II OSK 2109/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie, potwierdzając zasadność nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu kontenerowego na terenie objętym zakazem zabudowy i w obszarze chronionego krajobrazu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.P. od wyroku WSA w Olsztynie, który utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki obiektu kontenerowego z drewnianym tarasem. Obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zakazującym zabudowy oraz znajdującej się w obszarze chronionego krajobrazu z ograniczeniami budowlanymi. NSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo orzekły o rozbiórce, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury, w tym braku oględzin z udziałem stron, nie były zasadne, gdyż strona nie wykazała aktywnego udziału w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu kontenerowego z drewnianym tarasem. Obiekt ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...], która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się na terenie zieleni naturalnej, gdzie obowiązuje całkowity zakaz zabudowy. Dodatkowo, obiekt zlokalizowany był w odległości 10 m od lustra wody, co naruszało zakazy obowiązujące na obszarze chronionego krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. WSA w Olsztynie uznał, że obiekt nie spełniał warunków zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jako tymczasowy obiekt budowlany, a procedura legalizacyjna była niemożliwa ze względu na naruszenie przepisów planistycznych i ochrony przyrody. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie przeprowadzenia oględzin z udziałem stron. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Sąd podkreślił, że obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa również na stronie, która powinna aktywnie współdziałać z organem. W ocenie NSA, siedmiokrotne próby przeprowadzenia oględzin z udziałem stron, które nie skorzystały z tej możliwości, nie stanowiły naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu, zwłaszcza że skarżący nie wykazał, iż brak tych oględzin miał istotny wpływ na wynik sprawy. NSA uznał również, że organy prawidłowo uzasadniły swoje decyzje i nie naruszyły zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt taki podlega nakazowi rozbiórki, a procedura legalizacyjna jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę, który narusza zakazy planistyczne (całkowity zakaz zabudowy na terenie zieleni naturalnej) oraz przepisy o ochronie przyrody (lokalizacja w pasie 100m od linii brzegowej jeziora), nie może zostać zalegalizowany i podlega nakazowi rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (20)
Główne
p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 29 § pkt 12
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 29 § pkt 24
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 29 § pkt 25
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego i nielogiczną ocenę dowodów. Naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia oględzin z udziałem stron. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3, art. 9 i art. 11 k.p.a. przez przyjęcie, że organy wyjaśniły zasadność przesłanek i pominięcie naruszenia zasady pogłębiania zaufania.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niesporne pozostaje, że kwestionowany obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę w miejscu, gdzie plan miejscowy wyklucza tego typu zabudowę za brakiem możliwości legalizacji spornej inwestycji przemawiał także fakt, że obiekt ten został wybudowany na obszarze chronionym w odległości 10 m od lustra wody organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych to na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sędzia
Piotr Broda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów naruszających plan zagospodarowania przestrzennego i przepisy o ochronie przyrody, a także interpretacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów planistycznych i ochrony przyrody w kontekście budowlanym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i naruszenia przepisów planistycznych oraz ochrony przyrody. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Samowola budowlana na Mazurach: Kontener na działce zielonej i blisko jeziora – rozbiórka nieunikniona.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2109/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-01-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński Piotr Broda /sprawozdawca/ Robert Sawuła /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Ol 170/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-06-14 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 9, art. 11, art. 107 § 3, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 170/22 w sprawie ze skargi M.D. i M.P. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 grudnia 2021 r. znak: P.7721.63.2021 11.MM w przedmiocie rozbiórki obiektu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 170/22, oddalił skargę M.D. i M.P. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 1 grudnia 2021 r. znak: P.7721.63.2021 11.MM w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 15 kwietnia 2021 r. znak: 4356.5.1.2018 po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) nakazał M.P. rozbiórkę parterowego obiektu kontenerowego o wymiarach zewnętrznych 5,3 m x 12,2 m wraz z drewnianym tarasem o wymiarach 3,0 m x 12,2 m, pełniącego funkcję rekreacyjną, wybudowanego (posadowionego) na działce nr ewid. [...], obr. [...], gm. [...], bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powiatowy wskazał, że wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie nastąpiło w wyniku stwierdzenia, że wcześniej prowadzone postępowanie było przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, ponieważ obiekt będący jego przedmiotem był od samego początku usytuowany na działce nr [...] obr. [...] gm. [...]. Właścicielka działki M.D. nie zajęła stanowiska w sprawie i nie wskazała daty powstania obiektu oraz jego inwestora, jednak prowadzone postępowanie karne pozwoliło na ustalenie, iż inwestorem tym jest wnuk – M.P.. Organ I instancji wielokrotnie podejmował próby przeprowadzenia czynności kontrolnych z udziałem wszystkich stron postępowania, co okazało się niemożliwe. Za wystarczające uznano ustalenia dokonane podczas kontroli przeprowadzonej w dniach: 24 czerwca 2013 r. i 4 czerwca 2018 r. w zakresie wymiarów, odległości od lustra wody i wyposażenia. Teren obejmujący działkę nr [...] objęty jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...], obręb [...] gm. [...], uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 29 marca 2019 r. (dalej: "m.p.z.p."). Teren, na którym znajduje się przedmiotowa działka został w m.p.z.p. oznaczony symbolem ZN.13 – tereny zieleni naturalnej. Zgodnie zaś z § 8 m.p.z.p. na terenie zieleni naturalnej należy zachować istniejące zadrzewienia i zakrzewienia, obowiązuje zakaz grodzenia, obowiązuje zakaz zabudowy z wyjątkiem ścieżek pieszo-rowerowych, a ścieżki pieszo-rowerowe należy dostosowywać do istniejącej rzeźby terenu. Oznacza to, że na terenie działki nr [...] obowiązuje całkowity zakaz zabudowy. Organ powiatowy dodał, iż obiekt zlokalizowany jest w odległości 10 m od lustra wody, a tym samym, znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, ustanowionym na mocy uchwały Nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, zmienioną uchwałą z dnia 26 maja 2014 r., (dalej: uchwała), na którym obowiązują określone zakazy, w tym zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zakaz ten nie dotyczy urządzeń wodnych, terenów rekreacji położonych w granicach miast, obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, uzupełnień zabudowy, budowy nowych obiektów budowlanych w granicach zabudowanej budynkiem działki budowlanej, siedlisk rolniczych, obiektów budowlanych niezbędnych do pełnienia funkcji kąpielisk i przystani oraz budowy ścieżek rowerowych. Podano, że żaden z tych przypadków nie zachodzi w sprawie. Z uwagi na powyższe PINB nie mógł wdrożyć postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r. poz. 1333 ze zm.) dalej: p.b. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.D. oraz M.P. WINB decyzją z dnia 1 grudnia 2021 r. znak: P.7721.63.2021 11.MM utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując za organem I instancji przepisy m.p.z.p., z którymi niezgodny jest przedmiotowy obiekt kontenerowy. Stanowisko takie potwierdza również zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 24 lutego 2021 r. oraz wypis i wyrys z ww. m.p.z.p. Na stanowisko WINB wpłynął także fakt, że działka nr 38/11 w całości położona jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, a aktualne przepisy z zakresu ochrony przyrody nie dopuszczają budowy obiektu kontenerowego z drewnianym tarasem na ww. działce. Ponadto organ I instancji siedmiokrotnie próbował przeprowadzić oględziny z udziałem stron postępowania. Pomimo prawidłowych powiadomień, strony notorycznie nie stawiały się na oględzinach. Skargę na decyzję WINB wniosła M.D. oraz M.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzją ja poprzedzającej. Decyzji zarzucono naruszenie: 1) art 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2019 r. poz. 735 ze zm.) dalej: k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i okoliczności jej towarzyszących poprzez niewystarczające, niekompletne zebranie materiału dowodowego oraz niewszechstronna ocenę materiału dowodowego, przejawiające się nieustaleniem stanu faktycznego sprawy na dzień wydania decyzji; 2) art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 2 k.p.a., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia oględzin nieruchomości z udziałem wszystkich stron postępowania, co umożliwiłoby bezpośrednie odniesienie się do przedmiotu toczącego się postępowania i zapewniłoby wszystkim jego uczestnikom czynny udział w każdej czynności procesowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA Ol 170/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wojewódzki wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną. Na wstępie Sąd wyjaśnił, iż istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały ustalenia dotyczące posadowienia spornego obiektu budowalnego na terenie, na którym obowiązuje m.p.z.p. Następnie Sąd I instancji wskazał, iż w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. obiekt kontenerowy zaliczany jest do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych. W art. 29 pkt 12 p.b., ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Wymienionych warunków - jak też warunków określonych w art. 29 pkt 24 i pkt 25 p.b. przedmiotowy obiekt kontenerowy nie spełniał, zatem jego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd podniósł dalej, iż w przypadku samowoli budowlanej możliwe jest wszczęcie procedury legalizacyjnej, ale tylko w sytuacji, gdy obiekt nie narusza przepisów planistycznych. W rozpoznawanej sprawie procedura legalizacyjna nie została uruchomiona, ponieważ lokalizacja obiektu kontenerowego narusza ustalania m.p.z.p. tj. wskazywane już przez organy ustalenia § 8 m.p.z.p., na którym obowiązuje całkowity zakaz zabudowy. Za brakiem możliwości legalizacji spornej inwestycji w niniejszej sprawie przemawia także to, że zrealizowany samowolnie obiekt zlokalizowany jest na obszarze chronionym, w odległości 10 m od lustra wody – co jest niezgodnie z ustaleniami uchwały tj. jej § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a). Lokalizacja wybudowanego samowolnie kontenera, spełniającego funkcję rekreacyjną, nie służy prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej i narusza omawiany zakaz, ponieważ - jak ustaliły organy - znajduje się on w odległości 10 m od brzegu jeziora. Ponadto, w sprawie nie mają zastosowania wyłączenia określone w § 5 ust. 7 pkt 1-10 uchwały, gdyż analizowany teren nie znajduje się w granicach zwartej zabudowy wsi lub miasta, nie stanowi siedliska rolniczego i nie był nigdy przeznaczony pod zabudowę. Z tego powodu nie jest możliwa legalizacja obiektu budowlanego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie organy nadzoru budowalnego zasadnie orzekły o nakazie rozbiórki. W uwagi na związany charakter takiej decyzji niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. Organy obu instancji stwierdzając bowiem brak dysponowania przez inwestora decyzją o pozwoleniu na budowę, brak zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi miały obowiązek orzec o rozbiórce obiektu kontenerowego. Do wydania takiej decyzji wystarczający był materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, bez konieczności prowadzenia jakiegokolwiek dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie Sąd I instancji nie stwierdził w toku przeprowadzonego postępowania, by doszło do naruszenia pozostałych przepisów k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 2 k.p.a., polegającego na zaniechaniu przeprowadzenia oględzin nieruchomości z udziałem wszystkich stron postępowania Sąd wyjaśnił, że PINB siedmiokrotnie próbował przeprowadzić dowód z oględzin przy udziale stron, które z tego prawa nie skorzystały. Nieskuteczny okazał się także zarzut dotyczący braku dostatecznych ustaleń dotyczących podmiotu zobowiązanego do dokonania orzeczonej rozbiórki. Właścicielką działki, na której został posadowiony sporny kontener jest M.D., z kolei jego inwestorem i właścicielem jest M.P. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.P. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej: p.p.s.a.. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi mimo naruszenia przez WINB przepisów art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. objawiającego się wadliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, oraz ocenie zgromadzonych dowodów w sposób nielogiczny, wewnętrznie sprzeczny i niezgodny z zasadami doświadczenia życiowego, jak również bez wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału i bez odniesienia się do wszystkich dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, przejawiających się w naruszeniu art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia oględzin nieruchomości z udziałem wszystkich stron postępowania, co umożliwiłoby bezpośrednie odniesienia się do przedmiotu toczącego się postępowania i zapewniłoby wszystkim jego uczestnikom czynny udziału w każdej czynności procesowej; 2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 9 i art. 11 k.p.a. polegające na przyjęciu przez Sąd Administracyjny, że organy rozpoznające sprawę wyjaśniły zasadność wszystkich przesłanek, którymi kierowały się przy wydaniu decyzji oraz pominięciu naruszenia przez te organy w niniejszym postępowaniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych, zrzekając się jednocześnie rozpoznania sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie zakres koniecznych do ustalenia faktów określał art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sprawie niesporne pozostaje, że kwestionowany obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę w miejscu, gdzie plan miejscowy wyklucza tego typu zabudowę. Za brakiem możliwości legalizacji spornej inwestycji przemawiał także fakt, że obiekt ten został wybudowany na obszarze chronionym w odległości 10 m od lustra wody. W § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a uchwały nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, zmienionej uchwałą z dnia 26 maja 2014 r. wprowadzony został bezwzględny zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegowej rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych – z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Stąd zasadnie przyjął Sąd I instancji, że były podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki. W kwestii dotyczącej naruszenia przez organy przepisu art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. należy zauważyć, że organy zgodnie z treścią art. 79 § 1 k.p.a. każdorazowo zawiadamiały strony o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu z oględzin. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w aktach sprawy znajdują się zawiadomienia kierowane zarówno do skarżącego, uczestniczki postępowania, jak i ich profesjonalnego pełnomocnika. Jednak skarżący pomimo tego nie brał udział w tych czynnościach. Należy przy tym zauważyć, że organ I instancji siedmiokrotnie próbował przeprowadzić oględziny z udziałem stron. Dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym, koniecznym jest dowiedzenie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący powinien wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Oznacza to, że w sytuacji, gdy argumenty skarżącego kasacyjnie nie wskazują na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie koniecznym dla rozstrzygnięcia sprawy i mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, to brak udziału strony w toku czynności wyjaśniających, w tym wypadku oględzin nie mógł stanowić skutecznej podstawy zarzutu naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. Zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo zaistnienia w przedmiotowej sprawie powyższych okoliczności, za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Okoliczność, iż strona winna aktywnie współdziałać w celu ustalenia stanu faktycznego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1560/10 jak również z wyroku z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1291/12 gdzie wskazano, że organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, a które są niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. Mając zatem na uwadze, iż organ podjął próbę przeprowadzenia oględzin z udziałem strony a brak takiej możliwości wynikał jedynie z biernej postawy strony nie można uznać, że organ naruszył treść art. 10 k.p.a. Podjęcie przez organ próby wyjaśnienia powyższej okoliczności miało bowiem na celu zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu dowodowym. Jednocześnie stwierdzić należy, że w konsekwencji biernej postawy skarżącego w wyjaśnieniu ww. okoliczności, ewentualne naruszenie przez organ art. 79 ust. 1 k.p.a. nie stanowiło naruszenia, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Nie sposób również doszukać się uchybienia przepisom art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 9 i art. 11 k.p.a. Z art. 9 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nie wiadomo jednak na czym miało polegać naruszenie tego przepisu ponieważ uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zwiera w tym zakresie żadnej argumentacji. Podobnie jak naruszenie art. 11 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazuje, że zawiera ono wskazanie okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się opierał jak i przyczyn, które spowodowały, iż innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto uzasadnienie zawiera także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI