Orzeczenie · 2019-06-26

II OSK 2234/17

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-06-26
NSAAdministracyjneWysokansa
wspólnota gruntowastwierdzenie nieważnościdecyzja administracyjnaprawo rzeczowenieruchomościpostępowanie administracyjneNSASKOKPA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki z dnia [...] września 2017 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2016 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1650/15), którym oddalono skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. ustalającej wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi [...]. Kluczowym elementem sprawy było stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] września 1996 r. ustalającej wspólnotę gruntową, a następnie decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r. ustalającej wykaz uprawnionych. SKO w [...] stwierdziło nieważność pierwszej decyzji, uznając, że grunt stanowił własność prywatną, a nie był we władaniu mieszkańców od lat przedwojennych. Następnie, w oparciu o uchwałę NSA (I OPS 2/12), stwierdzono, że decyzja o ustaleniu wykazu uprawnionych jest zależna od decyzji o ustaleniu wspólnoty gruntowej. Skoro pierwsza decyzja została prawomocnie unieważniona, to decyzja zależna również mogła zostać stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zbadania sprawy, nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów oraz wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zaskarżony wyrok, mimo potencjalnie błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej wspólnotę gruntową stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej o ustaleniu wykazu uprawnionych. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i wadliwości uzasadnienia, nie były zasadne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i obowiązujących przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady zależności decyzji administracyjnych oraz stosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji poprzedzającej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustaleniami dotyczącymi wspólnot gruntowych i zależności między decyzjami administracyjnymi.

Zagadnienia prawne (4)

Czy decyzja ustalająca wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej może zostać stwierdzona jako nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w sytuacji, gdy decyzja pierwotnie ustalająca istnienie wspólnoty gruntowej została prawomocnie stwierdzona jako nieważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej wspólnotę gruntową może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej (ustalającej wykaz uprawnionych) na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Decyzja o ustaleniu wykazu uprawnionych jest zależna od decyzji o ustaleniu wspólnoty gruntowej. Jeśli decyzja ustalająca wspólnotę została prawomocnie unieważniona, stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 153 Ppsa poprzez nieuwzględnienie wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA dotyczących konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dopuszczenia dowodów pośrednich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że działania SKO nie wykraczały poza wskazania zawarte w poprzednim wyroku, a zarzut naruszenia art. 153 Ppsa jest chybiony.

Uzasadnienie

W poprzednim wyroku WSA uchylono decyzję SKO o umorzeniu postępowania, wskazując na potrzebę wyjaśnienia stanu faktycznego. W kolejnym postępowaniu organ dopuścił dowody pośrednie (opinie biegłych), a ocena tych dowodów została przedstawiona w zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że działania organu były zgodne z wcześniejszymi wskazaniami.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 Ppsa poprzez przyjęcie stanu faktycznego nieodzwierciedlonego w aktach sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten nie jest skuteczny, ponieważ nie wykazano, jakie konkretnie okoliczności faktyczne miały nie odzwierciedlać akt sprawy, a zarzut ten nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego dokonanej przez sąd.

Uzasadnienie

Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 Ppsa nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego ani ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd. Spółka nie wskazała również, jakie okoliczności sąd powinien wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 Ppsa.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe z powodu braku ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skargi i niewyjaśnienia podstawy prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, mimo pewnych omyłek w uzasadnieniu, wyrok odpowiada prawu, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa nie jest skuteczny, ponieważ naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku zawiera ocenę zarzutów skargi i podstawę prawną rozstrzygnięcia. Choć występują drobne omyłki (np. dotyczące opinii biegłego), nie wpływają one na zgodność wyroku z prawem. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa nie może służyć zwalczaniu prawidłowości przyjętego stanu faktycznego czy wykładni prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (20)

Główne

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzwg art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Pomocnicze

Ppsa art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 84 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 89 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzwg art. 1 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 193 § zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o ustaleniu wykazu uprawnionych do wspólnoty gruntowej jest zależna od decyzji o ustaleniu wspólnoty gruntowej. Stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej wspólnotę stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

WSA oddalił skargę pomimo braku przesłanek uzasadniających stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. • Zaskarżona decyzja zapadła bez wyczerpującego zbadania sprawy i przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. • WSA nie uwzględnił wskazań z poprzedniego wyroku dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i dopuszczenia dowodów pośrednich. • WSA sporządził wadliwe uzasadnienie wyroku, nie ustosunkowując się do wszystkich zarzutów skargi. • WSA przyjął stan faktyczny nieodzwierciedlony w aktach sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. • Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale i wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wawrzyniak

sędzia

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady zależności decyzji administracyjnych oraz stosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji poprzedzającej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustaleniami dotyczącymi wspólnot gruntowych i zależności między decyzjami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii prawnej związanej ze wspólnotami gruntowymi i stwierdzaniem nieważności decyzji administracyjnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Nieważność decyzji o wspólnocie gruntowej – jak jeden błąd może podważyć kolejne ustalenia?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst