II OSK 2101/10

I SA/Łd 719/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Paweł Kowalski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 18, art. 56 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 września 2024 r. nr 1001-IEE.7192.187.2024.6.UJ w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 2 września 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z 13 maja 2024 r., o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko K. B. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał między innymi, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia nieruchomości zobowiązanego, położonej w Ł. przy ul. [...]. Zobowiązany wniósł zarzuty na tą czynność. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna postanowieniem z 6 października 2017 r. uznał za niedopuszczalny zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku podatkowego, zaś zarzuty przedawnienia zobowiązania podatkowego, niedoręczenia upomnienia oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego — za nieuzasadnione. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 31 października 2018 r.
W dniu 19 lutego 2024 r. K. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego jego zobowiązań w podatku VAT za poszczególne miesiące 2009 r. We wniosku tym zawarł żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na to, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 2025 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu wniosku o zawieszenie postępowania wyjaśnił miedzy innymi, że decyzje stanowiące podstawę czynności egzekucyjnych, zostały wydane w wyniku przestępstwa, a dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zobowiązany powołał się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Z. z 6 maja 2019 r., sygn. akt [...], w którym wskazany został sprawca posługujący się nieprawdziwymi danymi oraz podrobionymi podpisami i pieczęciami strony.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna, postanowieniem z 13 maja 2024 r., odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu w razie zaistnienia jednej z przyczyn wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Wniosek zobowiązanego nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ wskazane przez niego przyczyny nie mieściły się w zamkniętym katalogu zawartym w tym przepisie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpoznaniu zażalenia na to rozstrzygnięcie, postanowieniem z 2 września 2024 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika co do braku podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor wyjaśnił, że egzekwowany obowiązek podlegał wykonaniu, zobowiązany nie utracił zdolności do czynności prawnych, a wierzyciel nie wnosił o zawieszenie postępowania. Ponadto nie zaistniały przypadki przewidziane w innych ustawach, które uzasadniałyby zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor podkreślił, że wznowienie postępowania podatkowego, zakończonego ostateczną decyzją dotyczącą obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r., nie mogło mieć wpływu na tok postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. B., wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wskazał na błędne zastosowanie w jego sprawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej i uznanie przez organ podatkowy, że jego zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2009 r. nie uległy przedawnieniu. Skarżący wskazał, że organ podatkowy nie doręczył zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na właściwy adres, a zatem zobowiązanie, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne, uległo przedawnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ egzekucyjny wniósł o jej oddalenie.
W dniu rozprawy 27 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, w którym podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wniósł o dopuszczenie dowodu z ekspertyzy grafologicznej i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Pismo dołączono do akt po zamknięciu rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Kontroli Sądu poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącemu.
Zasady na jakich zawiesza się postępowanie egzekucyjne w administracji określa art. 56 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1–3 i 5 u.p.e.a. bądź z urzędu, bądź na wniosek wierzyciela, a na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 — wyłącznie za żądanie wierzyciela. Zobowiązany nie jest uprawniony do złożenia takiego wniosku, może jedynie przedstawić informacje świadczące o konieczności zawieszenia postępowania z urzędu, które następnie rozważy organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 56 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie jednak żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Organ jest związany katalogiem przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartym w cytowanym przepisie.
W analizowanej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a., to jest: obowiązek objęty egzekwowanymi tytułami wykonawczymi podlegał wykonaniu, ponieważ nie został wstrzymany, termin wykonania obowiązku nie został odroczony, ani też spłata należności nie została rozłożona na raty, skarżący nie utracił zaś zdolności do czynności prawnych przy braku przedstawiciela ustawowego. Z przyczyn oczywistych nie zachodziły przesłanki zawieszenia wymienione w art. 56 § 1 pkt 2 i 4 u.p.e.a. Ponadto nie zachodził żaden z przypadków przewidzianych w innych ustawach, do których odwołuje się art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Z treści wniosku o zawieszenie postępowania oraz pośrednio także z treści rozpoznawanej obecnie skargi wynika, że skarżący poszukuje uzasadnienia dla zawieszenia postępowania egzekucyjnego w tym, że zostało wznowione postępowanie podatkowe dotyczące zaległości objętych egzekucją. Podstawy prawnej takiego żądania poszukuje w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Skarżący rozumie zatem zawarte w art. 18 u.p.e.a. odesłanie do przepisów k.p.a. w ten sposób, że pozwala ono na zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Stanowisko to jest błędne.
Odpowiednie stosowanie regulacji k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o którym mowa w art. 18 u.p.e.a., oznacza, że niektóre z postanowień k.p.a. znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna. Konsekwentnie, skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów k.p.a., w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten w ogóle nie znajduje zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym (por. P. Pietrasz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, teza 4.3 do art. 56). Podstawy do jego zastosowania nie stanowi również, zawarte w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, ponieważ odesłanie to dotyczy uregulowań szczególnych, nie zaś zawartych w k.p.a. (por. wyroki NSA z 4 stycznia 2012 r., II OSK 2101/10, z 13 stycznia 2015 r., II OSK 1392/13, z 4 kwietnia 2017 r., II OSK 2075/15, z 25 maja 2023 r., II OSK 1900/20, publ: CBOSA).
Zgodzić się zatem należy z organem odwoławczym, że wznowienie postępowania w sprawie ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, nie stanowi przesłanki, która upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organy egzekucyjne, rozpoznając wniosek skarżącego, zwolnione były z obowiązku dokonywania oceny, czy wynik tego postępowania może stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do pisma pełnomocnika skarżącego, załączonego do akt już po zamknięciu rozprawy, wyjaśnić można jedynie, że nie zawierało ono żadnych merytorycznych argumentów i wniosków, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie kontrolowanego postanowienia, wydanego w toku postępowania egzekucyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), skargę należało oddalić.
ds