II OSK 2503/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-05-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/ Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Marzenna Linska - Wawrzon Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gl 48/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-07-29 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 2, art 37 ust. 1, Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 151, art. 106 § 3, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 7b, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 137 art. 1 § 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon, sędzia WSA (del.) Grzegorz Antas (spr.), Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 48/22 w sprawie ze skargi M. B. i J. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 listopada 2021 r. nr WINB-WOA.7721.174.2020.KK/MG w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 29 lipca 2022 r., II SA/Gl 48/22 oddalił skargę M. B. i J. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: ŚWINB) z 5 listopada 2021 r., nr WINB-WOA.7721.174.2020.KK/MG, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Gliwickiego (dalej: PINB) z 27 kwietnia 2021 r., nr 44/Kn./2021, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.), dalej: p.b. z 1974 r., w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., nakazał M. B. i J. B. jako inwestorom rozbiórkę samowolnie wykonanych zabudowań, tj. obiektu garażowo-gospodarczego, obiektu gospodarczego oraz obiektu dla potrzeb hodowli pszczół, zlokalizowanych na działce nr ew. [...] w [...]. M. B. i J. B. złożyli skargę kasacyjną, którą zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 2 p.b. z 1974 r. poprzez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do uli i pozostałych budynków stanowiących przedmiot postępowania, podczas gdy obiekty te nie są trwale związane z gruntem, wobec czego nie wpisują się we wskazaną definicję i nie stanowią obiektów budowlanych; 2) art 37 ust. 1 p.b. z 1974 r. poprzez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do uli i pozostałych budynków stanowiących przedmiot postępowania, podczas gdy z uwagi na czas ich wzniesienia zastosowane winny zostać przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46), dalej: p.b. z 1961 r.; 3) art. 3 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7b, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że przy rozpatrywaniu sprawy w toku postępowania przez organy administracji nie dokonano dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, prowadzono postępowanie w sposób naruszający zasadę bezstronności oraz równego traktowania stron oraz naruszono zasady oceny prawidłowości działania administracji publicznej; naruszenie Sądu I instancji polegało tym samym na nieuchyleniu przez Sąd decyzji organów mimo: (i) że doszło do błędnego przyjęcia, iż obiekty będące przedmiotem decyzji zostały wzniesione w latach 80. XX wieku, podczas gdy z zeznań świadków w toku postępowania administracyjnego wynika, iż obiekty te zostały wzniesione wcześniej; (ii) powzięcia przez organ błędnego przekonania, iż obiekty będące przedmiotem decyzji musiały przypuszczalnie powstać w latach 80. XX wieku, a to z uwagi na fakt, iż na mapach z lat 80. obiektów tych nie oznaczono, podczas gdy mapy obejmowały inne rodzaje zabudowań w sytuacji, gdy obiekty tego rodzaju (niezwiązane z gruntem) mogły nie zostawać nanoszone na mapach; 4) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), dalej: p.u.s.a., a także art. 3 § 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady oceny prawidłowości działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy i mieszczącej się w niej zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym w wyniku dowolnej oceny części materiałów sprawy, która doprowadziła do błędnych ustaleń faktycznych polegających na: (i) pominięciu faktu, iż ule są zasiedlone, a wydana decyzja wpłynie negatywnie na istotny element ekostystemu, przynosząc niepowetowane straty dla środowiska; (ii) sprzeczności