II OSK 2040/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie warunków zabudowy. Sprawa dotyczyła możliwości zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego na garażowy oraz rozbudowy budynku mieszkalnego, przy istniejącym nakazie rozbiórki tego budynku gospodarczego wynikającym z pozwolenia na budowę z 1984 r. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów administracji, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest niemożliwe z uwagi na sprzeczność z przepisem odrębnym, jakim miał być nakaz rozbiórki. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując istnienie skutecznego nakazu rozbiórki, zwłaszcza w świetle późniejszej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego z 2004 r. NSA uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Podkreślono, że decyzja z 1984 r. została wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a zapis o rozbiórce był zbyt ogólnikowy i nie stanowił nakazu rozbiórki w rozumieniu art. 37 tej ustawy. Co więcej, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 2004 r. korzysta z domniemania zgodności z prawem i potwierdzała wykonanie nałożonych obowiązków. NSA stwierdził, że sądy i organy błędnie uznały istnienie nakazu rozbiórki, co było podstawą wszystkich rozstrzygnięć. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem, że obiekt nie jest objęty nakazem rozbiórki. Wskazano również na potrzebę doprecyzowania wniosku dotyczącego zmiany sposobu użytkowania oraz analizy zasady kontynuacji funkcji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'przepisów odrębnych' w kontekście art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., a także ocena skuteczności nakazów rozbiórki wynikających z pozwoleń na budowę wydanych na podstawie starszych przepisów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istniała decyzja o pozwoleniu na budowę z 1984 r. oraz decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 2004 r. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. może mieć ograniczoną wartość w kontekście aktualnego stanu prawnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zapis w decyzji o pozwoleniu na budowę z 1984 r. o treści "przed wystąpieniem o użytkowanie budynku należy rozebrać istniejące budynki znajdujące się na posesji" stanowi skuteczny nakaz rozbiórki w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapis ten nie stanowił skutecznego nakazu rozbiórki, ponieważ był zbyt ogólnikowy, nie powołano podstawy prawnej z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a organy nie podjęły działań w celu jego egzekwowania.
Uzasadnienie
NSA analizując przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. oraz treść decyzji z 1984 r. i późniejszej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z 2004 r., doszedł do wniosku, że zapis w pozwoleniu na budowę nie był wystarczająco skonkretyzowany, aby uznać go za nakaz rozbiórki. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 2004 r. potwierdziła wykonanie nałożonych obowiązków.
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego z 2004 r. może być podstawą do uznania, że obowiązek rozbiórki istniejących obiektów został wykonany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie korzysta z domniemania zgodności z prawem i stwarza gwarancję, że inwestor ma prawo korzystać z obiektów objętych decyzją, co oznacza, że nałożone obowiązki zostały wykonane.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 2004 r. stwierdziła wykonanie robót budowlanych zgodnie z decyzją z 1984 r. i nie stwierdziła nieprawidłowości w zakresie wykonania obowiązków, w tym rozbiórki.
Czy przepisy Prawa budowlanego dotyczące realizacji inwestycji (np. art. 35 ust. 5, art. 28 ust. 1) mogą być uznane za 'przepisy odrębne' w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które uniemożliwiają wydanie decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Prawa budowlanego regulujące etap realizacji inwestycji nie są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., które uniemożliwiałyby wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Uzasadnienie
NSA powołując się na swoje orzecznictwo, wskazał, że przepisy Prawa budowlanego dotyczące realizacji inwestycji regulują inny etap postępowania i nie są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Czy treść decyzji administracyjnej (np. pozwolenia na budowę) może być uznana za 'przepis odrębny' w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, treść decyzji administracyjnej nie może być uznana za przepis odrębny w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że za przepis odrębny w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. nie można uznać treści decyzji.
Przepisy (27)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko, gdy decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Za przepisy odrębne nie można uznać przepisów Prawa budowlanego dotyczących realizacji inwestycji ani treści decyzji administracyjnych.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi.
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Główny akt prawny regulujący kwestię warunków zabudowy.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niezastosowanie tego przepisu było jednym z zarzutów skargi kasacyjnej.
u.p.z.p. art. 59a § ust. 2 pkt 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niezastosowanie tego przepisu było jednym z zarzutów skargi kasacyjnej.
p.b. art. 35 § ust. 5
Ustawa - Prawo budowlane
Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
p.b. art. 59 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Niezastosowanie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
p.b. art. 59a § ust. 2 pkt 4
Ustawa - Prawo budowlane
Niezastosowanie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie tego przepisu było zarzutem skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia orzeczenia w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i decyzji organów.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.
p.b.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepisy dotyczące pozwolenia na budowę, pozwolenia na użytkowanie i rozbiórki.
p.b. z 1974 r. art. 37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący nakazu rozbiórki.
p.b. z 1974 r. art. 29
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Podstawa prawna decyzji z 1984 r.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego art. 14 § pkt 2
Wspomniane w argumentacji skargi kasacyjnej.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Wspomniane w argumentacji skargi kasacyjnej.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw art. 59 § ust. 1
Przepis dotyczący stosowania przepisów u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapis w pozwoleniu na budowę z 1984 r. nie stanowił skutecznego nakazu rozbiórki. • Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 2004 r. potwierdza wykonanie nałożonych obowiązków. • Przepisy Prawa budowlanego dotyczące realizacji inwestycji nie są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. • Treść decyzji administracyjnej nie jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Godne uwagi sformułowania
zapis na formularzu pozwolenia na budowie nie jest nakazem rozbiórki • organy administracyjne nie wykazały, że sporny obiekt istnieje nielegalnie • sąd pierwszej instancji uzasadniając zaskarżony wyrok papadł w sprzeczność • za przepis odrębny w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., nie można uznać treści decyzji • w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, że przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. nie są normy należące do systemu prawa budowlanego
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
członek
Marta Laskowska - Pietrzak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przepisów odrębnych' w kontekście art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., a także ocena skuteczności nakazów rozbiórki wynikających z pozwoleń na budowę wydanych na podstawie starszych przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istniała decyzja o pozwoleniu na budowę z 1984 r. oraz decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 2004 r. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. może mieć ograniczoną wartość w kontekście aktualnego stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu prawnego i faktycznego, zwłaszcza gdy dotyczą go stare dokumenty. Pokazuje też, jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące planowania przestrzennego i prawa budowlanego, co jest kluczowe dla branży nieruchomości.
“Stary nakaz rozbiórki nie przeszkodził w budowie? NSA wyjaśnia kluczowe przepisy o warunkach zabudowy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.