II OSK 225/23

II OSK 225/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 711/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-10-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 51 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 559
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 503
art. 15 ust. 2 pkt 1 i 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Paulina Jaszczuk po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 711/22 w sprawie ze skargi S.P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 9 marca 2022 r. nr WINB-WOA.7721.65.2022.AG w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 7 października 2022 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 711/22, oddalił skargę S.P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z 9 marca 2022 r., nr WINB-WOA.7721.65.2022.AG, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rybnika z 12 stycznia 2022 r., nr 5/22, którą organ, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), zwanej dalej Prawem budowlanym, nakazał skarżącej rozbiórkę: 34 m odcinka ogrodzenia systemowego panelowego usytuowanego wzdłuż północnej granicy działki nr [...] przy ul. [...] w [...], 3 m odcinka ogrodzenia usytuowanego we wschodniej części tej działki, prostopadle do działki drogowej nr [...] i 2,80 m odcinka tego ogrodzenia usytuowanego w zachodniej części tej działki, prostopadle do wymienionej powyżej działki drogowej.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę zaakceptował stanowisko organów nadzoru budowlanego, które zakwalifikowały zrealizowane roboty budowlane jako ogrodzenie, które w dacie realizacji nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia oraz ustalenie, że ogrodzenie wybudowane zostało w liniach rozgraniczających drogę oznaczoną w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako KDW - tereny komunikacji drogowej - tereny dróg wewnętrznych, narusza przepisy planu, co uzasadniało zastosowanie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 4 i 51 ust. 1 pkt 1 w z. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro wykonanego obiektu nie można było doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, słusznie nakazano jego rozbiórkę.
W skardze kasacyjnej S.P., zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, przytoczyła podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie:
- art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a. poprzez uznanie za uprawnione w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym zaniechanie poddania w ramach niniejszego postępowania kontroli wykonywania administracji publicznej w dziedzinie stanowienia prawa w zakresie aktu podustawowego w postaci uchwały nr 706/XLVI/2014 Rady Miasta Rybnika z 28 maja 2014 r. w zakresie jego zgodności z zasadami proporcjonalności oraz zasadami ochrony własności prywatnej;
- art. 2, art. 21 oraz art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez uznanie za uprawnione w postępowaniu administracyjnym i sądowoadminstracyjnym zaniechanie poddania ocenie stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem zasady ochrony własności prywatnej i zasady proporcjonalności w sytuacji, w której brak jest celu publicznego oraz pożytku planistycznego, który mógłby przemawiać za wprowadzeniem ograniczenia prawa własności skarżącej poprzez nakazanie jej rozbiórki obiektu budowlanego posadowionego na jej nieruchomości, zaś samo nakazanie rozbiórki pozostaje sprzeczne z zasadą proporcjonalności ingerencji w sferę prawa własności do założonego, a obecnie nieistniejącego celu publicznego;
- art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w zw. art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503), zwanej dalej u.p.z.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że: a) uzasadnione jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego z mocy samej w sobie tylko formalnej niezgodności z aktem prawa miejscowego w postaci planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy nakaz rozbiórki musi być jednocześnie uzasadniony z punktu widzenia założonego przez organ uchwałodawczy pożytku planistycznego, przy uwzględnieniu istnienia owego pożytku planistycznego w dacie orzekania w przedmiocie nakazu rozbiórki,
b) dla oceny, czy doszło do zmiany przeznaczenia terenu w relacji do wcześniejszego zagospodarowania terenu badane winno być wyłącznie zagospodarowanie konkretnej nieruchomości, podczas gdy zagospodarowanie terenu sąsiedniego również winno podlegać badaniu mając na względzie wpływ zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej na możliwość osiągnięcia rezultatu w postaci zamierzonego pożytku planistycznego, w szczególności jeżeli cele mające być osiągniętymi przez zmianę przeznaczenia terenu planem miejscowym nie są możliwe do osiągnięcia właśnie przez zagospodarowanie nieruchomości sąsiednich sprzed zmiany planu, który to sposób zagospodarowania podlega utrzymaniu mocą art. 35 u.p.z.p.
W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie:
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez zaniechanie poddania ocenie interesów ważonych w procedurze planistycznej oraz ich aktualności w chwili wydawania decyzji, w tym:
a) zbadania czy nie występuje interes społeczny bądź pożytek planistyczny w nakazaniu skarżącej rozbiórki obiektu budowlanego w sytuacji, w której szerokość pasa drogowego przy ul. [...] niezależnie od owej rozbiórki nie zostanie dostosowana do wymogów opisanych w planie miejscowym wobec zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej obejmującej działkę nr [...] w sposób tożsamy, co w przypadku nieruchomości skarżącej oraz przeprowadzenia względem tego obiektu budowlanego procedury legalizacyjnej przewidzianej w przepisach ustawy Prawo budowlane, a przez to - poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, choć interes ten wyprzedza co do wagi interes publiczny,
b) czy determinanty zakwalifikowania części terenu nieruchomości skarżącej przeznaczeniem objętym symbolem [...]KDW, mające znaczenie na etapie sporządzania i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozostają aktualne, a przeto czy występuje materialna niezgodność zabudowy obiektu budowlanego w postaci ogrodzenia z tym planem,
c) dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z materiałów zgromadzonych w ramach procedury planistycznej przeprowadzonej i zakończonej uchwaleniem planu miejscowego, w tym materiałów wykazujących przyczyny objęcia określonego obszaru nieruchomości skarżącej symbolem [...]KDW jako drogi wewnętrznej o określonych parametrach,
d) przeprowadzenia czynności dowodowych w kierunku ustalenia, czy obecnie prawnie rzeczywista jest możliwość nakazania właścicielowi nieruchomości sąsiedniej - obejmującej działkę nr [...] - demontażu ogrodzenia zabudowanego przed uchwaleniem planu miejscowego, które to również w linii prostej przedłużającej linię ogrodzenia nieruchomości skarżącej zabudowane jest właśnie w obszarze [...]KDW, a nadto czy istotnie wykorzystanie działki nr [...] na drogę wewnętrzną w zagrodzonym przez skarżącą zakresie jest możliwe, albowiem istnieje tam powstały przed uchwaleniem planu miejscowego słup energetyczny i skrzynki energetyczne;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez ograniczenie zakresu rozpoznania skargi oraz ograniczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia do oceny zgodności treści zaskarżonych decyzji z planem miejscowym i zaniechanie dokonania oceny prawnej zgodności planu miejscowego z zasadami proporcjonalności oraz ochrony własności prywatnej - w szczególności, kiedy brak jest interesu publicznego mogącego tę ingerencję uzasadniać, zaś Sąd pierwszej instancji istnienia tego interesu oraz przyczyn uznania, iż ingerencja ta jest słuszna, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie naprowadza, co w konsekwencji wywarło ten wpływ na rozstrzygnięcie, iż doprowadziło do uznania, że decyzje organów administracyjnych pozostają słuszne, podczas gdy oceny tej nie sposób podzielić, zaś pełna ocena rzetelności i kompleksowości postępowania dowodowego organów obu instancji musiałaby doprowadzić do wydania wyroku kasatoryjnego.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie, na wypadek uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych, a także zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Miasta Rybnika nr 706/XLVI/2014 Rady Miasta Rybnika z 28 maja 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rybnika dla określonych terenów, w obszarze na wschód od ulicy Wodzisławskiej do ulicy Mikołowskiej. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Postanowieniem z 21 lutego 2023 r., II OSK 225/23, Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).
Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty skarżącej kasacyjnie opierają się na twierdzeniu, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę na decyzję rozbiórkową nieprawidłowo zaniechał przeprowadzenia kontroli przepisów uchwały nr 706/XLVI/2014 Rady Miasta Rybnika z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rybnika dla określonych terenów, w obszarze na wschód od ulicy Wodzisławskiej do ulicy Mikołowskiej w zakresie odnoszącym się do działki [...] w części, w której przeznacza ją pod drogę wewnętrzną [...]KDW i wyklucza umieszczanie w tym obszarze takich urządzeń budowlanych jak ogrodzenia. Zdaniem skarżącej kasacyjnie odnośne przepisy planu niezgodnie z prawem ingerują w jej własność prowadząc do rozbiórki ogrodzenia, albowiem zdezaktualizowały się plany rozbudowy ul. [...] i obecnie nie ma potrzeby podyktowanej "pożytkiem planistycznym", aby z obszaru jednostki [...]KDW, mającej zabezpieczyć tą rozbudowę, usuwać ogrodzenie, tym bardziej że usunięcie ogrodzenia nie pozwoli na osiągnięcie parametrów drogi wewnętrznej przewidzianych planem z uwagi na ogrodzenie działki sąsiedniej nr [...]. Według skarżącej kasacyjnie uznanie przepisów planu za sprzeczne z przepisami Konstytucji PR wskazanymi w podstawach kasacyjnych powinno było dać Sądowi pierwszej instancji asumpt do odmowy ich zastosowania w tej sprawie, w której rozbiórka ogrodzenia nie jest aktualnie ani uzasadniona ani użyteczna planistycznie. Z treści skargi kasacyjnej, powielającej wcześniej już prezentowane stanowisko wynika zatem, że w istocie nie chodzi o błędne stwierdzenie niezgodności ogrodzenia z planem, ale o same przeznaczenie części działki nr [...] pod tereny komunikacji – tereny dróg wewnętrznych. Uwzględnienie aktualnych w dacie orzekania okoliczności powinno doprowadzić do wniosku, że rozbiórka nie jest dopuszczalna, nie tyle z uwagi na sprzeczność ogrodzenia z planem co planu z przepisami. Sformułowane w ten sposób zarzuty zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, okazały się nietrafne.
Bezspornie, działka skarżącej kasacyjnie przeznaczona jest w planie miejscowym pod dwie funkcje: zasadniczą, obejmującą tą działkę w przeważającej części – pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną o niskiej intensywności oznaczoną symbolem MN i w znacznie mniejszej części pod tereny komunikacji – tereny dróg wewnętrznych oznaczoną symbolem KDW. Organy weryfikując zgodność z planem wybudowanego przez poprzednika prawnego skarżącej w 2017 r. ogrodzenia uznały, że usytuowane jest ono w liniach rozgraniczających teren KDW, co jest niedopuszczalne w świetle przepisów planu. Stwierdzając w tej sytuacji brak możliwości doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z planem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego organy orzekły rozbiórkę, co trafnie zaakceptował Sąd a quo.
Co istotne kwestii niezgodności usytuowania ogrodzenia z przepisami planu skarżąca kasacyjnie nie podważyła. W konsekwencji stanowisko organu, zaakceptowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym pierwszej instancji, że w strefie KDW, zgodnie z § 31 planu, nie ma możliwości sytuowania takich urządzeń budowlanych jak ogrodzenia, nie zostało skutecznie zakwestionowane.
Rozstrzygająca dla sprawy jest zatem odpowiedź czy w jej realiach rację ma skarżąca, że Sąd niezgodnie ze wskazanymi w podstawach skargi kasacyjnej przepisami w ogóle zastosował przepisy planu miejscowego oceniane przez skarżącą jako sprzeczne z prawem i zdezaktualizowane ze względu na zmianę sytuacji.
O ile nie można odrzucić całkowicie prawnej dopuszczalności odstąpienia przez sąd administracyjny od stosowania przepisów planu miejscowego sprzecznych z ustawami i Konstytucją w indywidulanej sprawie, co znalazło swój wyraz w wyroku in extenso przytoczonym w skardze kasacyjne, a wręcz stanowiącym zaczyn większości zarzutów kasacyjnych, tj. wyroku o sygn. akt II OSK 2043/11, o tyle należy ją ograniczyć do okoliczności wyjątkowych uwzględniających indywidulane uwarunkowania każdej sprawy. Zwrócić przy tym należy uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu orzeczeniach zajął stanowisko odmienne względem tego wyrażonego w sprawie o sygn. akt II OSK 2043/11, co świadczy o braku jednolitości w orzecznictwie w wyższej wskazanej kwestii a tym samym wymaga co najmniej bardzo zindywidualizowanego podejścia w poszczególnych sprawach (wskazane tytułem przykładu wyroki NSA z: 23 kwietnia 2023 r., II OSK 2037/19, 25 czerwca 2024 r., II OSK 2036/21, 14 stycznia 2025 r., II OSK 1078/22). Przy tym podkreślić należy, że orzeczenia sądu nie są źródłem prawa w polskim systemie prawnym, a zawarte w nich poglądy muszą być odczytywane jako zrelatywizowane do określonego kontekstu danej sprawy. Ta względność oznacza również, że sąd w innej sprawie nie może i nie jest związany stanowiskiem sądu w sprawie różniącej się stanem faktycznym i prawnym.
Pomimo tego, że z art. 184 Konstytucji RP wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej, to ze względu na zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) oraz potrzebę zagwarantowania pewności co do treści obowiązujących norm prawnych determinowaną zasadą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) pomięcie określonego przepisu uchwały o planie miejscowym przez sąd administracyjny, w ramach kontroli decyzji administracyjnej, stanowiącej wynik stosowania przepisów prawa miejscowego, winno mieć charakter wyjątkowy, usprawiedliwiony specyfiką okoliczności konkretnej sprawy. Musi to być ograniczone do sytuacji niebudzących wątpliwości, kiedy naruszenie przepisów ustaw bądź Konstytucji RP jawi się w sposób niekwestionowany oraz, gdy jest to jedyna możliwa forma udzielenia słusznej ochrony prawnej w danej sytuacji (np. ze względu na upływ terminów do uruchomienia kontroli planu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 559, zwanej dalej u.s.g.). Przeprowadzenie takiej incydentalnej kontroli legalności planu niejako "przy okazji" weryfikacji aktów indywidualnych możliwe jest w sytuacji, gdy w grę wchodzą przepisy ustaw i Konstytucji RP, których wykładnia i stosowanie nie jest związana z pewną przestrzenią uznaniowości lub też nie jest intensywnie uwarunkowana indywidulaną oceną. Przykładem takiej uznaniowości organu jest ocena dopuszczalności granic ingerencji w prawa i wolności dokonywana w oparciu o przesłankę proporcjonalności.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, wiążącym organy stosujące prawo. Jego postanowienia odnoszą się do abstrakcyjnego adresata i regulują status prawny konkretnych nieruchomości położonych na obszarze planu, w tym zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 u.p.z.p. przeznaczenie danego terenu oraz zasady kształtowania zabudowy. Stanowią one zatem zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródło powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ważność aktów prawa miejscowego, w tym miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, co do zasady nie podlega kontroli w indywidualnej sprawie, lecz w specjalnych trybach przewidzianych przez przepisy prawa. Właściwym trybem kontroli miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest m.in. tryb przewidziany w art. 101 ust. 1 u.s.g. Stwierdzenie nieważności poszczególnych postanowień planu miejscowego może być przedmiotem odrębnej skargi wniesionej w tym trybie, którą skarżąca w toku kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji o rozbiórce wytoczyła i uzyskała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2023 r., II SA/Gl 22/23, stwierdzający nieważność uchwały o planie w części odnoszącej się do działki skarżącej nr [...] w zakresie, w jakim położona jest ona w terenie oznaczonym symbolem [...]KDW. W dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie przywołany wyrok nie był prawomocny, a sprawa ze skargi kasacyjnej od powyższego wyroku zawisła przed Naczelny Sądem Administracyjnym zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 1402/23. Nieprawomocny wyrok stwierdzający nieważność przepisów planu odnoszących się do działki skarżącej nie zmienia uwarunkowań faktycznych i prawnych kontroli legalności decyzji o rozbiórce przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji według stanu na datę orzekania przez organy nadzoru i pozostaje bez wpływu na weryfikację wyników tej kontroli czynionej przez Sąd odwoławczy, co potwierdza orzeczona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 lutego 2023 r. odmowa zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
Z tego wynika, że choć skarżąca nie uzyskała jeszcze w odpowiednim trybie prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego, które podważałoby legalność planu miejscowego, w tym w zakresie nadmiernej ingerencji norm planistycznych w przysługujące stronie prawo własności, to jednak taką procedurę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. skutecznie i równolegle do toczącego się postępowania w sprawie legalności ogrodzenia zainicjowała.
W takiej sytuacji za odstąpieniem w niniejszej sprawie od szczątkowej i akcydentalnej kontroli zgodności planu z prawem przemawia okoliczność, że w odpowiednim trybie skarżąca doprowadziła do wszczęcia odrębnego postępowania sądowego zmierzającego do kontroli legalności planu i ochrony jej praw według wzorów przewidzianych w przepisach Konstytucji RP wskazanych w podstawach kasacyjnych, których z powodów wyłuszczonych powyższej Sąd w niniejszej sprawie naruszyć nie mógł. Dyspozycja art. 147 § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast dla skarżącej gwarancję możliwości wzruszenia w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydanego na podstawie uchwały, której stwierdzono nieważność. Tym samym wzgląd na pewność prawa i spójność rozstrzygnięć usprawiedliwiał w niniejszej sprawie ocenę przesłanek rozbiórki przy uwzględnieniu obowiązujących w dacie orzekania przez organy przepisów planu miejscowego mających zastosowanie w sprawie. Rozstrzygnięcie organów nadzoru w tym zakresie nie ma charakteru uznaniowego.
Przy tym wskazać należy, że zasada legalności determinuje ocenę zaskarżonej decyzji według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Stąd konieczność oceny legalności decyzji o nakazie rozbiórki przez pryzmat przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które – jak trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji – wykluczają możliwość legalizacji przedmiotowego ogrodzenia. W świetle zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) oraz kontrolnej funkcji sądownictwa administracyjnego (art. 184 Konstytucji RP), a także ogólnej zasady prawa tempus regit actum, sąd administracyjny dokonuje oceny legalności zaskarżonej decyzji według stanu na dzień jej wydania. Podkreślić należy, że kontrola legalności planu miejscowego również dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie podejmowania uchwały o planie i bez wpływu na jej legalność pozostają okoliczności, które wystąpiły już po jej podjęciu, których uwzględnienia domaga się skarżąca. Wobec tego dezaktualizacja zamierzeń planistycznych gminy odnośnie drogi wewnętrznej przewidzianej w planie – ul. [...] czy też brak aktualnie "pożytku planistycznego" z drogi wewnętrznej przebiegającej przez działkę skarżącej są irrelewantne tak dla oceny przesłanek rozbiórki ogrodzenia, jak i dla oceny zgodności z prawem przepisów planu regulujących status planistyczny działki skarżącej.
Ponadto, bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy jest wskazywana w skardze kasacyjnej okoliczność, że w najbliższym sąsiedztwie działki skarżącej, tj. wzdłuż działki nr [...] wykonano ogrodzenie w taki sam sposób jak ogrodzenie objęte rozbiórką. W tym kontekście bowiem wskazać należy, że okoliczności odnoszące się do ogrodzenia na działce nr [...] są odmienne od tych, które mają znaczenie dla oceny legalności ogrodzenia w niniejszej sprawie. Przede wszystkim ogrodzenie wzdłuż działki sąsiedniej wykonane zostało przed wejściem w życie planu miejscowego, a ocena legalności tego obiektu wykracza poza zakres kognicji organów i sądów w niniejszej sprawie. Ewentualna nawet możliwość zachowania ogrodzenia działki sąsiedniej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, w której przedmiotem weryfikacji jest legalność a nie celowość rozbiórki ogrodzenia.
Z powyższych przyczyn skierowane w stosunku do zaskarżonego wyroku zarzuty kasacyjne naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego objęte podstawami kasacyjnymi nie mogły zostać uwzględnione. Sąd Wojewódzki trafnie zaakceptował kompletne ustalenia faktyczne stanowiące wynik prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, których odniesienie do właściwie zinterpretowanych przepisów Prawa budowlanego, tj. art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt i ust. 7, oraz przepisów planu miejscowego określającego sposób zagospodarowania strefy KDW, dało podstawę do orzeczenia rozbiórki jako adekwatnej reakcji organów nadzoru budowlanego na niedającą się usunąć niezgodność obiektu z przepisami planu obowiązującymi w dacie orzekania.
Sąd a quo oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. dał właściwy wyraz wynikowi przeprowadzonej kontroli legalności decyzji o rozbiórce, co uzasadnia uznanie zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. za nieusprawiedliwione. Nie doszło również do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera stanowisko Sądu pierwszej instancji co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i co kluczowe w tym względzie, sformułowane w stopniu umożliwiającym kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Należy również zaznaczyć, że zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy lub dokonanej wykładni prawa materialnego. Sąd wskazał podstawę faktyczną i prawną wyroku oraz wyjaśnił w wymagany sposób powody, które legły o podstaw oddalenia skargi.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.