wyrażonej w uzasadnieniu wyroku, w którym Sąd jednocześnie wskazuję, iż fakt zasiedlenia uli pozostaje bez związku z przedmiotem postępowania, bowiem decyzja dotyczy obiektów wykorzystywanych dla potrzeb hodowli pszczół, gdy następnie Sąd wskazuje, iż rozbiórka tych obiektów faktycznie spowoduje, że hodowla pszczół będzie musiała być zakończona; (iii) przyjęciu, iż obiekty będące przedmiotem decyzji pozostają trwale związane z gruntem podczas gdy okoliczności takie nie zachodzą; 5) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi, a to: protokołu aktualnej sytuacji w gospodarstwie pasiecznym z 26 listopada 2021 r., zaświadczenia 96/P/2021 z 29 listopada 2021 r., notatki z 25 listopada 2021 r., pisma strony z 25 listopada 2021 r. wraz z potwierdzeniem nadania, co było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a to ustalenia, czy ule oraz budowle będące przedmiotem decyzji pozostają zasiedlone przez pszczoły. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji ŚWINB i poprzedzającej ją decyzji PINB, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów objętych wnioskiem przedstawionym Sądowi I instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania H. P. i I. P. wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W piśmie procesowym z 18 marca 2025 r. do postępowania sądowego zgłosili się następcy prawni zmarłej 10 maja 2024 r. M. B. (A. B., K. B. i I. B.), wskazując dodatkowo, że na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z 23 września 2022 r., [...] skarżący nabyli z dniem 1 października 2005 r. prawo własności nieruchomości położonej w [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] (powstałą poprzez jej wydzielenie z działki nr ew. [...]), zabudowaną obiektami objętymi nakazem rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżących kasacyjnie na podstawach, które powinny uzasadniać podważenie zaskarżonego wyroku. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżących kasacyjnie, Sąd I instancji, wydając zaskarżony wyrok, nie uchybił art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. Do naruszenia powyższych przepisów mogłoby dojść, gdyby sąd nie dokonał kontroli aktu administracyjnego stanowiącego przedmiot wniesionej skargi, albo zastosowałby inny rodzaj jego oceny niż zgodność z prawem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, Sąd I instancji poddał bowiem swojej kontroli zaskarżoną decyzję ŚWINB z 5 listopada 2021 r., pozostającą aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i nie może budzić wątpliwości, że weryfikując jej prawidłowość, posłużył się kryterium oceny jej legalności. Skarga kasacyjna nie doprowadziła do podważenia stanowiska Sądu I instancji, który poddając kontroli podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji ŚWINB, niewadliwie przyjął, że organ ten poprawnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i dokonał wyczerpującej oceny ustaleń w zakresie, w jakim stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego realizacji przez skarżących kasacyjnie jako inwestorów bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektów budowlanych na terenie działki nr ew. [...] w [...] nakazywało organowi orzec o ich rozbiórce z uwagi na brak podstaw do odstąpienia od tego nakazu. W kontekście podniesionego zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7b, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zauważyć należy, że nie znajduje podstaw twierdzenie, iż w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją doszło do błędnego przyjęcia przez PINB i ŚWINB daty zrealizowania obiektów objętych nakazem rozbiórki, ponieważ – co akcentują skarżący kasacyjnie - nie zostały one wzniesione w latach 80. XX wieku, ale we wcześniejszym okresie i sam fakt nienaniesienia ich na mapach nie powinien mieć w tym zakresie przesądzającego znaczenia z racji charakteru spornej zabudowy. Tego rodzaju argumentacja jest jednakże nietrafna o tyle, że analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji (s. 7), jak również poprzedzającej ją decyzji PINB w całości z nią w omawianym zakresie zbieżnej (s. 3-4), jednoznacznie wskazuje, iż nie zachodziła jakakolwiek istotna rozbieżność pomiędzy twierdzeniami, jakie w odniesieniu do kwestii okoliczności (daty) powstania obiektów stanowiących przedmiot postępowania przyjęły organy nadzoru budowlanego a poglądem prezentowanym w toku postępowania przez skarżących kasacyjnie. To bowiem ich wyjaśnienia, a nie wyjaśnienia H. P. i I. P. oraz powołanych przez nich świadków zostały przez PINB i ŚWINB uznane za wiarygodne, co pozwalało stwierdzić, że znajdujące się na nieruchomości obiekty zostały wybudowane pod koniec lat. 60 ubiegłego wieku, kiedy skarżący kasacyjnie w związku z powstaniem osiedla Ustronie Leśne wprowadzili się na jej teren. Odmienne stanowisko do przedstawionego wyraził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i to ono powinno być w skardze kasacyjnej bezpośrednio zwalczane. Pozostaje ono bowiem nieprawidłowe, uwzględniając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został w toku postępowania poddany szczegółowej ocenie organów, a obowiązkiem Sądu nie była jego ponowna samodzielna ocena, ale wyłącznie poddanie oceny organów kontroli pozwalającej stwierdzić, czy nie pozostaje ona dowolna, tj. wykraczająca poza ramy swobodnej oceny dowodów. Tymczasem w zaskarżonym wyroku, nie postawiwszy organom nadzoru budowlanego zarzutu naruszenia art. 80 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., Sąd I instancji poddał merytorycznej weryfikacji zgromadzone dowody, wyprowadzając z nich całkowicie odmienne wnioski odnośnie do daty powstania spornych obiektów (zdaniem Sądu miały powstać w latach 80. XX w.), co nie stanowiło jednakże przeszkody, by te wnioski równocześnie uznać w wyroku za w pełni odpowiadające ustaleniom przyjętym w badanych decyzjach, pomimo że - jak to zostało już zauważone - ich treść wskazywała na co innego. W tej sytuacji wątpliwości muszą budzić przyczyny, z powodu których w skardze kasacyjnej skarżący zdecydowali się krytykę stanowiska Sądu I instancji jakkolwiek odnieść do przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a., tym niemniej oprzeć na tezie, że Sąd "bezrefleksyjnie powielił ocenę dowodów organu, nie poddając jej wnikliwej analizie, powielając niejako błędy w ustaleniach faktycznych dokonane przez organ" (s. 6 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Powyższe działanie Sądu I instancji niewątpliwie uchybia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zakresie ciążącego na wojewódzkim sądzie administracyjnym obowiązku wydania wyroku na podstawie akt sprawy, w czym mieści się wymóg niewykraczania przez sąd administracyjny poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym, jak i zobowiązanie do nadania kontrolowanemu aktowi treści odpowiadającej tej, którą on rzeczywiście posiada. Dostrzeżonej wadliwości, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może być przypisana jednakże istotność mająca wpływ na wynik sprawy, albowiem ramy prawne, które kształtowały w kontrolowanej sprawie kierunek rozstrzygnięcia – wbrew odmiennej ocenie skarżących kasacyjnie - nie pozwalają z faktem wybudowania spornych obiektów budowlanych w latach 60. XX w., tj. w okresie obowiązywania przepisów p.b. z 1961 r., wiązać przeszkody do poddania ich procedurze legalizacyjnej przewidzianej w art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że p.b. z 1974 r. jest aktem prawnym właściwym dla oceny skutków samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego, dla realizacji którego wymagane było pozwolenie na budowę w świetle przepisów nie tylko tej ustawy, ale również poprzedzających jej obowiązywanie przepisów p.b. z 1961 r. Jest to wynikiem przyjęcia, że przepis intertemporalny art. 103 ust. 2 p.b. odsyła do "przepisów dotychczasowych", którym to pojęciem należy objąć przepisy art. 37-42 p.b. z 1974 r. ze względu na to, iż ustawodawca, wprowadzając tę ustawę, zdecydował o stosowaniu jej wprost do wszystkich przypadków likwidacji samowoli budowlanych, nie przewidując w tym zakresie żadnych wyjątków (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., II OSK 3859/19; wyrok NSA z 25 listopada 2021 r., II OSK 3179/19; wyrok NSA z 23 lipca 2019 r., II OSK 2114/18; wyrok NSA z 8 września 2017 r., II OSK 43/16; wyrok NSA z 17 stycznia 2013 r., II OSK 1711/11). Powyższe prowadzi do wniosku, że organy nadzoru budowlanego powinny były w kontrolowanej sprawie odwołać się do ogólnej kategorii "obiektu wybudowanego przed datą 1 stycznia 1995 r." i na co wskazuje analiza zaskarżonej decyzji ŚWINB, konstrukcję swojego rozstrzygnięcia organ prawidłowo odniósł właśnie do niej. Z tego powodu odrzucić w całości należy zarzut orzekania w kontrolowanej sprawie przez organy nadzoru budowlanego na podstawie nieobowiązujących przepisów w sytuacji braku regulacji wprost na to pozwalającej, co błędnie zaaprobować miał Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Z treści art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r. wynika, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Swoje rozstrzygnięcie ŚWINB oparł na stwierdzeniu, że przewidziane do rozbiórki obiekty znajdujące się na działce nr ew. [...] zostały zlokalizowane na terenie, który zgodnie z przepisami przestrzennymi, tj. planami zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi zarówno w dacie dopuszczenia się samowoli, jak i obecnie (w świetle postanowień uchwały Nr XXII/317/2004 Rady Miasta Knurów z dnia 1 lipca 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Knurowa "rejon Krywałdu i Ustronie Leśne", Dz. Urz. Woj. Śląs. z 2004 r. Nr 75, poz. 2222), są (były) przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę lub w ogóle ich zabudowa (obiektami kubaturowymi) była wyłączona. W skardze kasacyjnej skarżący nie zakwestionowali tychże ustaleń, jak również nie podjęli próby podważenia wniosków, które organy nadzoru budowlanego wyprowadziły z ustaleń uwzględniających zły stan techniczny spornych obiektów wykazujących znaczne zużycie (wybudowanych bez fundamentów, częściowo zdeformowanych), pełnione przez nie funkcje, rodzaj materiałów budowlanych, z jakich zostały one wykonane oraz miejsce ich zlokalizowania. Ocena stanu bezpieczeństwa pożarowego działki leśnej nr ew. [...] w [...] sporządzona przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych wskazuje jednoznacznie na zagrożenie, jakie stanowią sporne zabudowania o konstrukcji drewnianej postawione na terenie leśnym, czym organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie zobowiązane były kierować się przy ocenie sposobu likwidacji samowoli budowlanej w kontekście wymagania opisanego w art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. W odniesieniu do akcentowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego związanego z nieprawidłowym rozważeniem kwestii "zasiedlenia uli" wypada zauważyć, że przedmiotem nakazanej rozbiórki na podstawie wydanej przez ŚWINB decyzji nie pozostają ule, jako przenośne konstrukcje używane do hodowli i chowu pszczoły miodnej, ale obok dwóch obiektów o funkcji gospodarczej i garażowej, ma nim być, zgodnie z opisem, którym się posłużył organ, "obiekt dla potrzeb hodowli pszczół". Z przeprowadzonych jego protokolarnych oględzin (protokół z oględzin z 21 lipca 2020 r.) wynika, że jest to obiekt (obiekt nr 3) o wymiarach 2,55 m x 3,60 m i wysokości 2,45 m, z dachem jednospadowym krytym papą, w którego wnętrzu znajdują się akcesoria do hodowli pszczół i który równocześnie stanowi obudowę zespołu uli. Poza nim na kontrolowanej działce znajdować się miały również inne pojedyncze przenośne ule, którym zostały nadane dalsze numery (4 i 5). O ile w ww. protokole (s. 2) bezsprzecznie stwierdzono, że wszystkie ule (opisane jako obiekty nr 3-5) są zasiedlone, ponieważ znajdować się miały w nich pszczoły, co każe za dowolne uznać przyjęcie przez organ odwoławczy, iż pozostają one puste, gdyż ustalenie takie nie wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, o tyle w pełni należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że wskazane zagadnienie pozbawione jest znaczenia prawnego, niezależnie, do jakich konkluzji należałoby dojść w odniesieniu do sposobu, w jaki jest użytkowana samowolnie zrealizowana przez skarżącego zabudowa działki nr ew. [...]. Pełniona przez pszczoły rola w systemie ekologicznym, do czego odwołują się szczegółowe uwagi skarżących kasacyjnie, nawiązujące m.in. do dokumentów UE (rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 listopada 2011 r. w sprawie zdrowia pszczół miodnych i wyzwań dla sektora pszczelarskiego (2011/2108(INI)), nie była elementem oceny formułowanej przez organy nadzoru budowlanego, ponieważ przesłanki legalizacji samowoli budowlanej w świetle dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. z 1974 r. nakazują rozważenie funkcji użytkowej obiektu budowlanego zrealizowanego bez pozwolenia na budowę jedynie w zakresie opisanym w ww. przepisie. Pozwalało to Sądowi I instancji nie uwzględnić wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżących kasacyjnie w ślad za wniesioną skargą na decyzję ŚWINB, albowiem ustalenie zakresu prowadzonej przez skarżącego kasacyjnie gospodarki pasiecznej nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących legalności zaskarżonego aktu w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. Co istotne dla zgłaszanych w skardze kasacyjnej zastrzeżeń, brak jest podstaw do potwierdzenia dostrzeganej przez skarżących kasacyjnie sprzeczności w ocenie prawnej wyrażonej w zaskarżonym wyroku, ponieważ stwierdzenie przez Sąd, że należące do skarżącego kasacyjnie ule nie podlegają rozbiórce nie stanowi zanegowania równolegle sformułowanej przez Sąd oceny, że "prowadzona hodowla pszczół będzie musiała być zakończona" (s. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Ten ostatni wniosek miał bowiem zasadniczo na uwadze utrudnienia, jakie dla kontynuacji działalności pszczelarskiej na działce nr ew. [...] wywiera rozbiórka obiektu stanowiącego "obudowę" uli i miejsce przechowywania potrzebnego sprzętu, a nie ciążący na skarżących kasacyjnie nakaz, ponieważ nie wynika z niego obowiązek prawny likwidacji posiadanych przez stronę uli, które niewątpliwie mogą zostać przeniesione w inne miejsce z zachowaniem warunków przeciwdziałających dezorientacji pszczół i strat w 8 rodzinach (pniach), których posiadanie potwierdza przedstawiona przez skarżących kasacyjnie dokumentacja. Sąd I instancji w toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji ŚWINB nie naruszył art. 2 p.b. z 1974 r. Zarzut skarżących kasacyjnie przypisujący Sądowi naruszenie ww. przepisu jest oparty na twierdzeniu, że obiekty objęte nakazem rozbiórki nie są trwale związane z gruntem, wobec czego "nie wpisują się" w przyjętą w art. 2 ust. 1 p.b. z 1974 r. definicję obiektu budowlanego. Treść wskazanej regulacji tymczasem nie potwierdza założenia, na którym oparli się skarżący kasacyjnie, dzieli ona bowiem obiekty budowlane na stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, przy czym kwalifikacja obiektów tymczasowych (budynek tymczasowy/budowla tymczasowa) odnosi się do obiektów, które nie są połączone w sposób trwały z gruntem lub są określone w przepisach jako tymczasowe (są przeznaczone do czasowego użytku). Podobną charakterystykę obiektów budowlanych przewidywały również przepisy p.b. z 1961 r. (art. 1 ust. 4). Podważana w skardze kasacyjnej właściwość techniczno-budowlana obiektów, których rozbiórka została nakazana zaskarżoną decyzją, nie stanowi tym samym kryterium, za pośrednictwem którego skarżący kasacyjnie mogliby wykazać niestosowalność do spornych obiektów budowlanych art. 2 ust. 1 p.b. z 1974 r., albowiem także w sytuacji, gdyby chcieć je uznawać za skarżącymi za obiekty niepowiązane trwale z gruntem – czego stan faktyczny sprawy nie potwierdza - odpowiadają one niewątpliwie definicji obiektu budowlanego przyjętej w ww. przepisie. Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Pełny tekst orzeczenia
II OSK 2503/22
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.