II OSK 2462/20

II OSK 2462/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Laskowska - Pietrzak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Po 866/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-07-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, art. 51  ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 15 , art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c, art. 151, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 866/19 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2019 r. nr WOA.7721.243.2019.HG w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 866/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2019 r., nr WOA.7721.243.2019.HG w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie, decyzją z dnia 17 lipca 2019 r., nr NB.7355.7.2019, umorzył w całości postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie wykonania robót budowlanych na sieci kanalizacji deszczowej, obejmujących rozbudowę budynku handlowo-usługowego, zlokalizowanego w K. przy ul. [...], na działce nr [...], realizowanych przez H. Sp.j., w związku z podaniem z dnia 5 kwietnia 2019 r. D. M. (dalej: skarżącego), zawierającym m.in. żądanie: "Na podstawie art.61 § 1 K.p.a. w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 , art. 81, art. 83 ust. 1, art. 84, art. 84a Prawa budowlanego imieniu D. M., wnoszę o wstrzymanie robót związanych z rozbudową istniejącego budynku handlowo-usługowego. Rozbudowę budynku handlowo-usługowego zaprojektowano między innymi: na sieci kanalizacyjnej ([...]), na sieci elektroenergetycznej (eNN), w miejscu usytuowania studzienki rewizyjnej sieci kanalizacyjnej. Na usytuowanie budynku na jakichkolwiek sieciach i instalacjach nie zezwala żaden przepis, ani żadna norma. Takie usytuowanie powoduje kolizje, które muszą być usunięte przed rozpoczęciem robót związanych z budową, miedzy innymi poprzez ich przełożenie (wykonanie obejść) i ich inwentaryzację geodezyjną. Tymczasem w dniu 4 kwietnia 2019 r. przystąpiono do rozbudowy budynku bez uprzedniego usunięcia wszystkich kolizji".
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie zgodnie z wcześniejszym zawiadomieniem w dniu 10 kwietnia 2019 r. PINB w Krotoszynie przeprowadził w trybie art. 81 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane kontrolę, na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], na działce nr [...], na której realizowane są roboty budowlane związane z rozbudową istniejącego budynku handlowo-usługowego, którego inwestorem jest H. Sp.j., objęte pozwoleniem na budowę Starosty Krotoszyńskiego nr 667/2008 znak ArB-7351/352/2008 z dnia 15 października 2008 r. Z kontroli tej przedstawiciele PINB sporządzili protokół nr NB.7358.97.2019. Następnie pismem z dnia 16 kwietnia 2019 r. znak NB.7355.7.2019 PINB w Krotoszynie zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonywania robót budowlanych na sieci kanalizacji deszczowej, obejmujących rozbudowę istniejącego budynku handlowo-usługowego, realizowanych przez H. Sp.j.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie analizując treść wniesionego w dniu 5 kwietnia 2019 r. żądania skarżącego zbadał czy rzeczywiście zaistniały przesłanki przywołane we wniosku oraz czy znajdują one potwierdzenie w faktach i ustalił co następuje. PINB w Krotoszynie na podstawie ustaleń z przeprowadzonych czynności inspekcyjno-kontrolnych stwierdził, że roboty na przedmiotowej nieruchomości są prowadzone w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę (Starosty Krotoszyńskiego nr 667/2008 znak ArB-7351/352/2008 z dnia 15 października 2008 r.), która obejmuje "Rozbudowę istniejącego budynku handlowo-usługowego" firmy H. Zatwierdzony projekt budowlany obejmuje swym zakresem oprócz robót wewnątrz budynku również roboty związane z jego rozbudową. Rozbudowa istniejącego budynku handlowo-usługowego jest realizowana w granicy z działką nr [...] skarżącego i została zaprojektowana na istniejących sieciach. Z zatwierdzonej dokumentacji projektowej wynika, że "Istniejący kabel elektryczny nn oraz przyłącze gazowe znajdujące się w kolizji z projektowaną rozbudową, są elementami instalacji wewnętrznej i należy go przełożyć w momencie rozpoczęcia robót". Na etapie prowadzonego postępowania przez Starostę Krotoszyńskiego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w stosunku do tak zaprojektowanej rozbudowy budynku przez H. Sp.j. przy ul. [...], na działce nr [...] (na sieci uzbrojenia terenu) Starosta nie odmówił inwestorowi zatwierdzenia projektu budowlanego oraz nie odmówił udzielenia pozwolenia na budowę ww. obiektu. Ponadto, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 19 października 2010 r. znak: WI.IV.-47J110-211/08 po rozpatrzeniu odwołania W. i D. M. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję Starosty Krotoszyńskiego z dnia 15 października 2008 r. nr 667/2008 znak: ArB-7351/352/2008 w sprawie jw. Następnie WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 1020/10 oddalił skargę, wskazując w uzasadnieniu, że "projekt budowlany zawiera wszystkie elementy i wyniki badań, określone przepisami prawa (...)". Natomiast NSA wyrokiem z dnia 23 października 2012 r. sygn. Akt II OSK 1148/11 oddalił skargę kasacyjną. Sąd ten w uzasadnieniu wskazał na zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami.
Organ wyjaśnił, że podczas kontroli w dniu 10 kwietnia 2019 r. inspektorzy PINB stwierdzili, że inwestor przystąpił do realizacji inwestycji polegającej na "rozbudowie" istniejącego obiektu.
Organ wyjaśnił również, że w związku z kolizją fundamentu z rurociągiem i studzienką kanalizacji deszczowej do dokumentacji budowy kierownik budowy załączył kwalifikacje dokonanego odstąpienia jako nieistotnego od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę, a także zamieścił odpowiednie informacje w postaci opisanego rysunku dokonanego odstąpienia tj. rozwiązanie konstrukcyjno-budowlane obejścia studzienki kanalizacji deszczowej.
W oparciu o ustalenia z kontroli w dniu 11 kwietnia 2019 r. PINB wystąpił z pismem do Burmistrza K. oraz oddzielnym pismem do P. Sp. z o.o. o udzielenie informacji w zakresie wykonywania robót. Jednocześnie pismem z dnia 24 kwietnia 2019 r. inwestor H. Sp.j. poinformował organ, iż w dniu 10 kwietnia br. otrzymała warunki z P. na zabezpieczenie istniejącej sieci kanalizacyjnej będącej w kolizji z realizowaną budową. Warunki wydane przez P. zostały zrealizowane i tym samym decyzją kierownika budowy wznowiono prace budowlane (wpis do dziennika budowy z dnia 17 kwietnia 2019 r.).
Organ wskazał, że w dniu 7 maja 2019 r. uzyskał odpowiedź od Burmistrza K. cytat: " kanał oznaczony na mapach geodezyjnych [...], przebiegający przez tereny prywatne na działkach nr [...], [...], [...] przy ul. [...] w K. nie stanowi majątku Miasta i Gminy K.". Dodatkowo w dniu 8 maja 2019r. wpłynęła również odpowiedź z P. Sp. z o.o. Zakładu Wodociągów i Kanalizacji (pismo z dnia 28 kwietnia 2019 r. L.dz.579/04/2019) następującej treści: "W odpowiedzi na pismo z dnia 11 kwietnia 2019 r. znak: NB.7360.69.2019 w sprawie rozbudowy istniejącego budynku handlowo-usługowego (...) informuje, że kolizja rozbudowywanego budynku ze studzienka i rurociągiem kanalizacji została uzgodniona 17.04.2019 r. Poniżej treść uzgodnienia: Uzgadnia się przeniesienie studzienki przed budynek, zastosowania rur osłonowych przy przejściu przez fundamenty. Uzgadnia się kolizję planowanej rozbudowy pod warunkiem wykonania powyższych robót. Informujemy, że powyższa sieć kanalizacyjna jest kanałem nieczynnym i zostanie zlikwidowana poprzez zamulenie od działki nr [...] aż do ul. [...] do końca 2020 r.".
W oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające PINB w Krotoszynie uznał, że tak wykonane roboty budowlane nie wymagają wdrożenia procedury o jakiej mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy Prawo budowlane. PINB uznał, że wykonane roboty budowlane odpowiadają standardom prawa, a tym samym przepisom techniczno-budowlanym i nie zachodzi żadna z przesłanek o jakiej mowa w podaniu skarżącego z dnia 5 kwietnia 2019 r. i w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, uzasadniająca ewentualne wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
Ponadto organ po przeanalizowaniu orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, iż w obowiązującym w tym zakresie stanie prawnym brak jest przepisów powszechnie obowiązujących, które zakazywałyby zaprojektowania i posadowienia budynku np. na kolektorze deszczowym. Zdaniem organu, powyższy fakt, również potwierdza treść wniesionego w tej sprawie podania, w której pełnomocnik wnioskodawcy nie przywołał żadnego konkretnego przepisu czy normy jaki lub jaka jego zdaniem zostały naruszone, a jednie ograniczył się do stwierdzenia: "Na usytuowanie budynku na jakichkolwiek sieciach i instalacjach nie zezwala żaden przepis, ani żadna norma ". W związku z powyższym, w ocenie PINB w Krotoszynie zasadnym jest umorzenie w całości postępowania wszczętego w dniu 16 kwietnia 2019 r. w przedmiotowej sprawie, gdyż postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, a zatem zmaterializowała się przesłanka do umorzenia w całości postępowania w sprawie.
D. M., w piśmie z dnia 22 lipca 2019 r., wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 29 sierpnia 2019 r., nr WOA.7721.243.2019.HG, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja pozwolenia na budowę organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw prawnych do podejmowania działań w stosunku do obiektów powstających na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z zatwierdzonym tą decyzją projektem budowlanym. Organy wydając swoje rozstrzygnięcie opierają się na aktualnym stanie prawnym i faktycznym sprawy. Dopiero w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pozwolenia na budowę organy nadzoru budowlanego mogą podjąć czynności naprawcze. W wyniku podjętych przez organ działań, iż rozbudowa budynku handlowo-usługowego, zlokalizowanego w K. przy ul. [...] dz. nr [...], na sieci kanalizacji deszczowej, nastąpiła legalnie winno skutkować wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z tym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, PINB prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję, umorzył postępowanie w całości.
D. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu odwoławczego, domagając się jej uchylenia a także uchylenia decyzji organu I instancji.
W treści skargi, skarżący wskazał, że w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia wszczęcia samego postępowania administracyjnego. W dniu 18 kwietnia 2019 r. doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w postępowaniu administracyjnym zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie wykonywania robót budowlanych obejmujących rozbudowę budynku handlowo-usługowego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. na sieci kanalizacji deszczowej. W zawiadomieniu tym jednocześnie PINB w Krotoszynie wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte "w związku z podaniem (skarżącego) z dnia 05.04.2018 r." Do tej pory nie zostało wyjaśnione kiedy dokładnie zostało wszczęte przedmiotowe postępowanie oznaczone znakiem: NB.7355.7.2019. i dlaczego z urzędu, a nie na żądanie strony. Datą "16 kwietnia 2019 r." zostało opatrzone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, natomiast w treści samego zawiadomienia organ przywołał datę "05.04.2018 r." [winno być "05.04.2019 r."] tj. datę wniesienia do organu podania - żądania strony "wstrzymania robót przy ul. [...] (działka nr [...]) w K.". W ocenie skarżącego przedmiotowe postępowanie powinno toczyć się na żądanie strony, a datą wszczęcia postępowania powinien być dzień wpływu podania do organu tj. 5 kwietnia 2019 r. Wszczęcia tego postępowania skarżący zażądał z uwagi na to, że przystąpiono do rozbudowy budynku bez uprzedniego usunięcia wszystkich kolizji (np. z siecią kanalizacyjną, elektroenergetyczną). Nie jest dopuszczalne wyprowadzanie ograniczenia co do wszczęcia postępowania wyłącznie z urzędu z uwagi na zasadę oficjalności. W orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, iż jeżeli przepisy prawa nie wyłączają dopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek, to nie jest dopuszczalne wyprowadzenie ograniczenia co do wszczęcia postępowania wyłącznie z urzędu. W przedmiotowej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw do wyłączenia dopuszczalności wszczęcia postępowania na żądanie strony poprzez przyjęcie wyłącznie zasady oficjalności (wszczęcia postępowania z urzędu). W razie gdy jednostka żąda wszczęcia postępowania ze względu na swój interes prawny, tak jak właśnie w przedmiotowej sprawie, to nie można jej tego prawa pozbawić wywodząc o dopuszczalności wszczęcia postępowania jedynie z urzędu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11). Stanowisko NSA potwierdził WSA w Poznaniu w wyroku sygn. akt II SA/Po 1135/18 z dnia 10 czerwca 2019 r. w którym stwierdził, iż "Traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak jak postępowania wszczętego z urzędu [i odwrotnie] jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie art. 61 § 1 K.p.a. (...)".
Zdaniem skarżącego, kolejną kwestią, której nie rozważył organ odwoławczy, to kwestia przedmiotu postępowania. Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Przepis ten stanowi formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 K.p.a.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego ma umożliwić stronom realizację uprawnień procesowych określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (np. art. 78 § 1, art. 79) przez podejmowanie przez nie czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. Z tego też względu istotne jest to, czy strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie, a więc to, czy powzięły wiadomość o wszczęciu postępowania administracyjnego opartego o konkretny przepis prawny. Uzyskanie przez stronę informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie umożliwia stronie podjęcie stosownych działań w danej sprawie i pozwala na zadbanie o należytą ochronę własnych interesów prawnych. Skarżący zgłosił zarzut co do prawidłowości wszczęcia postępowania. W ocenie skarżącego, naruszono przepisy, poprzez brak wyraźnego wskazania podstawy prawnej (skarżący żądał wszczęcia postępowania z art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 prawa budowlanego). Wskazanie podstawy prawnej umożliwia np. określenie tego, czy postępowanie może być wszczęte z urzędu, czy tylko na żądanie strony, a ponadto, w przypadku umorzenia postępowania - tak jak w przedmiotowej sprawie, do jednoznacznego ustalenia owej bezprzedmiotowości. Tymczasem wszczęte postępowanie ograniczone zostało tylko do kanalizacji deszczowej. Pominięte zostały inne kolizje (np. z prądem i gazem).
Zdaniem skarżącego WWINB w Poznaniu nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie w ramach zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.). Przede wszystkim nie odniósł się do wszystkich podniesionych w odwołaniu z dnia 22 lipca 2019 r. zarzutów. Tymczasem bezwzględnym obowiązkiem organu odwoławczego, zgodnie ze swoją funkcja procesową, jest odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu (art. 11, 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. i inne). Brak prawidłowego odniesienia się przez organ odwoławczy (tu: WWINB) do zarzutów zawartych w odwołaniu stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. WWINB w istocie nie odniósł się prawidłowo do żadnego z zarzutów zawartych w odwołaniu, a jedynie powielił argumentację organu I instancji. Kwestia ta ma kluczowe znaczenie w sprawie.
W ocenie skarżącego, nie ustalono dokładnie stanu faktycznego. Przedmiotowa kanalizacja nie jest w istocie kanalizacją deszczową, a ogólnospławną obejmującą między innymi ścieki bytowe skarżącego. Kwestia ta powinna być znana WWINB z urzędu, gdyż do odwołania w sprawie znak: NB.7355.6.2019 z dnia 20 maja 2019 r. dołączone zostały dokumenty i zdjęcia (dowody) obrazujące stan rzeczywisty (załączone do skargi).
Zdaniem skarżącego, stwierdzenie WWINB. iż "projekt budowlany zatwierdzony decyzją pozwolenia na budowę Starosty Krotoszyńskiego z dnia 15.10.2008 r. znak: ArB-7351/352,2018 zezwalał na rozbudowę budynku handlowo-usługowego na kanalizacji deszczowej." i że "(...) Sądy obu szczebli potwierdziły prawidłowość tego rozwiązania" jest nieuprawnione. W decyzji znak: NB.7355.7.2019 z dnia 17 lipca 2019 r. PINB w Krotoszynie stwierdził, iż "Z zatwierdzonej dokumentacji projektowej wynika, że "Istniejący kabel elektryczny nn oraz przyłącze gazowe znajdujące się w kolizji z projektowaną rozbudową, są elementami instalacji wewnętrznej i należy go przełożyć w momencie rozpoczęcia robót". O kanalizacji nie ma ani słowa. A zatem z dokumentacji projektowej nie wynika, iż istnieje kolizja z siecią kanalizacyjną (mowa jest tylko o kablu elektrycznym i gazie) i dlatego też rozbudowa budynku na etapie projektowania nie była uzgadniana z P. (zarządcą sieci). Gdyby projekt był uzgodniony wcześniej, nie trzeba by było czynić tego na etapie po rozpoczęciu budowy (17 kwietnia 2019 r.). Powyższe oznacza, że organy i Sądy badające prawidłowość wydanego pozwolenia na budowę nie wzięły pod uwagę tej okoliczności tj. kolizji z kanalizacją ogólnospławną i dlatego też powinno zostać wznowione postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę z urzędu.
W ocenie skarżącego, umorzenie postępowania, bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego, było niewątpliwie przedwczesne.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 26 września 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 866/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym organy w sposób dostateczny wyjaśniły wszelkie okoliczności mające znaczenie dla oceny czy wniosek skarżącego był zasadny. Organy obu instancji, słusznie powołały się bowiem na wykonywanie robót budowlanych w oparciu o ostateczną i prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę (Starosty Krotoszyńskiego nr 667/2008 znak ArB-7351/352/2008 z dnia 15 października 2008 r.), która obejmuje "Rozbudowę istniejącego budynku handlowo-usługowego" firmy H. Organy zwróciły uwagę, że Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 19 października 2010 r. znak: WI.IV.-47J110-211/08 po rozpatrzeniu odwołania W. i D. M. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję Starosty Krotoszyńskiego z dnia 15 października 2008 r. nr 667/2008 znak: ArB-7351/352/2008 w sprawie jw. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 1020/10 oddalił skargę na tę decyzję. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1148/11 oddalił skargę kasacyjną na ww. wyrok WSA.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, podnoszone obecnie zastrzeżenia skarżącego co do projektu budowlanego nie mogą zostać uwzględnione. Kwestia umiejscowienia przedmiotowego obiektu na działce inwestora była już przedmiotem prowadzonych postępowań i została ostatecznie i prawomocnie przesądzona. Z powyższych względów, żądanie wstrzymania robót budowlanych nie może zostać uwzględnione. Zdaniem Sądu, słusznie więc organ zakończył prowadzone postępowanie.
W ocenie Sądu, nie mogą zostać w sprawie uwzględnione także zarzuty skarżącego co do ustaleń faktycznych. Jak wywodzi skarżący, kanalizacja, do której odnosił się organ nie ma charakteru kanalizacji deszczowej, lecz ogólnospławny. Kwestia ta jednak nie ma znaczenia dla oceny trafności decyzji. Nie zmienia bowiem zasadniczego ustalenia, że w sprawie doszło do ostatecznego i prawomocnego zatwierdzenia projektu budowlanego. Nie ma więc podstaw by wstrzymać prowadzone na jego podstawie roboty. Także okoliczność, że z dokumentacji projektowej nie wynika, że istnieje kolizja z siecią kanalizacyjną, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro projekt został zatwierdzony.
Nadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, w sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: K.p.a.). Organy, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji wypowiedziały się co do możliwości dalszego prowadzenia postępowania, uznając, że z uwagi na jego bezprzedmiotowość, należy je umorzyć. Zdaniem Sądu, organ II instancji odniósł się do wszystkich istotnych kwestii podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy wskazał nadto, że PINB prowadzi odrębne postępowanie znak: NB.7355.6.2019, "w sprawie dotyczącej wykonania robót budowlanych związanych z przebudową kanalizacji na dz. nr [...], zlokalizowanej w K. przy ul. [...], będącej własnością H. sp.j. ". Postępowanie to jest w toku. Nadto, Sąd stwierdził, że z urzędu wiadomym mu jest również, że prowadzone jest także postępowanie dotyczące zmiany lokalizacji przyłącza gazowego (sprawa była badana w sprawie II SA/Po 1125/19). Okoliczność więc, że organ II instancji nie powielał ustaleń z tych postępowań, nie stanowiła uchybienia.
W ocenie Sądu, część formalnych zarzutów skarżącego, mimo że zasadniczo trafnych, nie ma wpływu na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), uchylenie decyzji może nastąpić dopiero w sytuacji, gdy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący słusznie podkreśla, że organ niezasadnie wszczął postępowanie "z urzędu" mimo, że skarżący złożył wyraźny wniosek w tym zakresie, naruszając tym samym art. 61 § 1 K.p.a. W okolicznościach jednak rozpoznawanej sprawy, zwłaszcza z tego względu, że skarżącemu umożliwiono czynny udział w postępowaniu (zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a.), nie doszło do naruszenia jego praw i uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Nadto, zdaniem Sądu, zasadnie skarżący wywodzi, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu dotyczyło tylko kanalizacji deszczowej, zaś skarżący wskazywał w swoim wniosku także na kolizję z siecią energetyczną. Również jednak powyższe uchybienie, w ocenie Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy. W uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, organ odniósł się bowiem kompleksowo do podniesionego przez skarżącego we wniosku żądania, wskazując, że projekt budowlany został już zatwierdzony i nie ma podstaw do kwestionowania prac wykonywanych na jego podstawie. Na treść wniosku organ zwrócił również uwagę we wstępnej części decyzji, skarżący nie mógł mieć zatem wątpliwości, że wydana decyzja dotyczy wniosku z dnia 5 kwietnia 2019 r. Z powyższych względów, zdaniem Sądu, uchybienie to nie może być podstawą do uchylenia wydanej decyzji, ponownie prowadząc postępowanie, organ byłby bowiem zmuszony znów je umorzyć, podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną wniósł D. M. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. i art. 50 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rzetelnie stanu sprawy tj. zgodnie ze stanem faktycznym oraz nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale taki wpływ w istocie miało;
2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 8 1 K.p.a. (traktowanych jak przepisy prawa materialnego) polegające na ich zastosowaniu oraz art. 50 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego polegające na ich niezastosowaniu oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu; organy, a także WSA w Poznaniu popełniły błąd subsumpcji uznając, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w sytuacji akurat odwrotnej - sprawa powinna zostać zakończona w sposób merytoryczny;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c; oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nie uchyleniu zaskarżonych orzeczeń - decyzji (WWINB i PINB w Krotoszynie) tj. na nie uwzględnieniu skargi pomimo tego, że orzeczenia te nie odpowiadają prawu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez D. M. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z przepisu tego nie wynika obowiązek odniesienia się przez sąd administracyjny do zarzutów skargi. Obowiązkiem sądu jest wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Może to w praktyce oznaczać konieczność odniesienia się do zarzutów ale nie oznacza to, że sąd administracyjny musi szczegółowo w uzasadnieniu odnosić się do wszystkich zarzutów nawet jeśli są one oczywiście niezasadne lub niezwiązane ze sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny sporządzając uzasadnienie wyroku nie naruszył wymogów wynikających z art. 141 § 1 P.p.s.a. Sąd ten wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił jak również odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów skargi. Uzasadnienie wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz ocenę prawidłowości wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 105 K.p.a. poprzez ich zastosowanie oraz art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie.
Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego. Rozbudowa budynku handlowo-usługowego nastąpiła w oparciu o funkcjonującą w obrocie prawnym decyzję o pozwoleniu na budowę. Nie było tym samym podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego (art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane) i w konsekwencji zaistniały przesłanki do umorzenia wszczętego przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego.
Z analogicznych przyczyn za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. Ponieważ zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania nie było podstaw do stosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Tym samym zasadnie Sąd I instancji oddalił wniesioną skargę.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.