II OSK 2626/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-15
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzenneochrona przyrodywarunki zabudowyobszar chronionego krajobrazulinia brzegowastudium uwarunkowańplan miejscowyNSAskarga kasacyjnauzgodnienie projektu decyzji

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że planowana zabudowa na działce nr [...] narusza zakaz lokalizacji obiektów w pasie 100 m od jeziora, gdyż teren ten nie leży w całości w obszarze zwartej zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) odmawiające uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego, uznając, że inwestycja nie narusza zakazu zabudowy w pasie 100 m od jeziora. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że teren działki nie leży w całości w obszarze zwartej zabudowy, co jest warunkiem odstępstwa od zakazu. NSA podkreślił, że nieprzekraczalna linia zabudowy musi mieścić się w granicach zwartej zabudowy określonych w studium.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie GDOŚ odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego. WSA uznał, że inwestycja nie narusza zakazu lokalizacji obiektów w pasie 100 m od jeziora, ponieważ teren działki nr [...] można uznać za obszar zwartej zabudowy i uzupełnienie istniejącej zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, podzielając argumentację GDOŚ. NSA stwierdził, że kluczowe jest ustalenie, czy działka nr [...] znajduje się w całości w obszarze zwartej zabudowy miast i wsi, zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. NSA podkreślił, że odstępstwo od zakazu zabudowy należy interpretować zawężająco, a nieprzekraczalna linia zabudowy musi mieścić się w granicach obszaru zwartej zabudowy. W tej sprawie granica obszaru zwartej zabudowy, wyznaczona w studium, nie obejmowała całej działki nr [...], co oznaczało naruszenie zakazu. NSA uznał również za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazówek co do dalszego postępowania w uzasadnieniu wyroku WSA. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę M. C., zasądzając od niej koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, planowana inwestycja nie może być realizowana, jeśli teren działki nie leży w całości w obszarze zwartej zabudowy miast i wsi, a wyznaczona nieprzekraczalna linia zabudowy wychodzi poza granice tego obszaru.

Uzasadnienie

NSA uznał, że odstępstwo od zakazu zabudowy w pasie ochronnym od jeziora, przewidziane dla obszarów zwartej zabudowy, należy interpretować zawężająco. Nieprzekraczalna linia zabudowy musi mieścić się w granicach obszaru zwartej zabudowy określonych w studium uwarunkowań, a nie może być wyznaczana poza tym obszarem, nawet jeśli część działki się w nim znajduje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

rozporządzenie Wojewody art. § 4 § ust. 1 pkt 8

Rozporządzenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu

Zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów jezior.

rozporządzenie Wojewody art. § 4 § ust. 5 pkt 1

Rozporządzenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu

Odstępstwo od zakazu zabudowy nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań, oraz uzupełnień zabudowy, pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w rozumieniu art. 60 ust. 1.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać rzeczowe i zrozumiałe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wskazania do dalszego postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka nr [...] nie znajduje się w całości w obszarze zwartej zabudowy miast i wsi, co uniemożliwia zastosowanie odstępstwa od zakazu zabudowy w pasie 100 m od jeziora. Nieprzekraczalna linia zabudowy musi mieścić się w granicach obszaru zwartej zabudowy określonych w studium. Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazówek co do dalszego postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące istnienia zwartej zabudowy i możliwości uzupełnienia zabudowy. Argumenty dotyczące dostępności sąsiednich działek z tej samej drogi publicznej. Ocena stanu faktycznego przez WSA, która powinna być dokonana przez organ administracji.

Godne uwagi sformułowania

odstępstwo od zakazu należy interpretować zawężająco nieprzekraczalna linia zabudowy powinna zawierać się w granicach obszarów zwartej zabudowy miast i wsi abstrahowanie od obiektywnie ustalonego stanu zagospodarowania urbanistycznego przedmiotowego obszaru, z powołaniem się na subiektywne oceny i rozumienie pojęcia 'zwartej zabudowy', czy 'uzupełnień zabudowy mieszkaniowej' – razi jednostronnością i subiektywizmem rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Paweł Miładowski

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu zabudowy w pasach ochronnych od wód, w szczególności w kontekście definicji 'obszaru zwartej zabudowy' i 'uzupełnienia zabudowy' w świetle studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego oraz interpretacji pojęć związanych z planowaniem przestrzennym w kontekście ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do zabudowy a ochroną środowiska (pas ochronny jeziora), co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym. Interpretacja pojęcia 'zwartej zabudowy' i jej wpływu na możliwość budowy jest kluczowa.

