II OSK 2099/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce leśnej o powierzchni 0,2239 ha. Organy administracji uznały, że inwestycja nie jest niezbędna dla prowadzenia gospodarki leśnej na tak małym obszarze i tym samym nie może być realizowana na gruncie leśnym bez zmiany jego przeznaczenia. Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko, wskazując, że budowa budynku mieszkalnego i gospodarczego nie służy bezpośrednio celom gospodarki leśnej, a jedynie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, szczegółowo analizował zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i postępowania. Sąd podkreślił, że właściwym organem do oceny, czy teren wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego, jest Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. NSA zgodził się z interpretacją przepisów ustawy o lasach i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którą budowa budynku mieszkalnego na gruncie leśnym, który nie jest niezbędny dla gospodarki leśnej, stanowi zmianę przeznaczenia gruntu na cele nieleśne. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a., uznając, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli kasacyjnej. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącej koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących budowy na gruntach leśnych, właściwości organów w sprawach uzgodnień warunków zabudowy, a także definicji i celów gospodarki leśnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na małej działce leśnej, która nie jest niezbędna dla gospodarki leśnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów inwestycji na terenach leśnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gospodarczego na działce leśnej, która nie jest niezbędna dla prowadzenia gospodarki leśnej, stanowi zmianę przeznaczenia gruntu na cele nieleśne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budowa budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce leśnej, który nie jest niezbędny dla prowadzenia gospodarki leśnej, stanowi zmianę przeznaczenia gruntu na cele nieleśne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem przepisów chroniących grunty leśne jest zapobieganie niekontrolowanej zmianie ich użytkowania. Budynek mieszkalny i gospodarczy, który nie służy bezpośrednio gospodarce leśnej, nie może być lokalizowany na gruncie leśnym bez zmiany jego przeznaczenia, nawet jeśli właściciel argumentuje potrzebą ułatwienia zabezpieczenia lasu.
Czy Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych jest właściwy do uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy dotyczących działek leśnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych jest właściwy w sprawach ochrony gruntów leśnych, w tym do uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy dotyczących działek leśnych.
Uzasadnienie
Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi, że właściwym w sprawach ochrony gruntów leśnych jest dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych. Dodatkowo, art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, że teren nie może wymagać zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, a weryfikacja tego warunku leży w kompetencji dyrektora RDLP.
Czy budowa budynków służących produkcji leśnej wymaga uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Budowa budynków służących produkcji leśnej nie wymaga uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, jednakże inwestycja musi faktycznie służyć gospodarce leśnej.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 11 u.o.g.r.l., wskazując, że przepis ten dotyczy budynków faktycznie służących produkcji leśnej. W analizowanej sprawie budynek mieszkalny i gospodarczy nie spełniał tego kryterium, co oznaczało konieczność zmiany przeznaczenia gruntu.
Przepisy (15)
Główne
u.g.r.l. art. 5 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych jest właściwy w sprawach ochrony gruntów leśnych.
u.o.l. art. 3 § pkt 2
Ustawa o lasach
Lasem w rozumieniu ustawy jest m.in. grunt zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Celem przepisu jest umożliwienie realizacji infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania kompleksów leśnych.
u.o.l. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o lasach
Gospodarka leśna obejmuje m.in. ochronę lasów.
u.g.r.l. art. 4 § pkt 6
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przez przeznaczenie gruntu na cele nieleśne rozumie się ustalenie innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Projekt decyzji o warunkach zabudowy podlega uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, jeżeli teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
u.o.l. art. 11
Ustawa o lasach
Budowa budynków służących produkcji leśnej nie wymaga uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw.
P.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
P.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W postępowaniu kasacyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce leśnej, która nie jest niezbędna dla prowadzenia gospodarki leśnej, stanowi zmianę przeznaczenia gruntu na cele nieleśne. • Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych jest właściwy do uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy dotyczących działek leśnych. • Inwestycja nie służy bezpośrednio gospodarce leśnej, a jedynie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe inwestora.
Odrzucone argumenty
Inwestycja realizowana na działce leśnej nie zmienia przeznaczenia gruntu. • Budowa budynku mieszkalnego na działce leśnej ułatwiłaby zabezpieczenie lasu. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA. • Zignorowanie interpretacji Ministra Środowiska z dnia 13 marca 2018 r.
Godne uwagi sformułowania
Oczywistym ratio legis zamieszczenia przepisu art. 3 pkt 2 u.o.l. było umożliwienie realizacji na terenach lasów infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania kompleksów leśnych i gospodarowanie na tym terenie. • Ten obszar lasu inwestorki trafnie skonfrontowano z przyjętymi przez Lasy Państwowe standardami powierzchni, dla których ustanawia się leśniczówkę, wynoszącymi 1200-1500 ha. • To twierdzenie, z którego racjonalnością nie sposób polemizować, nie uzasadnia jednak lokalizacji spornej inwestycji na terenie leśnym. • Gdyby przyjąć stanowisko skarżącej kasacyjnie, doprowadziłoby to de facto do sytuacji, w której każdy właściciel gruntu leśnego mógłby wybudować budynek mieszkalny właśnie na gruncie leśnym, twierdząc, że służyć ma to prowadzeniu przez niego gospodarki leśnej. W konsekwencji doprowadziłoby to do jedynie iluzorycznej ochrony gruntów leśnych. • Przez budynki służące "gospodarce leśnej" należy rozumieć budynki mieszkalne dla osób, których obowiązki wymagają stałej obecności w miejscu wykonywania ich zadań służbowych związanych z gospodarką leśną. Dotyczy to jednak tylko mieszkań funkcyjnych wraz z budynkami gospodarczymi położonych w miejscu wykonywania pracy przez uprawnione osoby zatrudnione w konkretnym nadleśnictwie. Zabudowa mieszkaniowa nie spełnia powyższych wymogów i nie pozostaje w związku z celami określonymi w art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy o lasach.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Magdalena Dobek – Rak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących budowy na gruntach leśnych, właściwości organów w sprawach uzgodnień warunków zabudowy, a także definicji i celów gospodarki leśnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na małej działce leśnej, która nie jest niezbędna dla gospodarki leśnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów inwestycji na terenach leśnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy na terenach leśnych i interpretacji przepisów chroniących te tereny. Pokazuje, jak sądy podchodzą do prób obejścia prawa pod pozorem prowadzenia gospodarki leśnej.
“Czy można zbudować dom na własnym lesie? NSA wyjaśnia, kiedy prawo chroni drzewa przed zabudową.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.