Orzeczenie · 2025-03-18

II OSK 2123/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-18
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościwłasność lokalisamodzielność lokalubudynek jednorodzinnyzaświadczenieSKONSAprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki X od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. SKO utrzymało w mocy postanowienie Starosty odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, który był jednocześnie całym, wolnostojącym budynkiem jednorodzinnym. Organy administracji i WSA uznały, że nie można wydać takiego zaświadczenia, ponieważ definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego (art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali) zakłada jego wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku, a nie jego całość. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że pojęcie samodzielności lokalu i odrębności własności zakłada istnienie relacji lokalu do całości budynku, od której jest on odrębny. Jeśli przedmiotem własności jest budynek zawierający w istocie jeden lokal, nie można mówić o jego samodzielności w rozumieniu ustawy, gdyż nie może on podlegać wyodrębnieniu. NSA odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r. (sygn. akt III CZP 85/10), zgodnie z którą konstrukcja odrębnej własności lokalu ma sens tylko wtedy, gdy w budynku znajduje się co najmniej jeden inny lokal mający cechy samodzielności, co pozwala na wyodrębnienie sfer interesów różnych właścicieli oraz współwłasności części wspólnych. Sąd odrzucił argumenty spółki dotyczące możliwości wydzielenia działki gruntu czy posadowienia kilku budynków, wskazując, że takie kwestie wykraczają poza zakres postępowania o wydanie zaświadczenia. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o własności lokali dotyczących definicji samodzielnego lokalu mieszkalnego i możliwości ustanowienia odrębnej własności w budynkach jednorodzinnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy lokal mieszkalny stanowi cały budynek jednorodzinny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy można wydać zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego, który stanowi jednocześnie cały, wolnostojący budynek jednorodzinny (jednolokalowy)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie można wydać takiego zaświadczenia, ponieważ pojęcie samodzielności lokalu zakłada jego wydzielenie w obrębie budynku, a nie jego całość.

Uzasadnienie

Konstrukcja odrębnej własności lokalu ma sens tylko wtedy, gdy w budynku znajdują się co najmniej dwa lokale o cechach samodzielnych, co pozwala na wyodrębnienie sfer interesów różnych właścicieli oraz współwłasności części wspólnych. Lokal stanowiący cały budynek jednorodzinny nie może być uznany za samodzielny w rozumieniu ustawy.

Czy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu organ może badać kwestie podziału nieruchomości gruntowej lub posadowienia kilku budynków na jednej działce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie kwestie wykraczają poza zakres postępowania o wydanie zaświadczenia, które ma charakter potwierdzający, a nie rozstrzygający.

Uzasadnienie

Postępowanie o wydanie zaświadczenia jest postępowaniem pomocniczym, które ma na celu potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego lub prawnego, a nie rozstrzyganie sporów czy badanie okoliczności wykraczających poza zakres wniosku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie.

Przepisy (8)

Główne

u.w.l. art. 2 § 1a

Ustawa o własności lokali

Ograniczenie możliwości ustanowienia odrębnej własności w budynku mieszkalnym jednorodzinnym do co najwyżej dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych.

u.w.l. art. 2 § 1c

Ustawa o własności lokali

Ograniczenie możliwości ustanowienia odrębnej własności w budynku mieszkalnym jednorodzinnym do co najwyżej dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych.

u.w.l. art. 2 § 1

Ustawa o własności lokali

Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, decyzją o warunkach zabudowy, uchwałą o lokalizacji inwestycji mieszkaniowej, pozwoleniem na budowę, zgłoszeniem, pozwoleniem na użytkowanie lub zawiadomieniem o zakończeniu budowy.

u.w.l. art. 2 § 2

Ustawa o własności lokali

Definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego jako wydzielonej trwałymi ścianami w obrębie budynku izby lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych wraz z pomieszczeniami pomocniczymi.

Pomocnicze

K.p.a. art. 217 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej.

K.p.a. art. 218 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w ograniczonym zakresie przed wydaniem zaświadczenia.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojęcie samodzielności lokalu i odrębności własności zakłada istnienie relacji lokalu do całości budynku, od której jest on odrębny. • Konstrukcja odrębnej własności lokalu ma sens tylko wtedy, gdy w budynku znajdują się co najmniej dwa lokale o cechach samodzielnych. • Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający, a nie rozstrzygający, i nie pozwala na badanie kwestii wykraczających poza zakres wniosku.

Odrzucone argumenty

Możliwość wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu w przypadku lokalu będącego jednocześnie budynkiem mieszkaniowym wybudowanym na nieruchomości gruntowej wraz z innymi budynkami mieszkalnymi wielolokalowymi. • Naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a. przez oddalenie wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie samodzielności lokalu i odrębności własności zakłada pozostawanie lokalu w relacji do całości budynku, od której dany lokal pozostaje odrębny, ze względu na swą samodzielność. • Jeśli przedmiotem własności jest budynek, zawierający w istocie jeden lokal, to nie ma mowy o samodzielności tego lokalu, skoro nie może on podlegać wyodrębnieniu. • Konstrukcja odrębnej własności lokalu ma sens tylko wówczas, gdy w budynku - poza lokalem, którego charakter jest analizowany z punktu widzenia zdatności do wyodrębnienia - znajduje się jeszcze choćby jeden lokal mający cechy samodzielności.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Małgorzata Masternak - Kubiak

sprawozdawca

Grzegorz Rząsa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o własności lokali dotyczących definicji samodzielnego lokalu mieszkalnego i możliwości ustanowienia odrębnej własności w budynkach jednorodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy lokal mieszkalny stanowi cały budynek jednorodzinny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego związanego z nieruchomościami i własnością lokali, a jej rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie praktyczne dla właścicieli budynków jednorodzinnych.

Czy budynek jednorodzinny może być samodzielnym lokalem? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst