Orzeczenie · 2013-03-14

II OSK 206/13Wygaśnięcie mandatu radnego utrata prawa wybieralności 5

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2013-03-14
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo wyborczesamorząd terytorialnymandat radnegoutrata prawa wybieralnościprzestępstwo umyślnekodeks karnyprzepisy przejścioweordynacja wyborczakodeks wyborczyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną radnego Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę radnego na uchwałę Rady Gminy P. stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu. Przyczyną wygaśnięcia mandatu była utrata prawa wybieralności, wynikająca z prawomocnego skazania radnego za przestępstwo umyślne z art. 250a § 2 Kodeksu karnego, polegające na udzieleniu korzyści majątkowej w celu wpłynięcia na głosowanie. Skarżący kasacyjnie zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną interpretację art. 16 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy. Twierdził, że do sprawy powinien mieć zastosowanie Kodeks wyborczy z 2011 r., a nie Ordynacja wyborcza z 1998 r., oraz że wygaśnięcie mandatu powinno nastąpić na mocy postanowienia komisarza wyborczego, a nie uchwały rady gminy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami przejściowymi (art. 16 ust. 3 P.w.k.w.), do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów samorządu terytorialnego, przeprowadzanych w trakcie kadencji, w której wszedł w życie Kodeks wyborczy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd przyjął, że stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego jest zagadnieniem odrębnym, ale wiążącym się z koniecznością przeprowadzenia przedterminowych wyborów, dlatego rozszerzająca wykładnia art. 16 ust. 3 P.w.k.w. obejmuje również przypadki stwierdzania wygaśnięcia mandatu. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA oraz nowelizacji P.w.k.w. z 2012 r., która jednoznacznie potwierdziła stosowanie przepisów dotychczasowych do kadencji rozpoczętych przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego. W związku z tym, Rada Gminy postąpiła prawidłowo, stwierdzając wygaśnięcie mandatu uchwałą na podstawie Ordynacji wyborczej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zasad stosowania przepisów przejściowych Kodeksu wyborczego do kwestii wygaśnięcia mandatu radnego w trakcie kadencji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem przejściowym między Ordynacją wyborczą a Kodeksem wyborczym oraz interpretacji przepisów przejściowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trakcie kadencji, w której wszedł w życie Kodeks wyborczy, stosuje się przepisy dotychczasowe (Ordynacja wyborcza) czy przepisy nowego Kodeksu wyborczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trakcie kadencji, w której wszedł w życie Kodeks wyborczy, stosuje się przepisy dotychczasowe (Ordynacja wyborcza).

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach przejściowych ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (art. 16 ust. 3 P.w.k.w.), które stanowią, że do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w której wszedł w życie Kodeks wyborczy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd przyjął rozszerzającą wykładnię tego przepisu, obejmującą również stwierdzanie wygaśnięcia mandatu, aby zapewnić spójność reżimu wyborczego.

Czy wygaśnięcie mandatu radnego z powodu utraty prawa wybieralności wskutek skazania za przestępstwo umyślne powinno nastąpić na mocy uchwały rady gminy czy postanowienia komisarza wyborczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wygaśnięcie mandatu radnego w opisanej sytuacji następuje na mocy uchwały rady gminy, zgodnie z przepisami Ordynacji wyborczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro do sprawy mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej, to wygaśnięcie mandatu następuje na podstawie uchwały rady gminy, zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 tej ustawy. Zarzut naruszenia art. 383 § 2a w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu wyborczego został odrzucony z uwagi na niestosowanie przepisów Kodeksu wyborczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Z. B. od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy uchwałę Rady Gminy P. o wygaśnięciu mandatu radnego.

Przepisy (9)

Główne

Ordynacja samorządowa art. 190 § ust. 1 pkt 3 i ust. 2

Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

Stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego wskutek utraty prawa wybieralności i określa tryb stwierdzenia tego wygaśnięcia przez radę w drodze uchwały.

P.w.k.w. art. 16 § ust. 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy

Do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.

k.k. art. 250a § § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa umyślnego, za które radny został skazany, skutkującego utratę prawa wybieralności.

Pomocnicze

Kodeks wyborczy art. 383 § § 2a

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Nie miał zastosowania w sprawie.

Kodeks wyborczy art. 11 § § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Nie miał zastosowania w sprawie.

u.s.g. art. 25a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Dotyczy udziału radnego w głosowaniu nad uchwałą dotyczącą jego mandatu.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Ustawa z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy art. 16 § ust. 2a

Dodany po wejściu w życie Kodeksu wyborczego, potwierdzający stosowanie przepisów dotychczasowych do kadencji rozpoczętych przed jego wejściem w życie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosowanie przepisów dotychczasowych (Ordynacja wyborcza) do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trakcie kadencji, w której wszedł w życie Kodeks wyborczy, na podstawie rozszerzającej wykładni art. 16 ust. 3 P.w.k.w.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów Kodeksu wyborczego (art. 16 ust. 3 P.w.k.w. w wykładni językowej) do sprawy wygaśnięcia mandatu. • Wygaśnięcie mandatu powinno nastąpić na mocy postanowienia komisarza wyborczego, a nie uchwały rady gminy, zgodnie z art. 383 § 2a w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu wyborczego.

Godne uwagi sformułowania

Objęcie zakresem dyspozycji art. 16 ust. 4 p.w.k.w. nie tylko przedterminowych wyborów, o których mowa wprost w tym przepisie, ale także stwierdzania wygaśnięcia mandatu, stanowi wyraz uprawnionej rozszerzającej wykładni tego przepisu, będący wyjątkiem od zasady bezpośredniego działania Kodeksu wyborczego. • Nie jest bowiem możliwy do zaakceptowania taki pogląd, że to czy wybory mogą być przeprowadzone reguluje Kodeks wyborczy, natomiast samo przeprowadzenie wyborów reguluje ordynacja wyborcza.

Skład orzekający

Marzenna Linska-Wawrzon

przewodniczący

Małgorzata Masternak-Kubiak

sprawozdawca

Jolanta Rudnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad stosowania przepisów przejściowych Kodeksu wyborczego do kwestii wygaśnięcia mandatu radnego w trakcie kadencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem przejściowym między Ordynacją wyborczą a Kodeksem wyborczym oraz interpretacji przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów przejściowych prawa wyborczego, które miało wpływ na kadencje samorządowe. Pokazuje, jak sądy rozstrzygają wątpliwości prawne wynikające ze zmian legislacyjnych.

“Kiedy przepisy przejściowe zmieniają zasady gry? Wygaśnięcie mandatu radnego w orzecznictwie NSA.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst