II OSK 2267/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane IV SA/Po 420/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-06-10 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151,182 par. 2, 183,184,189 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 6 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1202 art. 61a, 66 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Dz.U. 2020 poz 611 art. 6a, 10 Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - t. j. Dz.U. 2020 poz 1427 art. 6, 18 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 420/21 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 420/21, oddalił skargę P. sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, decyzją z dnia 30 grudnia 2019 roku (nr [...]), skierowaną do P. Sp. z o.o. - właściciela budynku mieszkalnego przy ul. [...] [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, nakazał: 1. naprawienie przewodów kominowych poprzez uszczelnienie lub zapewnienie alternatywnej formy ogrzewania w lokalach [...] i [...], celem uniknięcia zaczadzenia, w terminie do dnia 31 maja 2020 r.; 2. wyłączenie z użytkowania pieców kaflowych i przewodów kominowych lokali [...] i [...] do czasu wykonania obowiązku określonego w pkt 1, natychmiast po uostatecznieniu się decyzji. Pismem z dnia 30 października 2020 r. P. sp. z o.o. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zobowiązanie K. G. i Z. K. (zajmujących lokal nr [...]) oraz U. R. i J. R. (zajmujących lokal nr [...]) do czasowego opuszczenia lokali, które zamieszkują. Wnioskodawca wyjaśnił, że wskazane osoby odmawiają dobrowolnego udostępnienia lokali zarówno w celu wyłączenia pieców kaflowych z użytku, jak i wykonania remontu. Próby polubownego rozwiązania konfliktu nie doszły do skutku. Pozwy o nakazanie udostępnienia lokali zostały doręczone pozwanym po upływie ponad pół roku. Lokatorzy nadal użytkują obiekt w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, postanowieniem z dnia 14 grudnia 2020 r. (nr [...]), na podstawie art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w celu zobowiązania najemców do czasowego opuszczenia lokali, które zamieszkują. Organ wyjaśnił, że nie znajduje podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w powyższej sprawie. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r. (nr [...]), utrzymał ww. postanowienie w mocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wyjaśnił, że decyzja nakazująca opróżnienie budynku, zgodnie z art. 68 ustawy Prawo budowlane, może zostać wydana w sytuacji, gdy stan budynku grozi bezpośrednio zawaleniem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych w trybie art. 66 ust.1[...] pkt 2 i ust. 3 ww. ustawy. Obowiązek został nałożony na właściciela obiektu. W przypadku, gdy nie zachodzą przesłanki do wykonania eksmisji w trybie administracyjnym, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie ustawy Kodeks cywilny dotyczące eksmisji sądowej. Organ nie podzielił zarzutu o naruszeniu art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wskazał, że warunkiem uznania, że zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku jest nie tylko brak wykonania obowiązku w terminie, lecz także stwierdzenie, że zobowiązany nie ma zamiaru przystąpić do wykonania obowiązku. Stan niewykonania obowiązku musi być zatem zawiniony przez zobowiązanego. Spółka podejmuje działania zmierzające do wykonania decyzji, bo skierowała pozwy do sądu powszechnego o nakazanie udostępnienia lokali. Zatem zachodzi brak podstaw do stosowania któregokolwiek ze środków egzekucyjnych wskazanych przez Spółkę. Skargą P. sp. z o.o. zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie: art. 6 §1 zdanie pierwsze ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie braku podstaw do stosowania środków egzekucyjnych, w sytuacji gdy na wierzycielu ciąży obowiązek podjęcia działań zmierzających do wykonania obowiązków określonych w decyzji PINB z dnia 30 grudnia 2019 r. (nr [...]); art. 107 §1 pkt 6 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do wniosku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony (prokurenta Spółki) na okoliczności wskazane w zażaleniu. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga okazała się nieuzasadniona. Sąd podkreślił, że decyzja z dnia 30 grudnia 2019 r. (nr [...]) została skierowana do właściciela budynku mieszkalnego przy ul. [...] [...]. Obowiązek naprawienia przewodów kominowych (zapewnienia alternatywnej formy ogrzewania), a także wyłączenia z użytkowania pieców kaflowych i przewodów kominowych w lokalach nr [...] i [...], spoczywa na skarżącej Spółce. Powołana powyżej decyzja zgodnie z prawem została skierowana do właściciela budynku, a nie do lokatorów/najemców. Naprawa przewodów kominowych oraz zmiana sposobu ogrzewania budynku (zastąpienie pieców kaflowych ogrzewaniem gazowym) nie jest objęta katalogiem obowiązków obciążających najemcę. Do obowiązków wynajmującego należy bowiem dokonywanie napraw lokalu lub wymiany instalacji i elementów wyposażenia technicznego w zakresie napraw i wymiany wewnętrznych instalacji: wodociągowej, gazowej i ciepłej wody (bez armatury i wyposażenia), a także napraw i wymiany wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania wraz z grzejnikami, instalacji elektrycznej, anteny zbiorczej (z wyjątkiem osprzętu), wymiany pieców grzewczych, stolarki okiennej i drzwiowej oraz podłóg, posadzek i wykładzin podłogowych, a także tynków - art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2020, poz. 611 ze zm.). Natomiast zgodnie z treścią art. 6 §1 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2020, poz. 1427 ze zm.) wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. W ocenie Sądu, skoro najemca lokalu nie jest podmiotem, na którego mogły być nałożone obowiązki wskazane w decyzji z dnia 30 grudnia 2019 r. (nr [...]), to niedopuszczalne jest stosowanie wobec niego administracyjnoprawnych środków egzekucyjnych w celu wykonania obowiązków określonych w tej decyzji. Z powyższych względów Sąd uznał, że skarżony organ zgodnie z prawem stwierdził brak podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wobec osób fizycznych zajmujących lokale nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] [...]. Sąd wskazał, że kwestia udostępniania przez najemcę lokalu właścicielowi budynku w celu dokonania ustalenia zakresu niezbędnych prac i ich wykonania, a także ewentualna konieczność opróżnienia lokalu i przeniesienia się na koszt właściciela do lokalu zamiennego, gdy rodzaj koniecznej naprawy tego wymaga, została uregulowana w art. 10 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Wskazana kwestia ma cywilnoprawny charakter, rozstrzygana jest przez sądy powszechne, a obowiązki najemcy względem właściciela podlegają przymusowej realizacji w trybie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2020, poz. 1575 ze zm.). Cywilnoprawny charakter relacji prawnej skarżącej Spółki, jako właściciela budynku, z osobami zajmującymi lokale nr [...] i [...] nie uległ przekształceniu w stosunek administracyjnoprawny przez to, że organ nadzoru budowlanego nakazał skarżącej Spółce, w drodze decyzji, usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku, określając termin wykonania tych obowiązków. Jeżeli właściciel został zobowiązany prawomocną i ostateczną decyzją administracyjną do wykonania remontu budynku, to ma obowiązek wykonania tej decyzji niezależnie od sprzeciwu najemcy. Sprzeciw najemcy w takiej sytuacji musi być odczytywany jako postępowanie sprzeczne z umową najmu, tym samym wypełnia dyspozycję art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, czyniąc możliwym wypowiedzenie umowy przez wynajmującego. Zdaniem Sądu ujawniona w okolicznościach kontrolowanej sprawy postawa najemców zajmujący lokale nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] [...] wywołuje skutki prawnokształtujące w zakresie stosunku najmu. Oczekiwania skarżącej Spółki sprowadzające się do administracyjnoprawnego przymuszenia lokatorów do czasowego opuszczenia zajmowanych mieszkań, zgodnie z prawem, zostały ocenione jako pozbawione podstaw prawnych zarówno w tym aspekcie, że sprawa nie ma charakteru administracyjnoprawnego, jak i w tym sensie, że zobowiązanym, czyli adresatem obowiązków określonych decyzją z dnia 30 grudnia 2019 r. nie są najemcy zajmujący ww. lokale, lecz właściciel nieruchomości, nadal skarżąca Spółka. W tym stanie rzeczy skarżone organy bez naruszenia prawa i w sposób uzasadniony okolicznościami sprawy uznały, że ziściły się przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podniósł przy tym, że skoro kwestia udostępnienia lokali przez najemców, a także kwestia czasowego opuszczenia przez nich zajmowanych lokali jest sprawą, która nie należy do trybu postępowania administracyjnego, to brak zrealizowania wniosków dowodowych skarżącej co do przesłuchania prokurenta Spółki w charakterze strony, nie mógł mieć istotnego wpływu na końcowy wynik sprawy. Stosowanie administracyjnoprawnych środków egzekucyjnych pozostaje aktualne jedynie względem podmiotu o statusie zobowiązanego zatem tylko w odniesieniu do skarżącej Spółki aktualna pozostaje możliwość wszczęcia administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie zdaniem Sądu uznał, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy upływ terminu na wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji z dnia 30 grudnia 2019 r. nie stanowi o uchylaniu się zobowiązanego od wykonania tych obowiązków. Skoro skarżąca Spółka, wobec braku dobrowolnego udostępnienia przez najemców zajmowanych lokali, wystąpiła na drogę postępowania przed sądem powszechnym w celu pokonania przeszkód, które uniemożliwiają wykonanie obowiązków nałożonych decyzją organu nadzoru budowlanego, to w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki dla stwierdzenia niecelowości stosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Zlecenie innemu podmiotowi do wykonania za skarżącą Spółkę i na jej koszt obowiązków wskazanych w decyzji z dnia 30 grudnia 2019 r. nie będzie natomiast prowadzić do przezwyciężenia trudności wynikających z postawy najemców lokali nr [...] i [...]. Wskazanie wykonawcy zastępczego nie spowoduje uchylenia cywilnoprawnych uwarunkowań realizacji administracyjnoprawnych obowiązków nałożonych na skarżącą Spółkę. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej "p.p.s.a. Skargą kasacyjną P. sp. z o.o. w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez błędną jego wykładnię poprzez uznanie, iż niniejsza sprawa nie ma charakteru administracyjnoprawnego, podczas gdy ukształtowany pomiędzy stronami niniejszego postępowania stosunek prawny ma cechy typowego stosunku administracyjno-prawnego, nie tylko dlatego że jego źródłem jest art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust 2 ustawy Prawo budowlane, ale również z powodu jego jednostronnego ukształtowania, nierównorzędności stron, a także możności działania organu administracji publicznej w formach władczych; 2) przepisu postępowania, tj. art. 6 § 1 zd. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną jego wykładnię, gdyż sąd I instancji uznał, iż ewentualne zastosowanie środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania Nr [...] z dnia 30 grudnia 2019 r. w sprawie [...], byłoby skierowaniem postępowania egzekucyjnego przeciwko osobom niebędącym adresatami decyzji administracyjnej, podczas gdy adresatem wskazanej decyzji jest skarżąca kasacyjnie i to względem niej powinno zostać podjęte postępowanie egzekucyjne z uwzględnieniem funkcjonalnych aspektów tej egzekucji. Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie postanowienia organu II instancji w całości oraz przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2022 r. skarżąca Spółka zrzekła się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przechodząc do rozpoznania skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy wskazać, że wnoszący kasację zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia. Zachodziła zatem podstawa z art. 182 § 2 p.p.s.a. do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami wniesionej skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia i trafnie zastosował wobec niego konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., albowiem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W sprawie tej nie jest sporne, iż w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego decyzją z dnia 30 grudnia 2019 r. nr [...] w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakazano skarżącej Spółce wykonanie określonych robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego w [...] przy ul. [...] tym: 1. naprawienie przewodów kominowych poprzez uszczelnienie albo zapewnienie alternatywnej formy ogrzewania w lokalach: [...] i [...] przy ul [...][...], w cele, uniknięcia zaczadzenie, 2. wyłączyć z użytkowania piece kaflowe i przewody kominowe lokali nr [...] i [...] do czasu wykonania obowiązku określonego w pkt 1 decyzji i zapewnienie na ten czas alternatywnego źródła ogrzewania. Określono też termin wykonania tych obowiązków. Przystępując do wykonania ww. obowiązków skarżąca Spółka napotkała trudności w ich realizacji albowiem osoby zamieszkujące lokale mieszkalne objęte decyzją z 30 grudnia 2019 r. odmówiły dobrowolnego ich udostępnienia zarówno w celu wyłączenia pieców kaflowych z użytku, jak i wykonania remontu. Próby polubownego rozwiązania konfliktu nie doszły do skutku. Tym samym najemca - skarżąca Spółka doręczyła pozwanym pozwy o nakazanie udostępnienia lokali. Jednocześnie wstąpiono z wnioskiem do organu nadzoru budowlanego o podjęcie czynności celem wykonania decyzji z 30 grudnia 2019 r. poprzez zobowiązanie osób zamieszkujących lokale nr [...] i [...] przy ul. [...][...] do czasowego ich opuszczenia. Żądanie zobowiązanego do wykonania decyzji z 30 grudnia 2019 r. nr [...] właściciela, wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec najemców lokali mieszkalnych nr [...] i [...] przy ul. [...][...] (objętych tą decyzją) poprzez nakazanie opuszczenia tych lokali, przede wszystkim nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze wskazanej wyżej ustawy z 17 czerwca 1966 r. zasadą wynikającą wprost z ww. art. 6 § 1 u.p.e.a. jest zasada obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej (inaczej zasada prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji). Zgodnie z nią wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Oznacza to, iż w sytuacji niewykonania określonych obowiązków przez zobowiązanego wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek. Z treści art. 6 § 1 u.p.e.a. wynika przede wszystkim powinność wierzyciela do podjęcia czynności zmierzających do wykonania przez zobowiązanego wymaganych prawem obowiązków, w sytuacji gdy uchyla się on od tego. Kluczowe znaczenie, w okolicznościach tej sprawy, ma ustalenie, iż najemcy lokali mieszkalnych nr [...] i [...] przy ul [...][...] nie są zobowiązanymi do wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 grudnia 2019 r. nr [...], bowiem najemcy tych lokali nie są podmiotami, na które mogłyby być nałożone obowiązki objęte wskazaną wyżej decyzją. Nie jest kwestionowane w sprawie, na co zresztą słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że do obowiązków wynajmującego należy bowiem dokonywanie napraw lokalu lub wymiany instalacji i elementów wyposażenia technicznego w zakresie napraw i wymiany wewnętrznych instalacji: wodociągowej, gazowej i ciepłej wody (bez armatury i wyposażenia), a także napraw i wymiany wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania wraz z grzejnikami, instalacji elektrycznej, anteny zbiorczej (z wyjątkiem osprzętu), wymiany pieców grzewczych, stolarki okiennej i drzwiowej oraz podłóg, posadzek i wykładzin podłogowych, a także tynków - art. 6a ust. 3 pkt 3 ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Tym samym niedopuszczalne jest stosowanie wobec najemców lokali mieszkalnych, w okolicznościach tej sprawy, administracyjnych środków egzekucyjnych w celu wykonania obowiązków określonych w decyzji z 30 grudnia 2019 r. nr [...] Z tych powodów prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że zgodnie z prawem organ stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji wobec osób fizycznych (najemców) zajmujących lokale nr [...] i [...] przy ul. [...][...]. Tym samym mając na uwadze powyższe rozważania, należy przyjąć, iż całkowicie nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 6 § 1 zd. 1 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię, opisany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez błędną jego wykładnię poprzez uznanie, iż niniejsza sprawa nie ma charakteru administracyjnoprawnego, podczas gdy ukształtowany pomiędzy stronami niniejszego postępowania stosunek prawny ma cechy typowego stosunku administracyjnoprawnego, nie tylko dlatego że jego źródłem jest art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust 2 ustawy Prawo budowlane, ale również z powodu jego jednostronnego ukształtowania, nierównorzędności stron, a także możności działania organu administracji publicznej w formach władczych. W realiach tej sprawy, trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że kwestia udostępniania przez najemcę lokalu właścicielowi budynku w celu dokonania ustalenia zakresu niezbędnych prac i ich wykonania, a także ewentualna konieczność opróżnienia lokalu i przeniesienia się na koszt właściciela do lokalu zamiennego, gdy rodzaj koniecznej naprawy tego wymaga, została uregulowana w art. 10 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Słusznie zaznaczono, że wskazana kwestia ma cywilnoprawny charakter, rozstrzygana jest przez sądy powszechne, a obowiązki najemcy względem właściciela podlegają przymusowej realizacji w trybie kodeksu postępowania cywilnego. Cywilnoprawny charakter relacji prawnej skarżącej Spółki jako właściciela budynku z osobami zajmującymi poszczególne lokale (najemcy) nie uległ przekształceniu w stosunek administracyjnoprawny przez to, że organ nadzoru budowlanego nakazał skarżącej Spółce, w drodze decyzji, usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku, określając termin wykonania tych obowiązków. Sąd odwoławczy zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonym wyroku, iż oczekiwania skarżącej Spółki sprowadzające się do administracyjno-prawnego przymuszenia lokatorów do czasowego opuszczenia zajmowanych mieszkań, zgodnie z prawem, zostały ocenione jako pozbawione podstaw prawnych zarówno w tym aspekcie, że sprawa nie ma charakteru administracyjnoprawnego, jak i w tym sensie, że zobowiązanym, czyli adresatem obowiązków określonych decyzją z dnia 30 grudnia 2019 r., nie są najemcy zajmujący lokale nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...][...] lecz właściciel nieruchomości, tj. skarżąca Spółka. Dlatego też w tej sprawie ziściły się podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a w związku z art. 6 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione, nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów na podstawie art. 184 i art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej.
Pełny tekst orzeczenia
II OSK 2267/21
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.