Orzeczenie · 2026-03-03

II OSK 2353/23Skuteczne doraczenie tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
nadzór budowlanygrzywna w celu przymuszeniadoręczenietytuł wykonawczypostępowanie egzekucyjneskarga kasacyjnak.p.a.u.p.e.a.NSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez J.J. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów KPA i u.p.e.a., w szczególności dotyczące wadliwego doręczenia tytułu wykonawczego w trybie art. 44 KPA, braku przeprowadzenia przez organ II instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego oraz nieprawidłowości samego tytułu wykonawczego (brak wskazania wymagalności obowiązku). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że doręczenie tytułu wykonawczego w trybie art. 44 KPA było skuteczne, gdyż przesyłka została dwukrotnie awizowana, a adres był prawidłowy, co potwierdzał fakt odbioru wcześniejszego upomnienia na ten sam adres. NSA podkreślił, że domniemanie prawidłowości doręczenia w tym trybie nie może być obalone jedynie twierdzeniami strony. Sąd stwierdził również, że obowiązek rozbiórki wynikał z ostatecznej i prawomocnej decyzji, a brak wpisania konkretnej daty wymagalności w tytule wykonawczym stanowił nieistotną wadę formalną. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA i u.p.e.a. dotyczące postępowania wyjaśniającego i podstaw egzekucji zostały uznane za bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym, nawet w przypadku nieodebrania tytułu wykonawczego, gdy adres jest prawidłowy i przesyłka była dwukrotnie awizowana.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów KPA i u.p.e.a.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie tytułu wykonawczego w trybie zastępczym (art. 44 KPA) jest skuteczne, jeśli adresat nie odebrał przesyłki mimo dwukrotnego awizowania, a adres był prawidłowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie w trybie art. 44 KPA jest skuteczne, jeśli spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a domniemanie prawidłowości doręczenia wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie zostało obalone.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie tytułu wykonawczego było skuteczne, ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana, a adres był prawidłowy, co potwierdzał fakt odbioru wcześniejszego upomnienia na ten sam adres. Podkreślono, że obalenie fikcji doręczenia wymaga więcej niż tylko twierdzenia strony o braku awiza.

Czy organ odwoławczy jest zobowiązany do przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ odwoławczy uzna, że doręczenie było skuteczne i nie ma podstaw do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organ II instancji nie miał podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ uznał doręczenie tytułu wykonawczego za skuteczne.

Czy brak wskazania wymagalności obowiązku w tytule wykonawczym stanowi wadę formalną uniemożliwiającą prowadzenie egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli obowiązek wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, a wskazanie tej decyzji w tytule wykonawczym jest wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że obowiązek rozbiórki wynikał z ostatecznej decyzji, a brak wpisania konkretnej daty wymagalności w tytule wykonawczym stanowił nieistotną wadę formalną, która nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 26 § § 5 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 119 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 35 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 42

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 11 w zw. z art. 15 KPA poprzez błędną interpretację i uznanie, iż organ II instancji prawidłowo nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego. • Naruszenie art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez błędną interpretację i uznanie, iż prowadzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny jest dopuszczalne pomimo nieprawidłowego doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. • Naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż możliwe jest prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymogów formalnych. • Naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a. poprzez błędną interpretację i uznanie, iż dopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego i nałożenie na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia przed rozstrzygnięciem złożonych przez zobowiązanego zarzutów do tytułu wykonawczego. • Naruszenie art. 7, 77 oraz 107 k.p.a. poprzez ich błędną interpretację i uznanie, iż organ II instancji prawidłowo sporządził uzasadnienie postanowienia. • Naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez błędną interpretację polegającą na uznaniu za prawidłowe jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy z uwagi na nieprawidłowość wystawionego tytułu wykonawczego zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania. • Naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. […]

Godne uwagi sformułowania

Instytucja doręczenia zastępczego, tj. w trybie art. 44 k.p.a., ma miejsce wówczas, kiedy nie jest możliwe doręczenie bezpośrednio adresatowi (art. 42 k.p.a.) ani doręczenie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu (art. 43 k.p.a.). • Instytucja ta oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej, poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. • Warunkiem przyjęcia takiej fikcji prawnej, jest dysponowanie niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. • Aby uznać, że przesyłka została skutecznie doręczona w drodze tzw. fikcji doręczenia należy dysponować kopertą z naklejonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na której znajdą się stosowne pieczęcie i podpisy doręczyciela przy pierwszym i drugim awizowaniu oraz data zwrotu pisma. • Wobec powyższego organ II instancji nie miał podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a zarzuty naruszenia art. 11 w zw. z art. 15 k.p.a. oraz art. 7, 77 i 107 k.p.a. należało ocenić jako nieuzasadnione. • Nie ulega wątpliwości – co podkreślono powyżej – że w niniejszej sprawie obowiązek rozbiórki wynika z ostatecznej decyzji MWINB z 24 września 2018 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB nr 113/2017, którą wskazano w tytule wykonawczym jako podstawę obowiązku. • Skoro decyzja ta jest ostateczna i nie została wstrzymana, to bezsprzeczna jest wymagalność opisanego w niej obowiązku. […]

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Anna Żak

sędzia

Magdalena Dobek-Rak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym, nawet w przypadku nieodebrania tytułu wykonawczego, gdy adres jest prawidłowy i przesyłka była dwukrotnie awizowana."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów KPA i u.p.e.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktycznego zagadnienia skuteczności doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla prawników procesualistów i praktyków prawa administracyjnego.

Czy nieodebrany tytuł wykonawczy może skutecznie rozpocząć egzekucję? NSA wyjaśnia.

Sektor

budowlane

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst