II OSK 2503/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnego zastosowania art. 2 i art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz wadliwego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego daty powstania obiektów. Kwestionowali również sposób oceny dowodów przez Sąd I instancji, zarzucając mu powielenie błędów organów administracji. NSA, kontrolując zaskarżony wyrok w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że Prawo budowlane z 1974 r. ma zastosowanie do oceny skutków samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego, nawet jeśli został on wybudowany przed wejściem w życie tej ustawy, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA. NSA uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy, a ustalenia dotyczące przeznaczenia terenu oraz stanu technicznego obiektów były zasadne. Sąd odniósł się również do kwestii zasiedlenia uli, stwierdzając, że choć ule były zasiedlone, to nie miało to znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia o rozbiórce obiektu służącego hodowli pszczół, a także nie stanowiło przeszkody dla kontynuacji hodowli w innym miejscu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady stosowania Prawa budowlanego z 1974 r. do samowoli budowlanych powstałych przed jego wejściem w życie oraz interpretacja definicji obiektu budowlanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., choć zasada intertemporalna jest szeroko stosowana.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. mają zastosowanie do obiektów budowlanych wybudowanych przed datą wejścia w życie tej ustawy, w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Prawo budowlane z 1974 r. jest właściwe dla oceny skutków samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego, niezależnie od daty jego powstania, zgodnie z art. 103 ust. 2 p.b. z 1974 r. i utrwalonym orzecznictwem NSA.
Uzasadnienie
NSA powołuje się na jednolite orzecznictwo, zgodnie z którym art. 103 ust. 2 p.b. z 1974 r. odsyła do przepisów dotychczasowych, obejmując przepisy art. 37-42 p.b. z 1974 r., co oznacza stosowanie tych przepisów do wszystkich przypadków likwidacji samowoli budowlanych.
Czy obiekty budowlane, takie jak garaż, budynek gospodarczy czy obiekt dla potrzeb hodowli pszczół, muszą być trwale związane z gruntem, aby stanowić obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, definicja obiektu budowlanego w Prawie budowlanym obejmuje zarówno obiekty trwale związane z gruntem, jak i obiekty tymczasowe, które nie są połączone w sposób trwały z gruntem lub są przeznaczone do czasowego użytku.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnia, że Prawo budowlane rozróżnia obiekty stałe i tymczasowe, a kwalifikacja obiektu jako tymczasowego nie wyklucza go z definicji obiektu budowlanego. Stan faktyczny sprawy nie potwierdzał, że sporne obiekty nie były w żaden sposób związane z gruntem.
Czy zasiedlenie uli przez pszczoły ma znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki obiektu służącego hodowli pszczół?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasiedlenie uli nie ma znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia o rozbiórce obiektu budowlanego, jeśli spełnione są przesłanki określone w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Kwestia ta może mieć jedynie wpływ na praktyczne możliwości kontynuacji hodowli w innym miejscu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przedmiotem rozbiórki nie są same ule, lecz obiekt służący hodowli pszczół. Choć ule były zasiedlone, to Sąd podzielił pogląd WSA, że zagadnienie to pozbawione jest znaczenia prawnego dla legalności decyzji o rozbiórce, a rozbiórka obiektu może jedynie utrudnić kontynuację hodowli.
Czy Sąd administracyjny I instancji naruszył przepisy postępowania, dokonując dowolnej oceny dowodów i błędnie ustalając stan faktyczny w zakresie daty powstania obiektów budowlanych?
Odpowiedź sądu
NSA uznał, że choć Sąd I instancji mógł naruszyć art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wyjście poza materiał dowodowy lub dowolną ocenę, to nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż ramy prawne nie pozwalały na odstąpienie od rozbiórki.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że Sąd I instancji mógł naruszyć obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy, ale podkreślił, że nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ nawet przy uwzględnieniu wcześniejszej daty budowy, przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nadal pozwalały na nakazanie rozbiórki.
Przepisy (14)
Główne
p.b. z 1974 r. art. 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego obejmuje obiekty trwale związane z gruntem oraz obiekty tymczasowe.
p.b. z 1974 r. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, gdy znajduje się on na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod inny rodzaj zabudowy.
Pomocnicze
p.b. z 1974 r. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Przepis intertemporalny wskazujący na właściwość przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do oceny skutków samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 2 p.b. z 1974 r. poprzez błędne zastosowanie do obiektów niebędących trwale związanych z gruntem. • Zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r. poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy powinny mieć zastosowanie przepisy p.b. z 1961 r. • Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. i p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, naruszenie zasady bezstronności i równego traktowania. • Zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne ustalenia faktyczne. • Zarzut niezastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. i nieprzeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów dotyczących zasiedlenia uli.
Godne uwagi sformułowania
Prawo budowlane z 1974 r. jest aktem prawnym właściwym dla oceny skutków samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego, dla realizacji którego wymagane było pozwolenie na budowę w świetle przepisów nie tylko tej ustawy, ale również poprzedzających jej obowiązywanie przepisów p.b. z 1961 r. • Wbrew odmiennemu stanowisku skarżących kasacyjnie, Sąd I instancji, wydając zaskarżony wyrok, nie uchybił art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. • Tego rodzaju argumentacja jest jednakże nietrafna o tyle, że analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji (...) jednoznacznie wskazuje, iż nie zachodziła jakakolwiek istotna rozbieżność pomiędzy twierdzeniami, jakie w odniesieniu do kwestii okoliczności (daty) powstania obiektów stanowiących przedmiot postępowania przyjęły organy nadzoru budowlanego a poglądem prezentowanym w toku postępowania przez skarżących kasacyjnie. • Pełniona przez pszczoły rola w systemie ekologicznym (...) nie była elementem oceny formułowanej przez organy nadzoru budowlanego, ponieważ przesłanki legalizacji samowoli budowlanej w świetle dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. z 1974 r. nakazują rozważenie funkcji użytkowej obiektu budowlanego zrealizowanego bez pozwolenia na budowę jedynie w zakresie opisanym w ww. przepisie.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Grzegorz Antas
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady stosowania Prawa budowlanego z 1974 r. do samowoli budowlanych powstałych przed jego wejściem w życie oraz interpretacja definicji obiektu budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., choć zasada intertemporalna jest szeroko stosowana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i kwestii intertemporalnych w prawie budowlanym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Dodatkowo, wątek hodowli pszczół dodaje elementu nietypowości.
“Samowola budowlana sprzed lat: NSA rozstrzyga, które prawo ma zastosowanie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.