takim postępowaniu decyzja byłaby bowiem dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Pełny tekst orzeczenia
II OSK 2669/22
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.