II OSK 2340/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Filipin, uznając, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (u.o.p.), w szczególności art. 100d, nie mają zastosowania do cudzoziemców spoza Ukrainy. Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 60 dni. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 100d u.o.p. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną w tym zakresie. NSA podkreślił, że przepisy art. 100c i 100d u.o.p., wprowadzające zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko do obywateli Ukrainy. Celem tych przepisów było odciążenie urzędów w okresie zwiększonego napływu cudzoziemców. W związku z tym, bieg terminu załatwienia wniosku skarżącego był zawieszony, co wykluczało stwierdzenie bezczynności organu w sposób przyjęty przez WSA. NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i oddalił skargę w tym zakresie, a w pozostałej części oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców (art. 100d u.o.p.) oraz zasady stwierdzania bezczynności organu w takich sytuacjach.
Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów art. 100c i 100d u.o.p. oraz ich interpretacji w kontekście prawa do sądu. Zmiany legislacyjne mogą wpłynąć na aktualność niektórych aspektów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (u.o.p.), zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy wyłącznie do obywateli Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy art. 100d u.o.p. mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko do obywateli Ukrainy.
Uzasadnienie
NSA oparł się na wykładni językowej przepisów, celu ich wprowadzenia (odciążenie urzędów w okresie zwiększonego napływu cudzoziemców) oraz analizie innych przepisów ustawy, które nie ograniczały pojęcia 'cudzoziemca' do obywateli Ukrainy. Wskazano, że inne przepisy ustawy (np. dotyczące zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE) obejmują cudzoziemców, którzy nie mogą być objęci specustawą ukraińską, co potwierdza ogólny charakter art. 100d u.o.p.
Czy w przypadku zawieszenia biegu terminu załatwiania sprawy na podstawie art. 100d u.o.p., można skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku gdy bieg terminu załatwiania sprawy jest zawieszony na podstawie art. 100d u.o.p., nie można skutecznie wnieść skargi na bezczynność organu, ponieważ termin ten nie upłynął.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przepisy art. 100d u.o.p. nie tylko wpływają na ocenę merytoryczną skarg w sprawach bezczynności lub przewlekłości, ale przede wszystkim wyłączają możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie obowiązywania tego przepisu. Bieg terminu na załatwienie sprawy nie rozpoczął się lub został zawieszony, co uniemożliwia stwierdzenie bezczynności.
Czy wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z datą wpływu wniosku do organu, nawet jeśli wniosek jest dotknięty brakami formalnymi?
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania następuje z datą wpływu wniosku do organu, niezależnie od tego, czy wniosek jest obarczony brakami formalnymi.
Uzasadnienie
NSA powołał się na uchwałę NSA z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13, zgodnie z którą skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustawowym, o ile nie zajdą inne okoliczności wskazane w przepisach. Kwestia uzupełnienia braków jest odrębną sprawą od daty wszczęcia postępowania.
Przepisy (9)
Główne
u.o.p. art. 100d § 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten zawiesza bieg terminów załatwiania spraw dotyczących m.in. zezwoleń na pobyt czasowy dla wszystkich cudzoziemców, uniemożliwiając wywodzenie środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości.
Pomocnicze
u.o.c. art. 112a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa termin na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy (60 dni) oraz zasady liczenia tego terminu, jednakże przepisy u.o.p. mają charakter lex specialis i wyprzedzają te regulacje.
u.o.c. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Definicja 'cudzoziemca' jako osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego, która ma być stosowana przy interpretacji art. 100d u.o.p.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące stwierdzenia bezczynności organu i zobowiązania do jej ustania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
k.p.a. art. 37 § § 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy ponaglenia w przypadku bezczynności lub przewlekłości.
k.p.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Data wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 63 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne podania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 100d u.o.p. przez WSA – przepis ten dotyczy wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. • Zawieszenie biegu terminu załatwiania sprawy na podstawie art. 100d u.o.p. wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu.
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność skargi na bezczynność z powodu wniesienia ponaglenia przed upływem terminu. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.a. dotyczących wszczęcia postępowania w sytuacji braków formalnych wniosku. • Naruszenie przepisów o terminach załatwiania spraw administracyjnych z uwagi na okoliczności niezależne od organu (epidemia, wojna, braki kadrowe).
Godne uwagi sformułowania
regulacje art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 u.o.p. nie dają podstaw do czasowego wyłączenia merytorycznej kontroli przez sądy administracyjne bezczynności lub przewlekłości organów • przywołane regulacje wpływają jedynie na ocenę merytoryczną skarg w sprawach bezczynności lub przewlekłości, ale nie określają warunków ich dopuszczalności • pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100d ust. 1 tej ustawy powinno być interpretowane szeroko, obejmując wszystkich cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.c. • zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tego przepisu nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki • wszczęcie postępowania następuje z datą wpływu wniosku do organu administracji publicznej, niezależnie czy wniosek jest obarczony brakami formalnymi
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Jerzy Stankowski
członek
Małgorzata Miron
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców (art. 100d u.o.p.) oraz zasady stwierdzania bezczynności organu w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów art. 100c i 100d u.o.p. oraz ich interpretacji w kontekście prawa do sądu. Zmiany legislacyjne mogą wpłynąć na aktualność niektórych aspektów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z legalizacją pobytu cudzoziemców w Polsce i interpretacją przepisów wprowadzonych w związku z sytuacją na Ukrainie, które mają szersze zastosowanie. Wyjaśnia, kiedy można mówić o bezczynności organu w takich sprawach.
“Czy przepisy dla Ukraińców dotyczą wszystkich cudzoziemców? NSA wyjaśnia kluczowe wątpliwości ws. zezwoleń na pobyt.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.