II OSK 2398/12

II OSK 2398/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 921/11 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2012-05-31
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 3 pkt 3, art. 3 pkt 3a, art. 3 pkt 9, art. 29 ust. 2 pkt 5, art. 30 ust. 1 pkt 2, art. 48 ust. 1, art. 51
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 141 par. 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie NSA Jerzy Stelmasiak del. WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych J. P. i I. P. oraz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 921/11 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy o sygn. akt II SA/Gl 921/11 ze skargi M. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oraz zasądził na rzecz skarżącego od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach zwrot kosztów postępowania.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tychach decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.), nałożył na współwłaścicieli parceli nr [...] szereg obowiązków. Obowiązki te polegały na: wykonaniu dwóch wpustów ulicznych zlokalizowanych na placu manewrowym oraz drodze dojazdowej, wykonaniu odpływów o średnicy 200 mm i włączenia ich do istniejących studzienek "k109" i "k110". Organ nakazał także wymienionym wyżej inwestorom uzupełnienie nawierzchni kostką brukową betonową oraz zamulenie jej spoin piaskiem, a po zakończeniu tych robót uporządkowanie terenu oraz przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. Wykonanie tych obowiązków miało na celu doprowadzenie do zgodności z obowiązującymi przepisami samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu parceli wskazanej w sentencji decyzji, która stanowi dojazd do prywatnych posesji położonych przy M. w T. W uzasadnieniu PINB wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w oparciu o zawiadomienie J. P. (jednego ze współwłaścicieli parceli nr [...]). Podczas przeprowadzonych oględzin organ stwierdził, że inwestorzy nie posiadają żadnych dokumentów formalno-prawnych uprawniających ich do wykonania utwardzenia terenu parceli mającego na celu wykonanie placu manewrowego wraz z dojazdem do ich posesji. Wskazał, że wykonane w listopadzie i grudniu 2010 r. roboty budowlane zostały zrealizowane z naruszeniem art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego oraz, że inwestorzy wykonali w terminie nałożony na nich wcześniej obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz ich oceny technicznej.
Od decyzji tej odwołał się J. P. podnosząc, że nie doprowadzi ona do pełnej zgodności z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję PINB i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W podstawie prawnej orzeczenia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu podał zaś, że powziął wątpliwość co do prawidłowości zastosowanego przez organ pierwszej instancji trybu postępowania. W szczególności uznał, że w zaistniałej sytuacji właściwym wydaje mu się zastosowanie trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Pogląd ten organ oparł na przekonaniu, że realizacja przedmiotowych robót budowlanych doprowadziła do wybudowania placu manewrowego o powierzchni 534 m² wraz z drogą dojazdową do posesji. Plac ten z uwagi na jego charakter należy zaś uznać za samodzielny obiekt budowlany – budowlę. Za zaliczeniem wykonanego placu manewrowego do budowli, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przemawia zdaniem ŚWINB w szczególności odrębność jego konstrukcji i funkcjonalność, a także sposób jego realizacji oraz użyte materiały budowlane (podbudowa z klińca oraz tłucznia kamiennego i użycie kostki brukowej) i wreszcie odpowiednie odwodnienie terenu. W konsekwencji wykonany obiekt będzie trwały i odporny na zużycie. Zdaniem organu zamiarem inwestora nie było, co zatem idzie jedynie utwardzenie terenu, ale realizacja budowli - placu manewrowego.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że parcela nr [...] jest położona na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan ten przewiduje przeznaczenie terenu tej parceli pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a wykonany plac manewrowy pełni inne funkcje. Zwrócił także uwagę, że znajdująca się na pozostałej części działki prowadząca do tego placu droga dojazdowa o pow. 120 m², odpowiada definicji drogi, o jakiej jest mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Wskazując na wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2005 r., OSK 1400/04, podkreślił, że pod tym pojęciem należy rozumieć nie tylko drogi publiczne, o jakich jest mowa w ustawie o drogach publicznych, ale także wszystkie inne drogi stanowiące wytyczoną trasę wyposażoną w urządzenia techniczne, dostosowaną do ruchu środków transportu, ewentualnie poruszania się ludzi i zwierząt.
Wykonane utwardzenie terenu wraz z odpowiednimi urządzeniami technicznymi i regulacją odwodnienia odpowiada zatem - w ocenie ŚWINB - definicji drogi, o jakiej jest mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. O tym, że stanowi ona obiekt budowlany świadczy też zaliczenie jej do kategorii XXV obiektów budowlanych. ŚWINB stwierdził wreszcie, że zrealizowana inwestycja pozostaje w zgodzie z planem miejscowym oraz spełnia normy techniczne odpowiadające tego rodzaju budowli.
Tym samym – zdaniem ŚWINB - w sprawie likwidacji stwierdzonej samowoli budowlanej powinien mieć zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ ten wskazał na utrwalony w orzecznictwie pogląd, że w sytuacji stwierdzenia przez organ odwoławczy, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego wówczas organ ten nie powinien wydawać orzeczenia uchylającego decyzję pierwszej instancji i rozstrzygającego co do istoty sprawy, lecz orzeczenie oparte na przepisie art. 138 § 2 K.p.a. Zdaniem ŚWINB jego decyzja nie narusza również unormowania zawartego w art. 139 K.p.a. bowiem przepis ten nie ma zastosowania do decyzji kasacyjnych. Ponadto nie znajdzie on zastosowania w sprawie, gdyż skarżący będący współwłaścicielem działki, na której została zlokalizowana budowa nie będzie nawet zobowiązany do uiszczenia opłaty legalizacyjnej nakładanej w związku ze stwierdzoną samowolą budowlaną. Opłata taka jest bowiem nakładana na inwestorów, do których się on nie zalicza. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że powinny one zostać rozpatrzone w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, stanowią bowiem kwestie drugorzędne na przedmiotowym etapie postępowania.
Skargę do sądu administracyjnego na opisaną decyzję wniósł M. W. i zarzucił wydanie decyzji ŚWINB z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 84 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w związku z niedopuszczeniem dowodu z opinii biegłego oraz naruszenie art. 3 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 5 , art. 30 ust. 1 pkt 2 i art. 48 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię polegającą na zakwalifikowaniu zrealizowanych robót budowlanych jako budowli i w konsekwencji wadliwe przyjęcie ich wykonania bez pozwolenia na budowę, a nie bez dokonania zgłoszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym na wstępie wyrokiem uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek Sąd nie podzielił wszystkich podniesionych w niej zarzutów, wskazując, że ŚWINB nieprawidłowo przyjął, że współwłaściciele działki nr [...] (z wyjątkiem J. P.) zrealizowali na niej "plac manewrowy wraz z drogą dojazdową do prywatnych posesji, rozumiany jako fragment działki o określonych wymiarach". Nie można także podzielić stanowiska organu, że "utwardzenie powierzchni działki nie stanowiło dla inwestora zamierzenia samego w sobie, a jedynie było środkiem do realizacji innego samodzielnego celu inwestycyjnego".
Sąd wytknął też ŚWINB zajęcie niejednoznacznego stanowiska w sprawie zgodności tego rodzaju zagospodarowania terenu z ustaleniami obowiązującego na terenie inwestycji planu miejscowego, a w szczególności zamieszczając w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji stwierdzenie, że tego rodzaju zagospodarowanie "spełnia zupełnie inne funkcje niż działka budowlana". Działka nr [...] znajduje się w jednostce oznaczonej symbolem 1MN, której przeznaczenie podstawowe zostało określone, jako zabudowa jednorodzinna wolnostojąca ( § 7 pkt 1 planu). Zgodnie z przeznaczeniem dopuszczalnym teren tej działki może zostać przeznaczony jednak także pod wewnętrzną obsługę komunikacyjną oraz sieci i urządzenia infrastruktury technicznej ( § 7 pkt 2 lit. a i b planu). Tym samym nie można było poddawać w wątpliwość zgodności z planem miejscowym zagospodarowania przedmiotowej działki budowlanej pod realizację wewnętrznej obsługi komunikacyjnej położonych w jej sąsiedztwie budynków mieszkalnych.
Działka nr [...] przylega do pięciu działek budowlanych, z których cztery są zabudowane budynkami mieszkalnymi. Działka ta zapewnia trzem z tych posesji (nr [...], [...] i [...]) wyłączny dostęp do drogi publicznej – M. Zatem za nieuprawniony Sąd uznał pogląd organu odwoławczego, że utwardzenie powierzchni tej działki kostką brukową nie stanowiło celu samego w sobie lecz zmierzało do innego samodzielnego celu inwestycyjnego, jakim miała być budowa placu manewrowego. Sąd nie zaakceptował stanowiska, że utwardzona część przedmiotowej działki o powierzchni 120 m² ma stanowić drogę dojazdową do wybudowanego placu manewrowego, a nie stanowi ona części dojazdu do zabudowanych działek. Podzielił natomiast pogląd skarżącego, że utwardzona kostką brukową szersza część działki nr [...] stanowi jedynie część dojazdu do położonych wokół niej zabudowanych nieruchomości. Ten szerszy odcinek zrealizowanego utwardzenia terenu umożliwia natomiast wykonywanie manewrów zawracania przez samochody dojeżdżające do tych posesji.
W ocenie składu Sądu zakwalifikowanie wykonanych robót budowlanych do budowy, w której wyniku zrealizowana została budowla stanowiąca plac manewrowy wraz z drogą dojazdową do posesji było co najmniej przedwczesne i nie poparte wystarczającymi ustaleniami faktycznymi. Analizując tę kwestię w pierwszej kolejności Sąd odrzucił utożsamienie przez ŚWINB placu manewrowego służącego do szkolenia kandydatów na kierowców z placem służącym do zawracania samochodów. Rozważając zaś możliwość uznania, że w wyniku samowolnie zrealizowanych robót budowlanych doszło do wybudowania drogi, Sąd zalecił organowi odwoławczemu precyzyjne zanalizowanie przepisów zamieszczonych w art. 3 Prawa budowlanego. Organ ten pominął w swoich rozważaniach zmiany wprowadzone z dniem 17 lipca 2010 r. w przepisach ustawy - Prawo budowlane, do których doszło na mocy art. 65 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675). Powołaną nowelizacją zostało do art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wprowadzone pojęcie obiektu liniowego oraz dodany został art. 3 pkt 3a zawierający definicję ustawową tego rodzaju obiektu. W świetle tych przepisów aby uznać, że skarżący wraz z pozostałymi inwestorami wybudował drogę należało rozważyć czy zrealizowane utwardzenie terenu działki budowlanej na odcinku o długości 52,72 m doprowadziło do wybudowania obiektu liniowego zdefiniowanego w art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego. W ocenie składu orzekającego nieprzekonywujące było także oparcie tego rozstrzygnięcia na stwierdzeniu, że utwardzenie terenu wykonane kostką brukową z zastosowaniem krawężników wraz z odwodnieniem liniowym przesądza o tym, że inwestorzy zrealizowali budowlę w postaci placu manewrowego wraz z drogą dojazdową do posesji.
Z uwagi na funkcję pełnioną przez zrealizowane utwardzenie terenu działki nr [...] organ odwoławczy powinien, zdaniem Sądu, rozważyć także możliwość zaliczenia tej inwestycji do urządzeń budowlanych, o jakich jest mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Zasadnie bowiem wskazano w skardze, że do tego rodzaju urządzeń zalicza się m.in. związane z obiektem budowlanym przejazdy czy place postojowe. Sąd wytknął także organowi odwoławczemu, że powinien przesłuchać autorów przedłożonej przez inwestorów inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną tego opracowania, którzy posłużyli się określeniami "plac manewrowy" oraz "droga dojazdowa", zwłaszcza, że mieli oni świadomość, że obowiązek jego przedłożenia został nałożony w oparciu o przepis art. 50 Prawa budowlanego, mający zastosowanie do przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 tej ustawy.
Ponownie rozpatrując sprawę ŚWINB, stosownie do wytycznych Sądu miał potraktować samowolnie zrealizowane roboty budowlane, jako zmierzające do zapewnienia prawidłowego dojazdu do zabudowanych działek budowlanych, a następnie kierując się uwagami Sądu rozważyć, czy w świetle przepisów art. 3 pkt 3, 3a i 9 Prawa budowlanego te roboty budowlane można uznać za wybudowanie drogi stanowiącej obiekt liniowy, czy też jedynie wykonanie niestanowiącego samodzielnego obiektu budowlanego urządzenia zapewniającego przejazd do budynków mieszkalnych wybudowanych w oparciu o udzielone przez władzę budowlaną pozwolenia na budowę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli I. P. i J. P. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
1) art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że współwłaściciele działki nr [...] nie zrealizowali na niej budowli - placu manewrowego wraz z drogą dojazdową do prywatnych posesji, rozumianego jako fragment działki o określonych wymiarach, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że nie stanowi on budowli w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a także uznanie, że utwardzenie powierzchni działki nie zmierzało do realizacji samodzielnego celu inwestycyjnego jakim miała być budowa placu manewrowego,
2) art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że:
a) utwardzona część działki nr [...] o powierzchni 120 m² nie stanowi drogi dojazdowej do wybudowanej budowli placu manewrowego, a wyłącznie do budynków mieszkalnych położonych na działkach stanowiących własność inwestorów,
c) Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie poddał pod rozwagę kwestii ewentualnego wybudowania przez inwestorów obiektu liniowego w postaci drogi dojazdowej.
Na wypadek nieuwzględnienia ww. podstaw skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie oraz jego całościowego rozpatrzenia.
Drugą skargę kasacyjną na powołany wyżej wyrok złożył Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 3 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 3a, art. 3 pkt 9 i art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co przejawiło się w wywiedzeniu wadliwego poglądu, że zrealizowanie zamierzenia inwestycyjnego charakteryzującego się poważną skalą przedsięwzięcia (zarówno pod kątem ilości zużytych materiałów i przestrzennym) jak to miało miejsce w przedmiotowej sytuacji, można kwalifikować jedynie jako urządzenie budowlane, do którego zastosowanie znajdzie dyspozycja art. 51 Prawa budowlanego,
b) § 12 ust. 9 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg
pożarowych, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji
niewłaściwe wyciągnięcie wniosku, iż w przedmiotowej sytuacji, można
kwalifikować drogę dojazdową wraz z placem manewrowym jedynie jako
urządzenie budowlane, do którego zastosowanie znajdzie dyspozycja art.
51 Prawa budowlanego,
2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na nieuczynieniu przez Sąd pierwszej instancji zadość wymogowi sporządzenia uzasadnienia wykazującego zaistnienie przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza wad materialnych mających wpływ na wynik sprawy, jak również konkretnych przesłanek prowadzących do zaprezentowanej przez Sąd pierwszej instancji subsumpcji pod dyspozycję art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 3 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 3a, art. 3 pkt 9 i art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Twierdzenie skarżącego organu, że fakt zrealizowania zamierzenia inwestycyjnego charakteryzującego się poważną skalą przedsięwzięcia (zarówno pod kątem ilości zużytych materiałów jak i przestrzennym), jakie miało miejsce w przedmiotowej sprawie, uniemożliwia kwalifikowanie go jako urządzenia budowlanego, do którego ma zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, nie znajduje potwierdzenia w treści art. 3 pkt 9 i art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego.
Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych wymaga dokonania zgłoszenia. Przepis powyższy nie zawiera w swej treści jakichkolwiek ograniczeń, w tym zwłaszcza co do powierzchni utwardzonej działki. Z jego brzmienia nie wynika też w jaki sposób ma być wykonane utwardzenie działki, ani tym bardziej jakim celom może ono służyć. Mając na uwadze systematykę art. 29 i fakt, że ust. 1 tego artykułu zwalnia z obowiązku budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 roboty budowlane, utwardzenie powierzchni działki nie może w zasadzie prowadzić do realizacji budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 powinno być w zasadzie zaliczane do urządzeń budowlanych (art. 3 pkt 9), a więc urządzeń technicznych, które z natury pozostają w związku funkcjonalnym z określonym obiektem budowlanym (budowlą), w stosunku do którego spełniają funkcję służebną, umożliwiającą prawidłowe użytkowanie tego obiektu.
Zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W powyższej definicji legalnej urządzenia budowlanego jako przykłady urządzeń budowlanych wprost wymienia się place postojowe nie określając ich parametrów technicznych. Zatem wykonanie utwardzenia powierzchni gruntu, aby mogło być zaliczone do urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, powinno być związane z obiektem budowlanym, zapewniając możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1283/11).
Stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślające związek funkcjonalny urządzeń budowlanych z obiektem budowlanym, z którym mają być one związane, a tym samym cechę, która stanowi o ich niesamodzielności, skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela.
Działka nr [...] przylega do pięciu działek budowlanych, z których cztery są zabudowane budynkami mieszkalnymi. Działka ta zapewnia trzem z tych posesji (nr [...], [...] i [...]) wyłączny dostęp do drogi publicznej – M. W okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy brak jest zatem podstaw aby twierdzić, że zrealizowany plac umożliwiający dojazd do ul. M. nie jest funkcjonalnie powiązany z usytuowanymi obok budynkami mieszkalnymi oraz, że nie zapewnia możliwości użytkowania tych budynków zgodnie z ich przeznaczeniem, a jednocześnie stanowi samodzielny obiekt budowlany. O odrębności jego konstrukcji, wbrew twierdzeniom organu, w żadnym razie nie świadczy sposób realizacji oraz użyte materiały budowlane (podbudowa z klińca oraz tłucznia kamiennego i użycie kostki brukowej), a wreszcie odpowiednie odwodnienie terenu. Z definicji urządzeń budowlanych w żaden sposób nie wynika, że są to urządzenia nietrwałe i nieodporne na zużycie. Wprost przeciwnie należy przyjąć, że ich trwałość i odporność na zużycie powinna być porównywalna z obiektami, z którymi są funkcjonalnie związane. Także zakres przestrzenny (długość 52,72 m) i usytuowanie tej inwestycji nie przesadza w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy o konieczności uznania jej za odrębny, samodzielny obiekt budowlany, co potwierdza w szczególności załączony do akt sprawy materiał fotograficzny.
Zasadne jest także stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie przy dokonywaniu kwalifikacji zrealizowanego samowolnie utwardzenia palcu zapewniającego dojazd do drogi publicznej istotna jest definicja obiektu liniowego zawarta w art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego, który z kolei zgodnie z art. 3 pkt 3 tej ustawy jest budowlą. Przez obiekt liniowy zgodnie z tą definicja należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami. Trudo w rozpoznawanej sprawie za taki obiekt uznać zrealizowany plac postojowy zapewniający wyłączny dojazd do drogi publicznej trzem z tych posesji (nr [...], [...] i [...]). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie nie podziela poglądu skarżącego organu, że droga może być budowlą, a jednocześnie nie być obiektem liniowym w rozumieniu art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego. Na prawidłowość powyższej kwalifikacji utwardzenia placu postojowego nie ma także wpływu powołany w skardze kasacyjnej organu § 12 ust. 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030). Przepis powyższy określa wymogi jakie powinna spełniać droga pożarowa i nie przesądza o konieczności kwalifikowania jej jako budowli, a nie jako urządzenia budowlanego związanego z budynkiem.
Zasadnie podniesiono natomiast, że Sąd błędnie wytknął organowi odwoławczemu, iż ten powinien przesłuchać autorów przedłożonej przez inwestorów inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną tego opracowania, w związku z posłużeniem się przez nich określeniami "plac manewrowy" oraz "droga dojazdowa". Bez znaczenia jest fakt, że mieli oni świadomość, iż obowiązek przedłożenia opracowania został nałożony na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, mającego zastosowanie do przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 tej ustawy, bowiem o wyborze trybu prowadzonego postępowania decyduje samodzielnie organ nadzoru budowlanego.
Błędne uzasadnienie w powyższym zakresie nie miało jednak wpływu na podjęcie przez Sąd pierwszej instancji prawidłowego orzeczenia i nie wiąże organów orzekających w sprawie przy jej ponownym rozpoznawaniu.
Nie można także podzielić zarzutów skarg kasacyjnych w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie oraz jego całościowego rozpatrzenia. Należy mieć na uwadze, że Sądowi pierwszej instancji można byłoby skutecznie zarzucić naruszenie wyżej wymienionych przepisów wówczas, gdyby Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a pomimo tego nie uchylił zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie taki przypadek nie zachodzi. Sąd ten wyjaśnił kryteria, którymi się kierował, ocenił zebrany przez organy materiał dowodowy w sprawie i na jego podstawie wydał rozstrzygnięcie, które pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.