II OSK 2580/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która odmówiła stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznych wydanego PGE Dystrybucja S.A. przez Starostę Siedleckiego w 2015 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że pozwolenie naruszało rażąco miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) gminy Mordy, w szczególności w zakresie lokalizacji inwestycji na działce R. K. (teren rolny klasy III i IV) oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (prawo do dysponowania nieruchomością). Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargi kasacyjne GINB oraz PGE Dystrybucja S.A. i uznał je za zasadne. NSA uchylił wyrok WSA, oddalając skargę R. K. Sąd kasacyjny stwierdził, że pozwolenie na budowę nie było dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa). W ocenie NSA, modernizacja istniejącej linii elektroenergetycznej, która miała być przeniesiona bliżej granicy działki, mieściła się w ramach MPZP, który dopuszczał lokalizację inwestycji służących celom publicznym oraz modernizację istniejących sieci, a także wymagał zapewnienia przyłączy elektroenergetycznych dla terenów rolnych. Nie stwierdzono rażącego naruszenia ochrony gruntów rolnych, gdyż na działce już istniała linia. NSA uznał również, że wyrok WSA z 2018 r. dotyczący ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie był wiążący dla niniejszej sprawy, gdyż dotyczył innego trybu postępowania i innych przepisów. Ponadto, NSA stwierdził, że inwestor dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie wydania decyzji, co potwierdzała późniejsza umowa z ówczesnym właścicielem, która została rozwiązana dopiero po wydaniu pozwolenia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę R. K. jako bezzasadną i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście zgodności z planem miejscowym i prawa do dysponowania nieruchomością przy stwierdzaniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Granice związania wykładnią sądu niższej instancji w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji modernizacji istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej na terenach rolnych i interpretacji konkretnych zapisów planu miejscowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy modernizacja istniejącej linii elektroenergetycznej na działce rolnej, która wymaga przeniesienia jej bliżej granicy, stanowi rażące naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, modernizacja istniejącej linii elektroenergetycznej, która ma zapewnić potrzeby mieszkańców i bezpieczeństwo sieci, nie stanowi rażącego naruszenia planu miejscowego, zwłaszcza gdy plan dopuszcza lokalizację inwestycji służących celom publicznym i modernizację istniejących sieci.
Uzasadnienie
Plan miejscowy dopuszczał lokalizację inwestycji służących celom publicznym oraz modernizację istniejących linii elektroenergetycznych. Wymagał również zapewnienia przyłączy elektroenergetycznych dla terenów rolnych. Inwestycja dotyczyła modernizacji istniejącej linii, a nie budowy od podstaw na nieprzeznaczonym do tego terenie.
Czy brak weryfikacji przez organ oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji gdy późniejsze zdarzenia podważyły to prawo, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli inwestor w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę posiadał zgodę właściciela nieruchomości na dysponowanie nią na cele budowlane, późniejsze odstąpienie od umowy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym.
Uzasadnienie
Na datę wydania pozwolenia na budowę inwestor posiadał zgodę ówczesnego właściciela działki. Późniejsze odstąpienie od umowy przez właściciela nastąpiło po wydaniu decyzji i nie miało wpływu na jej legalność w kontekście stwierdzenia nieważności.
Czy wiążąca jest ocena prawna wyrażona w innym wyroku WSA dotycząca zgodności inwestycji z planem miejscowym, jeśli dotyczyła ona innego trybu postępowania (ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości) i innych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena prawna z innego wyroku dotycząca ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest wiążąca w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż dotyczy odmiennych przepisów i trybu postępowania.
Uzasadnienie
Wyrok WSA z 2018 r. dotyczył przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a nie przepisów Prawa budowlanego w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji. Kontrola legalności w trybie zwykłym różni się od kontroli w trybie nadzwyczajnym.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji, które może być podstawą do stwierdzenia jej nieważności, wymaga oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz skutków wywołanych decyzją. Odmienność wykładni przepisów nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności.
u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.
u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu, kto złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu NSA.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 207 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Modernizacja istniejącej linii elektroenergetycznej nie narusza rażąco planu miejscowego. • Inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie wydania pozwolenia. • Wyrok WSA z 2018 r. nie jest wiążący dla niniejszej sprawy ze względu na odmienny przedmiot i tryb postępowania.
Odrzucone argumenty
Decyzja o pozwoleniu na budowę naruszała rażąco plan miejscowy (argumentacja WSA). • Brak weryfikacji oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością stanowi rażące naruszenie prawa (argumentacja WSA).
Godne uwagi sformułowania
O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. • Odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie stanowi podstawy do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. • Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej.
Skład orzekający
Zofia Flasińska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście zgodności z planem miejscowym i prawa do dysponowania nieruchomością przy stwierdzaniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Granice związania wykładnią sądu niższej instancji w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji modernizacji istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej na terenach rolnych i interpretacji konkretnych zapisów planu miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym, co ma znaczenie dla stabilności decyzji. Pokazuje też, jak sądy różnicują kontrolę legalności w zależności od trybu postępowania.
“Kiedy modernizacja sieci energetycznej na działce rolnej nie jest 'rażącym naruszeniem prawa'?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.