II OSK 2050/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wcześniej oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy Niemce dotyczącą zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosił, że uchwała w sposób rażący narusza ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a także jego prawo własności i prawo do czystego powietrza, poprzez przeznaczenie sąsiedniej działki pod zabudowę wielorodzinną o dużej intensywności i wysokości, podczas gdy studium zakładało niską intensywność zabudowy i maksymalną wysokość 10 m. WSA w Lublinie uznał te zarzuty za niezasadne, twierdząc, że plan nie narusza studium i że władztwo planistyczne gminy nie zostało przekroczone. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za usprawiedliwioną. Sąd stwierdził, że plan miejscowy narusza ustalenia studium w zakresie parametrów zabudowy (wysokość i intensywność) oraz że Rada Gminy przekroczyła swoje władztwo planistyczne, dopuszczając zabudowę wielorodzinną o tak dużej wysokości i intensywności na działce sąsiadującej z zabudową jednorodzinną. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Niemce w części dotyczącej § 1 i § 104 w odniesieniu do wskazanej działki ewidencyjnej. Orzeczono również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja relacji między studium a planem miejscowym, granice władztwa planistycznego gminy, ochrona prawa własności w kontekście planowania przestrzennego.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia ustaleń studium w zakresie parametrów zabudowy oraz przekroczenia władztwa planistycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dopuszczając zabudowę wielorodzinną o określonych parametrach (wysokość, intensywność), narusza ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, plan narusza ustalenia studium, jeśli parametry zabudowy w planie (np. wysokość 25 m, intensywność 60%) są sprzeczne z ustaleniami studium (np. maksymalna wysokość 10 m, niska intensywność).
Uzasadnienie
Studium wyznacza ramy dla planu miejscowego. W tym przypadku plan dopuścił zabudowę wielorodzinną o znacznie wyższej wysokości i intensywności niż przewidywało studium, co stanowi naruszenie art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Czy Rada Gminy, uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przekroczyła swoje władztwo planistyczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekroczyła władztwo planistyczne, dopuszczając zabudowę wielorodzinną o tak wysokiej intensywności i wysokości na działce sąsiadującej z zabudową jednorodzinną, co narusza prawo własności i ład przestrzenny.
Uzasadnienie
Władztwo planistyczne gminy nie jest absolutne. Uchwalenie planu z parametrami zabudowy rażąco odbiegającymi od ustaleń studium i ingerującymi w prawo własności sąsiada stanowi przekroczenie tego władztwa, nawet jeśli plan formalnie nie narusza studium w zakresie funkcji.
Czy przeznaczenie terenu pod zabudowę wielorodzinną w planie miejscowym, w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej, narusza zasadę zrównoważonego rozwoju?
Odpowiedź sądu
Nie, samo przeznaczenie terenu pod zabudowę wielorodzinną w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej nie narusza zasady zrównoważonego rozwoju, o ile plan uwzględnia inne aspekty, takie jak tereny zielone.
Uzasadnienie
Zasada zrównoważonego rozwoju wymaga bilansowania rozwoju z uwarunkowaniami przyrodniczymi. W tym przypadku sąd uznał, że plan, mimo dopuszczenia zabudowy wielorodzinnej, uwzględniał tereny zielone i rekreacyjne, co było wystarczające do uznania zasady za przestrzeganą.
Przepisy (12)
Główne
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium.
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy należy do zadań własnych gminy (władztwo planistyczne).
u.p.z.p. art. 28
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały w całości lub części.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina ma obowiązek kształtowania ładu przestrzennego.
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada zrównoważonego rozwoju w planowaniu przestrzennym.
p.o.ś. art. 3 § 50
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Definicja zrównoważonego rozwoju.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Legitymacja do zaskarżenia uchwały naruszającej interes prawny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie ustaleń studium przez plan miejscowy w zakresie parametrów zabudowy (wysokość, intensywność). • Przekroczenie przez Radę Gminy władztwa planistycznego poprzez dopuszczenie zabudowy wielorodzinnej o nadmiernej wysokości i intensywności na działce sąsiadującej z zabudową jednorodzinną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju (uznane za niezasadne przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
ustalenia planu dla jednostki S-1MW (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna) nie naruszają kierunków wynikających ze studium • ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych • nie narusza studium, wystarczy aby nie było sprzeczności pomiędzy tymi ustaleniami • studium stanowi, że zapotrzebowanie na funkcję mieszkalną należy rozumieć jako całościowe zapotrzebowanie gminy Niemce na powierzchnię użytkową zabudowy mieszkaniowej, która może być realizowana w różnej formie • plan narusza ustalenia studium • przyjęcie tak wysokiej zabudowy (25 m) oraz dużej intensywności na działce bezpośrednio sąsiadującej niezależnie od tego, że naruszyło studium, to także wykroczyło poza uprawnienie Rady do kształtowania ładu przestrzennego.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Jacek Chlebny
przewodniczący
Jerzy Stankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między studium a planem miejscowym, granice władztwa planistycznego gminy, ochrona prawa własności w kontekście planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia ustaleń studium w zakresie parametrów zabudowy oraz przekroczenia władztwa planistycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między planowaniem przestrzennym a prawem własności, pokazując, jak ważne są szczegółowe ustalenia studium i jakie mogą być konsekwencje ich naruszenia przez gminę.
“Gmina przegrała w sądzie: plan zagospodarowania przestrzennego zbyt wysoki i zbyt gęsty.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.