Budowa nad jeziorem: czy teren musi być w całości 'zwarty', by móc budować?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2626/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Piotr Broda
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 257/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-15
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 977
art. 60 ust. 1, art. 53 ust. 4 pkt 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Dnia 15 października 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 257/24 w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 20 listopada 2023 r. znak: DOA-WPPOH.612.60.2023.KP w przedmiocie uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; II. zasądza od M. C. na rzecz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 257/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę M. C., uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zwanego dalej "GDOŚ", z dnia 20 listopada 2023 r., znak: DOA-WPPOH.612.60.2023.KP, oraz utrzymanie nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zwanego dalej "RDOŚ", w Olsztynie z dnia 20 grudnia 2022 r., znak: WSTE.612.32.70.2022.JS, odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...].
Sąd I instancji nie podzielił oceny organów uzgodnieniowych, że planowana inwestycja narusza zakaz określony w § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Nr [...] Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z [...] r. Nr [...] poz. [...]), stanowiący, iż na ww. obszarze zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m m.in. od linii brzegów jezior; i że nie istnieje możliwość zastosowania odstępstw od ww. zakazu określonego w § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody. Taka ocena Sądu I instancji wynika z tego, że, uwzględniając uwarunkowania przestrzenne wynikające ze Studium z 2023 r. oraz obowiązującego dla terenu sąsiedniego planu miejscowego z 2008 r., nie można twierdzić, że planowany do zabudowy teren działki nr [...], nie jest położony w całości w obszarze zwartej zabudowy miast i wsi, a planowana inwestycja nie stanowi uzupełnienia zabudowy, o którym mowa w § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody.
Zgodnie z § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody "zakaz lokalizowania obiektów budowlanych nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych) oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych."
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, na podstawie dokonanej analizy urbanistycznej organ pełniący funkcję administracji architektoniczno-urbanistycznej, ustalił, że w oparciu o zabudowę mieszkaniową jednorodzinną istniejącą na działkach nr [...], [...], [...], [...] dostępnych z tej samej drogi publicznej, jest możliwe określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.".
Jednocześnie w kontekście reżimu prawnego wynikającego z ww. rozporządzenia Wojewody, wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy – 47 m od linii akwenu jeziora [...], jako kontynuacja linii zabudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na przyległej działce nr [...].
Zdaniem Sądu, argumentacja organów ochrony środowiska, że powyższa zabudowa nie może być uznana za obszary zwartej zabudowy oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej w rozumieniu § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody, jest sprzeczna z ustalonym w sprawie stanem urbanistycznym na analizowanym terenie, który wprost dowodzi istnienia zabudowy sąsiadujących nieruchomości. W tej sytuacji abstrahowanie od obiektywnie ustalonego stanu zagospodarowania urbanistycznego przedmiotowego obszaru, z powołaniem się na subiektywne oceny i rozumienie pojęcia "zwartej zabudowy", czy "uzupełnień zabudowy mieszkaniowej" – razi jednostronnością i subiektywizmem rozstrzygnięcia.
Kierując się powyższymi względami, Sąd stwierdził mające wpływ na wynik sprawy naruszenie § 4 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody oraz przepisów planistycznych mających zastosowanie w sprawie, tj. uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], gm. [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2009 r. Nr [...] poz. [...]) i uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2023 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...].
Co do zarzutów skargi odnoszących się do przewlekłości organów w prowadzeniu postępowania w sprawie, Sąd wskazał, że powinny być przedmiotem ewentualnie odrębnej skargi dotyczącej tego rodzaju uchybień organów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi "zwykłej"; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
1) § 4 ust. 1 pkt 8 w związku z § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody oraz w związku z mapą stanowiącą załącznik do uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2023 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że działka nr [...] znajduje się w całości na obszarze zwartej zabudowy miast i wsi, a planowana inwestycja stanowi uzupełnienie zabudowy, podczas gdy planowany do zabudowy teren działki nr [...], nie jest położony w całości w obszarze zwartej zabudowy miast i wsi, a planowana inwestycja nie stanowi uzupełnienia zabudowy, o którym mowa w § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak zawarcia przez WSA w Warszawie wskazań co do dalszego postępowania, podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno zawierać rzeczowe i zrozumiałe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wskazania do dalszego postępowania, gdyż jedynie takie umożliwiają działania organu i ewentualną kontrolę instancyjną;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a.", przez:
- błędne przyjęcie, iż działka nr [...] objęta jest ww. planem miejscowym z 2008 r.;
- pominięcie w ustaleniach, że jedynie działka nr [...], która jest dostępna z tej samej drogi publicznej, stanowi działkę przyległą w rozumieniu § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody;
- błędne wskazanie, że działki o nr [...], [...], [...], [...] dostępne są z tej samej drogi publicznej co działka o nr [...], w sytuacji gdy ww. działki znajdują się w odległościach kolejno: ok. 80 m, ok. 100 m, ok. 40 m, ok. 10 m od działki nr [...] i żadna z nich nie jest działką przyległą do działki nr [...];
- bezzasadne powołanie się przez WSA w Warszawie na dostępność tej samej drogi publicznej dla działki nr [...] oraz działek nr [...], [...], [...], [...], w sytuacji gdy dostępność tej samej drogi publicznej dla ww. działek jest bez znaczenia w realiach niniejszej sprawy i nie stanowi przesłanki określonej w § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody;
- błędne przyjęcie, że działka nr [...] znajduje się w całości na obszarze zwartej zabudowy miast i wsi, a planowana inwestycja stanowi uzupełnienie zabudowy;
4) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez – co wynika z powyższych zarzutów – próbę ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez WSA w Warszawie, podczas gdy sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy i nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez niezastosowanie tego przepisu i uwzględnienie skargi, podczas gdy prawidłowa ocena faktyczna i prawna w sprawie doprowadzić powinna do wniosku, że skargi nie należy uwzględniać.
Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty zawierają usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, GDOŚ, formułując zarzuty skargi kasacyjnej, ma rację tylko w tej części zarzutów skargi kasacyjnej wskazujących, że planowany do zabudowy teren działki nr [...], nie jest położony w całości w obszarze zwartej zabudowy miast i wsi. Jednocześnie należy wskazać, że ocena w tym zakresie ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ, z uwagi na wynikający z ww. rozporządzenia Wojewody zakaz zabudowy i obowiązujące odstępstwa od tego zakazu, ma rację GDOŚ, że przedstawiony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy narusza ten zakaz.
Po pierwsze, w niniejszej sprawie należy uwzględnić, że treść Studium z 2023 r. (uchwalonego przed wydaniem zaskarżonego postanowienia GDOŚ, tj. w trakcie trwające postępowania zażaleniowego) wskazuje granice obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, o których mowa w ww. rozporządzeniu wojewody i uchwałach sejmików województwa w zakresie odstępstw od zakazów lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Obszary zwartej zabudowy zostały wprowadzone na załączniku graficznym studium nr 2A – kierunki rozwoju.
Po drugie, na załączniku graficznym studium nr 2A "niebieską linią przerywaną" określono granice obszarów zwartej zabudowy.
Z treści Studium z 2023 r. wynika, że wykreślona przez organ planistyczny "nieprzekraczalna linia zabudowy" na działce nr [...] wychodzi poza granice obszaru zwartej zabudowy miast i wsi jakie wyznacza Studium z 2023 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odstępstwo od zakazu zabudowy, jako wyjątek należy interpretować zawężająco. A zatem jeżeli w § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody mowa jest o warunku wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych, to jednak nieprzekraczalna linia zabudowy powinna odpowiadać innym warunkom z tego przepisu, tj. powinna zawierać się w granicach obszarów zwartej zabudowy miast i wsi określonych w ww. Studium z 2023 r. Należy bowiem dostrzec, że odstępstwo z § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody nie dotyczy granic nieruchomości jako takich, lecz "obszarów zwartej zabudowy miast i wsi", a więc tylko tej części gruntów, w tym działki nr [...], która zawiera się w granicach obszarów zwartej zabudowy miast i wsi wyznaczonych w studium. Dlatego GDOŚ w zaskarżonym postanowieniu niewadliwie ocenił, że, uwzględniając mapę stanowiącą załącznik do ww. Studium z 2023 r., należy uznać, iż planowany do zabudowy teren działki nr [...] nie jest w całości w obszarze zwartej zabudowy miast i wsi. Jednak korygując dalszą ocenę GDOŚ należy wskazać, że planowana inwestycja nie stanowi uzupełnienia zabudowy, o którym mowa w § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody, o ile wychodzi poza granice obszaru zwartej zabudowy miast i wsi. W innym wypadku nie istnieją przeszkody aby uznać, że zabudowa działki nr [...] w granicach obszaru zwartej zabudowy wsi i miast będzie polegała na uzupełnieniu istniejącej już zabudowy w granicach tego terenu.
Z powyższego wywodu wynika, że dla wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy dla działki nr [...] nie mogła mieć znaczenia zabudowa działki nr [...], ponieważ ta działka nie przylega do działki nr [...] w wyznaczonych granicach "obszarów zwartej zabudowy miast i wsi". Dlatego organ planistyczny przedstawiając organom ochrony środowiska kolejny projekt decyzji o warunkach zabudowy powinien ewentualnie rozważyć, czy to zabudowa na działce nr [...], a przylegająca do obszaru zwartej zabudowy miast i wsi na działce nr [...], ma znaczenie dla wyznaczenia na działce nr [...] nieprzekraczalnej linii zabudowy. Dla tej oceny nie ma zaś znaczenia podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia dostępności innych nieruchomości z tej samej drogi publicznej. Paragraf 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody nie odnosi się do działek dostępnych z tej samej drogi publicznej, lecz mowa w nim o działkach przyległych, co się tyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin. Z punktu widzenia wyłączenia zakazu zabudowy z § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody ma przesądzające znaczenie przebieg granicy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi.
Wynika z powyższego wywodu, że inwestor powinien uzyskać prawo do zabudowy działki nr [...], lecz w innym zakresie niż to wskazano w projekcie decyzji o warunkach zabudowy, tj. z uwzględnieniem prawnych rygorów dotyczących ochrony środowiska, jakie wynikają z § 4 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody oraz w związku z mapą stanowiącą załącznik do ww. Studium z 2023 r.
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia § 4 ust. 1 pkt 8 w związku z § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody oraz w związku z mapą stanowiącą załącznik do uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2023 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]; oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., w części w której zarzucają błędne przyjęcie, że działka nr [...] znajduje się w całości na obszarze zwartej zabudowy miast i wsi – zawierają usprawiedliwione podstawy.
W skardze kasacyjnej trafnie także podniesiono, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wskazań co do dalszego postępowania, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., jednak uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy wobec zaistnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi "zwykłej".
Natomiast nie stanowiło wady postępowania wskazanie Sądu I instancji, że na analizowanym terenie obowiązują ustalenia planu miejscowego z 2008 r. Taka ogólna ocena Sądu I instancji w kontekście kontynuacji funkcji zabudowy jest niewadliwa, choć nieprecyzyjna, bo plan miejscowy dotyczy działek nr [...], [...], które uwzględniono do analizy w projekcie decyzji o warunkach zabudowy. Poza tym Sąd I instancji nie przesądził aby w ww. planie miejscowym inaczej kształtowała się granica "obszarów zwartej zabudowy miast i wsi" niż to wynika ze Studium z 2008 r., tym bardziej, że ww. plan miejscowy nie dotyczy działki nr [...] i działek sąsiednich leżących na wschód i południe od granic działki nr [...]. GDOŚ powinien mieć na względzie zakres swoich kompetencji, które na etapie uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy nie polegają na rozstrzyganiu o wszystkich kwestiach planistycznych wynikających z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., lecz – z perspektywy kompetencji organu uzgodnieniowego, a więc w okolicznościach niniejszej sprawy z perspektywy norm dotyczących ochrony środowiska. Dlatego ten organ nie powinien zajmować się kwestią dobrego sąsiedztwa i dostępności sąsiednich działek z tej samej drogi publicznej, lecz kwestiami wynikającymi z norm ochrony środowiska, a więc np. rygorami wynikających z ww. rozporządzenia Wojewody, gdzie mowa jest wyłącznie o granicach obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, ale w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz wyznaczeniu nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów jeziora zgodnie z linią występującą na działkach przyległych. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w pozostałym zakresie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Ponadto nie można doszukać się wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., ponieważ właśnie w odniesieniu do akt sprawy Sąd I instancji uwzględniając stan prawny, w tym plan miejscowy i Studium oraz przepisy ww. rozporządzenia dokonał merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia GDOŚ, która to ocena przecież może kształtować się odmiennie niż ocena organu administracji publicznej, w tym co do oceny stanu faktycznego sprawy.
Końcowo w sprawie uwzględnieniu podlega zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a., ponieważ z przedstawionego powyżej wywodu wynika, że Sąd I instancji powinien oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę "zwykłą".
Mając powyższe na względzie, skoro końcowo uwzględnieniu podlegała skarga kasacyjna i jednocześnie wypowiedziana powyżej ocena przemawia za uznaniem wadliwości zaskarżonego wyroku, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi "zwykłej", skoro GDOŚ niewadliwie ocenił, że teren działki nr [...] nie znajduje się w całości na obszarze zwartej zabudowy miast i wsi, w rozumieniu § 4 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Wojewody. To ma zaś decydujące znaczenie dla wyznaczenia nieprzekraczanej linii zabudowy, która nie powinna być wykreślona poza granicami obszaru zwartej zabudowy miast i wsi. Zatem istniały podstawy do wydania przez GDOŚ postanowienia w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...].
Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI