II OSK 2095/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M.A. wnioskował o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, wywodząc je od dziadka. Kluczową kwestią było ustalenie, czy matka skarżącego posiadała obywatelstwo polskie w dniu jego narodzin. Organ administracji uznał, że matka utraciła obywatelstwo polskie z dniem uzyskania pełnoletności na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r., ponieważ nabyła obywatelstwo argentyńskie z urodzenia (ius soli). WSA uchylił decyzję organu, uznając, że wykładnia art. 11 pkt 1 w związku z art. 13 ustawy z 1920 r. przyjęta przez organ była wadliwa. Sąd wskazał, że przepis ten nie zakładał obligatoryjnej utraty obywatelstwa przez każdą osobę legitymującą się jednocześnie obywatelstwem obcym, ani instytucji odroczenia skutku utraty obywatelstwa. NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sąd podkreślił, że utrata obywatelstwa polskiego na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r. nie następuje, gdy osoba posiadająca już obywatelstwo państwa obcego nabywa obywatelstwo polskie na podstawie art. 4 pkt 2 tej ustawy. NSA zgodził się z WSA, że art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r. wymagał najpierw nabycia obywatelstwa polskiego, a następnie obcego, aby nastąpiła jego utrata. Sąd odwołał się również do Okólnika nr 18 Ministra Spraw Wewnętrznych z 1925 r., który dopuszczał posiadanie obywatelstwa polskiego i obcego w określonych sytuacjach, zwłaszcza przy nabyciu obywatelstwa na zasadzie ius soli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o obywatelstwie z 1920 r. dotyczących utraty i nabycia obywatelstwa, zwłaszcza w kontekście posiadania podwójnego obywatelstwa.
Dotyczy głównie stanu prawnego z 1920 r. i jego interpretacji w kontekście późniejszych ustaw o obywatelstwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utrata obywatelstwa polskiego na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego następuje, gdy osoba posiadająca już obywatelstwo państwa obcego nabywa obywatelstwo polskie na podstawie art. 4 pkt 2 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, utrata obywatelstwa polskiego na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r. nie następuje w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r. wymagał najpierw nabycia obywatelstwa polskiego, a następnie obcego, aby nastąpiła jego utrata. Wykładnia systemowa i historyczna, w tym Okólnik nr 18 z 1925 r., wskazuje, że ustawa nie zakazywała bezwzględnie posiadania podwójnego obywatelstwa, a utrata obywatelstwa polskiego nie następowała automatycznie w przypadku równoczesnego nabycia lub późniejszego nabycia obywatelstwa polskiego przez obywatela obcego.
Czy art. 13 ustawy o obywatelstwie z 1920 r. zawiesza skutek utraty obywatelstwa polskiego przez małoletniego do czasu osiągnięcia pełnoletności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 13 ustawy o obywatelstwie z 1920 r. nie przewiduje instytucji zawieszenia skutku utraty obywatelstwa polskiego przez małoletniego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 13 ustawy reguluje jedynie skutki nadania i utraty obywatelstwa przez ojca wobec żony i dzieci ślubnych do 18 roku życia, nie tworząc zasady zawieszenia skutku utraty obywatelstwa. Taka wykładnia byłaby sprzeczna z zasadą stabilności statusu obywatelskiego.
Przepisy (13)
Główne
Dz.U. 1920 nr 7 poz 44 art. 11 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego
Utrata obywatelstwa polskiego następuje przez nabycie obywatelstwa obcego. Nie dotyczy to sytuacji, gdy osoba posiadająca już obywatelstwo obce nabywa obywatelstwo polskie.
Dz.U. 1920 nr 7 poz 44 art. 4 § pkt 2
Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego
Obywatelstwo polskie nabywało się m.in. przez uznanie lub uprawnienie (zawarcie związku małżeńskiego przez rodziców).
t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 art. 6 § ust. 2 zd. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim
Dziecko rodziców, z których jedno jest obywatelem polskim, drugie zaś obywatelem innego państwa, nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie.
Pomocnicze
Dz.U. 1920 nr 7 poz 44 art. 1
Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego
Obywatel polski nie może być jednocześnie obywatelem państwa innego, co należy interpretować jako traktowanie obywateli polskich posiadających obywatelstwo obce wyłącznie jako obywateli polskich, a nie jako bezwzględny zakaz posiadania podwójnego obywatelstwa.
Dz.U. 1920 nr 7 poz 44 art. 13
Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego
Przepis ten reguluje skutki nadania i utraty obywatelstwa przez ojca wobec żony i dzieci ślubnych do 18 roku życia, nie stanowi podstawy do zawieszenia skutku utraty obywatelstwa.
t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia własnego wyroku przez WSA w trybie autokontroli, gdy uznał zarzuty skargi kasacyjnej za oczywiście uzasadnione.
t.j. Dz.U. 2018 poz. 2096 art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
t.j. Dz.U. 2018 poz. 2096 art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
t.j. Dz.U. 2018 poz. 2096 art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 art. 4 § pkt 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim
t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim
t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1829 art. 55-57
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie z 1920 r. nie dopuszcza utraty obywatelstwa polskiego w sytuacji, gdy osoba posiadająca już obywatelstwo obce nabywa obywatelstwo polskie. • Art. 13 ustawy o obywatelstwie z 1920 r. nie stanowi podstawy do zawieszenia skutku utraty obywatelstwa polskiego przez małoletniego.
Odrzucone argumenty
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji argumentował, że utrata obywatelstwa polskiego przez matkę skarżącego nastąpiła na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r. z dniem uzyskania pełnoletności, ze względu na nabycie obywatelstwa argentyńskiego. • Minister twierdził, że art. 11 pkt 1 w zw. z art. 1 i 13 ustawy z 1920 r. należy interpretować systemowo i celowościowo, co prowadzi do wniosku o utracie obywatelstwa polskiego przez małoletniego w momencie uzyskania pełnoletności, jeśli wcześniej nabył obywatelstwo obce.
Godne uwagi sformułowania
Utrata obywatelstwa polskiego na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (...) nie następuje, gdy osoba posiadajaca juz obywatelstwo państwa obcego nabywa obywatelstwo polskie na podstawie art. 4 pkt 2 tej ustawy. • Oczywiście usprawiedliwione podstawy skargi kasacyjnej rozumie się w ten sposób, że sąd od razu i na pierwszy rzut oka ocenia jako uzasadnione zarzuty żądania zawarte we wniesionym środku odwoławczym.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący sprawozdawca
Zdzisław Kostka
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o obywatelstwie z 1920 r. dotyczących utraty i nabycia obywatelstwa, zwłaszcza w kontekście posiadania podwójnego obywatelstwa."
Ograniczenia: Dotyczy głównie stanu prawnego z 1920 r. i jego interpretacji w kontekście późniejszych ustaw o obywatelstwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obywatelstwa i jego złożonych, historycznych uwarunkowań prawnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i imigracyjnym, a także dla osób zainteresowanych historią prawa.
“Kiedy posiadanie obywatelstwa obcego nie oznacza utraty polskiego? Wyjaśnia NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.