II OSK 2332/24

II OSK 2332/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Sygn. powiązane
II SA/Kr 287/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-05-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P.N. o wstrzymanie wykonalności tytułu egzekucyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej P.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 287/24 w sprawie ze skargi P.N. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2023 r., nr 1080/2023, znak WSE.7722.47.2023.MZEG w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 287/24, oddalił skargę P.N. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 29 grudnia 2023 r., nr 1080/2023, znak WSE.7722.47.2023.MZEG w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P.N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonalności tytułu egzekucyjnego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 5 lipca 2023 r., znak PINB.3300.1.MG.2023.MMŁ.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z uwagi na charakter obowiązku nałożonego tytułem egzekucyjnym, wniesiono o wstrzymanie jego wykonalności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, przy czym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest dopuszczalne również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała NSA z 16.04.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, z. 4, poz. 77).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności.
Wywiedziony w postępowaniu w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wniosek o wstrzymanie wykonalności tytułu wykonawczego nie mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy, gdyż ta dotyczy jedynie prawidłowości rozstrzygnięć podjętych w toku postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy nie mieści się w kategorii decyzji lub postanowień wymienionych w art. 61 § 2 punkt 1 p.p.s.a., jak również aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 61 § 2 punkt 2 tej ustawy. Tytuł wykonawczy nie jest także uchwałą organu jednostki samorządu terytorialnego jak również aktem terenowego organu administracji rządowej. Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód niewykonania obowiązku wynikającego z przepisu prawa, natomiast stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest uprawniony do wstrzymania wykonania jedynie takiego aktu lub czynności organu administracji mieszczącego się w opisanych powyżej kategoriach wymienionych w art. 61 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 3.10.2014 r., II OZ 1041/14 oraz z 17.05.2017 r., II OZ 472/17 (w:) CBOSA).
Według art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 z późn. zm.), organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Dopiero w tym trybie wydany akt może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego pod kątem spełnienia przesłanek wstrzymania jego wykonania. Sąd nie może bezpośrednio wpływać na toczące się postępowanie egzekucyjne, tj. nie może ingerować w kwestie wykonalności tytułów wykonawczych oraz zawieszać postępowań egzekucyjnych, toczonych na podstawie tych tytułów wykonawczych, za wyjątkiem sytuacji, w których przedmiotem zaskarżenia jest akt administracyjny na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy (por. postanowienie NSA z 23.02.2024 r., I GZ 31/24, LEX nr 3690649). Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności w zakresie wyznaczonym przez art. 3 p.p.s.a., w tym co do postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Za niedopuszczalną należy uznać sytuację, aby przez zaskarżenie postanowienia w przedmiocie zarzutów można było doprowadzić w drodze ochrony tymczasowej do zatamowania całego postępowania egzekucyjnego, co w istocie oznaczałoby podważenie istniejącego w obrocie ważnego tytułu egzekucyjnego (postanowienie NSA z 8.11.2011 r., II OZ 1065/11, LEX nr 1070458).
W uzasadnieniu wniosku natomiast skarżący kasacyjnie odnosi się do orzecznictwa w zakresie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, nie mniej przedmiotem oceny w niniejszym przypadku jest postanowienie oddalające zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące tytułu wykonawczego, który wszakże odnosi się do obowiązku stwierdzonego w decyzji rozbiórkowej, przy czym w samym wniosku wniesiono o wstrzymanie właśnie tytułu wykonawczego, co pomimo pośredniego powiązania czyni podniesioną argumentację całkowicie chybioną.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.