II OSK 2294/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Klimatu i Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra odmawiające uzgodnienia projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. WSA uznał, że organy ochrony przyrody nie wykazały w sposób wystarczający, w jaki sposób proponowane zmiany studium dotyczące działek w otulinie parku narodowego mogłyby negatywnie wpłynąć na cele ochrony parku. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok WSA, stwierdził, że organy ochrony przyrody prawidłowo oceniły potencjalne zagrożenia. Planowana zmiana przeznaczenia działek z rolnych na usługi z dopuszczeniem zabudowy kubaturowej w otulinie parku, sąsiadującej z ostoją chronionych gatunków węży, mogłaby utrwalić lub zintensyfikować negatywny wpływ na środowisko. Podobnie, planowana farma fotowoltaiczna na terenie otuliny, przez który przebiega korytarz ekologiczny, mogłaby stanowić barierę migracyjną dla zwierząt i negatywnie oddziaływać na krajobraz oraz ptaki. NSA podkreślił, że otulina parku narodowego pełni funkcję służebną wobec parku i jej zagospodarowanie podlega ograniczeniom mającym na celu ochronę przed zagrożeniami zewnętrznymi, a proponowane zmiany naruszałyby tę istotę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony przyrody w kontekście planowania przestrzennego, roli otuliny parku narodowego, ochrony chronionych gatunków (gniewosz plamisty) oraz korytarzy ekologicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego w otulinie parku narodowego i może wymagać uwzględnienia lokalnych uwarunkowań przy stosowaniu w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy proponowana zmiana przeznaczenia terenów rolnych na tereny usługowe z dopuszczeniem zabudowy kubaturowej w otulinie parku narodowego, sąsiadującej z ostoją chronionych gatunków węży, może negatywnie wpłynąć na cele ochrony parku narodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka zmiana może utrwalić lub zintensyfikować negatywny wpływ na środowisko, naruszając istotę otuliny jako strefy ochronnej przed zagrożeniami zewnętrznymi.
Uzasadnienie
NSA uznał, że planowana zabudowa usługowa w otulinie parku, szczególnie w sąsiedztwie ostoi chronionych gatunków, narusza cel utworzenia otuliny, która ma chronić park przed zagrożeniami zewnętrznymi. Dopuszczenie takiej zabudowy mogłoby utrwalić lub zintensyfikować negatywny wpływ na środowisko.
Czy lokalizacja farmy fotowoltaicznej na terenie otuliny parku narodowego, przez który przebiega korytarz ekologiczny, może negatywnie wpłynąć na faunę, florę i krajobraz parku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka lokalizacja może stanowić barierę migracyjną dla zwierząt, zmniejszyć bazę żerowania, negatywnie oddziaływać na ptaki (odbijanie światła) oraz krajobraz, naruszając tym samym funkcję ochronną otuliny.
Uzasadnienie
NSA uznał, że farma fotowoltaiczna w otulinie parku, przez którą przebiega korytarz ekologiczny, może negatywnie wpłynąć na migrację zwierząt, bazę żerowania i krajobraz. Podkreślono niedopuszczalność modyfikowania przebiegu korytarzy ekologicznych.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80) przez organ odwoławczy, zarzucając mu brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, NSA uznał, że WSA odwrócił ciężar dowodu i błędnie ocenił postępowanie organów, które mogły oprzeć się na zgromadzonym materiale dowodowym, posiadając wiedzę specjalistyczną.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA błędnie zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, uznając, że organy mogły oprzeć się na zgromadzonym materiale i posiadanej wiedzy specjalistycznej. Sąd pierwszej instancji odwrócił ciężar dowodu.
Czy organ uzgadniający (Minister) zrównał kryteria ochrony obowiązujące w parku narodowym z kryteriami obowiązującymi w jego otulinie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, NSA uznał, że taka konkluzja nie wynika z analizy postanowień organów administracyjnych, a WSA błędnie uznał takie uchybienie.
Uzasadnienie
NSA nie podzielił stanowiska WSA, że Minister zrównał kryteria ochrony parku narodowego z kryteriami obowiązującymi w otulinie. Zdaniem NSA, Minister oceniał przyszłe zagospodarowanie pod kątem zagrożenia zewnętrznego dla parku.
Przepisy (22)
Główne
u.o.p. art. 10 § pkt 6
Ustawa o ochronie przyrody
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy uzgodnienia projektu zmiany studium, jeśli może on negatywnie wpłynąć na cele ochrony parku narodowego lub jego otuliny.
u.o.p. art. 5 § pkt 14
Ustawa o ochronie przyrody
Definicja otuliny jako strefy ochronnej graniczącej z formą ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi.
u.o.p. art. 5 § pkt 29
Ustawa o ochronie przyrody
Definicja zagrożenia zewnętrznego.
u.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Określa rygory ochrony w granicach parku narodowego.
u.o.p. art. 5 § pkt 5
Ustawa o ochronie przyrody
Definicja ochrony czynnej.
u.o.p. art. 5 § pkt 9
Ustawa o ochronie przyrody
Definicja ochrony ścisłej.
u.o.p. art. 5 § pkt 2
Ustawa o ochronie przyrody
Definicja korytarza ekologicznego.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt art. 6 § ust. 1 i 2
Zakazy dotyczące ochrony gatunkowej gniewosza plamistego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje tryb uzgadniania projektów planistycznych z innymi organami.
u.p.z.p. art. 9 § ust. 3a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Potwierdza dopuszczalność dokonywania zmian studium w odniesieniu do fragmentów terenu gminy.
u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nakłada obowiązek wskazywania w studium obszarów rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżone postanowienie.
p.p.s.a. art. 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek działania organów wnikliwie i wszechstronnie.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek oceny materiału dowodowego według stanu faktycznego i prawnego.
u.o.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Obowiązek dbałości o przyrodę.
u.o.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Zakres ochrony przyrody.
u.o.p. art. 8
Ustawa o ochronie przyrody
Cel utworzenia parku narodowego.
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 sierpnia 2021 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla [...]Parku Narodowego
Określa cele i zadania ochrony parku narodowego, w tym zagrożenia zewnętrzne i korytarze ekologiczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowana zabudowa usługowa i farma fotowoltaiczna w otulinie parku narodowego mogą negatywnie wpłynąć na chronioną przyrodę, w tym na ostoję gniewosza plamistego i korytarze ekologiczne. • Otulina parku narodowego pełni funkcję służebną i ochronną, a jej zagospodarowanie podlega ograniczeniom mającym na celu zabezpieczenie parku przed zagrożeniami zewnętrznymi. • Niedopuszczalność modyfikowania przebiegu korytarzy ekologicznych. • WSA błędnie ocenił postępowanie organów administracyjnych i odwrócił ciężar dowodu.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że organy ochrony przyrody nie wykazały konkretnych zagrożeń dla parku narodowego. • WSA zarzucił Ministrowi zrównanie kryteriów ochrony parku z otuliną. • WSA zarzucił Ministrowi naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
otulina pełni funkcję służebną wobec parku narodowego • nie można mówić o kształtowaniu racjonalnie pojętej gospodarki przestrzennej w sytuacji, gdy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub studium objęte są wybiórczo wybrane działki • nie jest dopuszczalne modyfikowanie przebiegu korytarzy ekologicznych • Sąd I instancji wywodząc naruszenie ww. przepisów wskazał na brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, szczególnie na brak ustaleń merytorycznych organu II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Marta Laskowska - Pietrzak
sprawozdawca
Robert Sawuła
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony przyrody w kontekście planowania przestrzennego, roli otuliny parku narodowego, ochrony chronionych gatunków (gniewosz plamisty) oraz korytarzy ekologicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego w otulinie parku narodowego i może wymagać uwzględnienia lokalnych uwarunkowań przy stosowaniu w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem infrastruktury (farma fotowoltaiczna, zabudowa usługowa) a ochroną cennych przyrodniczo terenów w otulinie parku narodowego, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Czy panele fotowoltaiczne mogą zagrażać chronionym wężom? NSA rozstrzyga konflikt planowania przestrzennego z ochroną przyrody.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.