II OSK 2101/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. N. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ). Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pomostu rekreacyjnego na jeziorze. Organy ochrony przyrody (RDOŚ i GDOŚ) odmówiły uzgodnienia, powołując się na naruszenie zakazów obowiązujących na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Jeziora Sorkwickie" oraz na naruszenie planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja Piska. WSA w Warszawie podzielił stanowisko organów, uznając, że inwestycja narusza przepisy dotyczące ochrony przyrody i planu zadań ochronnych. Skarżąca kasacyjnie zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego. NSA uznał część zarzutów procesowych dotyczących oceny przepisów o zespole przyrodniczo-krajobrazowym za uzasadnione, wskazując, że zakazy te nie mogą być interpretowane jako generalny zakaz jakiejkolwiek zabudowy. Jednakże, kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się naruszenie planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000. NSA stwierdził, że plan ten, poprzez wskazanie konkretnych odcinków linii brzegowej dopuszczonych do lokalizacji pomostów, wyklucza możliwość budowy pomostu na działce skarżącej. W związku z tym, mimo częściowego uwzględnienia zarzutów, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony przyrody, w szczególności obszarów Natura 2000 i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, a także znaczenie planów zadań ochronnych jako aktów prawa miejscowego w kontekście uzgodnień decyzji o warunkach zabudowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu dwóch form ochrony przyrody i konkretnych zapisów planu zadań ochronnych. Interpretacja przepisów o zespołach przyrodniczo-krajobrazowych może być stosowana analogicznie, ale wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zakazy obowiązujące na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, dotyczące niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obszaru, mogą być interpretowane jako generalny zakaz jakiejkolwiek zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakazy te nie mogą być interpretowane jako generalny zakaz jakiejkolwiek zabudowy i nie można ich zrównywać z zakazami obowiązującymi w parkach narodowych czy rezerwatach. Niedopuszczalna jest jednak zabudowa, która godzi w cele ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że zakazy dotyczące niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obszaru zespołu przyrodniczo-krajobrazowego nie oznaczają całkowitego zakazu zabudowy. Ocena dopuszczalności zabudowy powinna być indywidualna i uwzględniać, czy nie koliduje ona z celami ochrony krajobrazu. W tym konkretnym przypadku, proponowany pomost nie naruszał walorów przyrodniczych i krajobrazowych.
Czy plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, który ogranicza lokalizację pomostów do wyznaczonych odcinków linii brzegowej, wyklucza możliwość budowy pomostu na terenie nieobjętym tymi wyznaczeniami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, plan zadań ochronnych, poprzez wskazanie konkretnych odcinków linii brzegowej dopuszczonych do lokalizacji pomostów, wyklucza możliwość budowy pomostu na terenie, który nie znajduje się w tych wyznaczonych obszarach.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, ustanowiony zarządzeniem RDOŚ, stanowi akt prawa miejscowego, który organy mają obowiązek stosować. W tym przypadku, załącznik graficzny do planu wyraźnie ograniczył możliwość lokalizacji pomostów do określonych odcinków linii brzegowej, co oznaczało wykluczenie takiej możliwości na działce skarżącej.
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy może opierać się na przypuszczeniach dotyczących potencjalnego zniszczenia tarlisk ryb w wyniku budowy pomostu, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego?
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa uzgodnienia nie może opierać się na przypuszczeniach i domniemaniach. Organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia konkretnych faktów, a nie opierać się na hipotezach.
Uzasadnienie
NSA uznał za uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych w zakresie ustalenia stanu faktycznego. Wskazał, że organ odwoławczy, dopatrując się naruszenia zakazu niszczenia tarlisk, nie przeprowadził postępowania dowodowego, a swoje ustalenia oparł na hipotezach, co było niedopuszczalne.
Przepisy (21)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o ochronie przyrody
o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 9
Ustawa o ochronie przyrody
o.p. art. 33 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
o.p. art. 37 § ust. 2
Ustawa o ochronie przyrody
o.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
o.p. art. 28 § ust. 5
Ustawa o ochronie przyrody
o.p. art. 28 § ust. 10
Ustawa o ochronie przyrody
Rozporządzenie nr 23 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 9 sierpnia 2007 r. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie nr 23 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 9 sierpnia 2007 r. art. 3 § ust. 1 pkt 9
Rozporządzenie nr 23 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 9 sierpnia 2007 r. art. 2
p.p.s.a. art. 141 § § 4 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
o.p. art. 43
Ustawa o ochronie przyrody
o.p. art. 45 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
Argumenty
Skuteczne argumenty
Plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 wyklucza lokalizację pomostów na działce skarżącej, ponieważ teren ten nie znajduje się na wyznaczonych odcinkach linii brzegowej dopuszczonych do takiej zabudowy.
Odrzucone argumenty
Zakazy obowiązujące na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego nie mogą być interpretowane jako generalny zakaz jakiejkolwiek zabudowy. • Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy nie może opierać się na przypuszczeniach dotyczących potencjalnego zniszczenia tarlisk ryb bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Zakazów przewidzianych dla zespołów przyrodniczo-krajobrazowych nie można interpretować rozszerzająco i zrównywać tego rodzaju formę ochrony przyrody z takimi formami jakimi są parki narodowe, parki krajobrazowe i rezerwaty. • Jakakolwiek działalność inwestycyjna człowieka co do zasady wiąże się z jakimś przekształcaniem obszaru, co nie może oznaczać, że działalność taka jest wykluczona w obszarze zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. • Niedopuszczalna jest zabudowa, która godzi w cele przyświecające ustanowieniu zespołu przyrodniczo-krajobrazowemu. • Organ powinien w każdej sprawie dokonać indywidualnej oceny, czy projektowana zabudowa nie będzie stała w kolizji z zachowaniem cech krajobrazu, dla którego ochrony został właśnie utworzony dany zespół przyrodniczo-krajobrazowy. • Plan zadań ochronnych jako źródło prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który je ustanowił. • Weryfikacja wypadła negatywnie tj. plan zadań ochronnych wyklucza na działce skarżącej lokalizowanie pomostów i innych urządzeń wodnych.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Robert Sawuła
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony przyrody, w szczególności obszarów Natura 2000 i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, a także znaczenie planów zadań ochronnych jako aktów prawa miejscowego w kontekście uzgodnień decyzji o warunkach zabudowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu dwóch form ochrony przyrody i konkretnych zapisów planu zadań ochronnych. Interpretacja przepisów o zespołach przyrodniczo-krajobrazowych może być stosowana analogicznie, ale wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy budowy pomostu na Mazurach, co jest tematem bliskim wielu osobom. Pokazuje konflikt między rozwojem a ochroną przyrody oraz złożoność przepisów prawnych w tym zakresie.
“Pomost na Mazurach: Czy prawo chroni przyrodę, czy blokuje marzenia?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.