II OSK 1965/15

Naczelny Sąd Administracyjny2017-03-31
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona przyrodynasadzenia zastępczeopłaty administracyjnedecyzja administracyjnaprawo ochrony środowiskaustawa o ochronie przyrodyNSAskarga kasacyjnanieprawidłowe wykonanie obowiązku

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że nasadzenia drzew w innym miejscu niż wskazane w decyzji nie zwalniają z obowiązku uiszczenia opłaty za ich usunięcie.

Spółka wniosła o zmianę miejsca nasadzeń zastępczych drzew, które kolidowały z inwestycją. Po odmowie zmiany decyzji, dokonała nasadzeń w innej lokalizacji, licząc na umorzenie opłaty. Sądy obu instancji uznały jednak, że nasadzenia w innym miejscu niż wskazane w decyzulezwalniają z obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie drzew, oddalając skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła opłaty za usunięcie drzew i krzewów, która miała zostać umorzona pod warunkiem wykonania nasadzeń zastępczych w określonej lokalizacji. Spółka, inwestor, nie mogła dokonać nasadzeń w pierwotnie wskazanych miejscach z powodu budowy, dlatego wystąpiła o zmianę lokalizacji. Po odmowie zmiany decyzji, dokonała nasadzeń w innej lokalizacji, argumentując, że dla środowiska nie ma znaczenia miejsce nasadzeń, a uszczerbek został zrekompensowany. Sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, uznały jednak, że nasadzenia muszą być wykonane zgodnie z decyzją administracyjną. Wykonanie nasadzeń w innym miejscu niż wskazane w decyzji nie stanowi wypełnienia obowiązku i nie może być podstawą do umorzenia należności. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że nasadzenia zastępcze mają na celu kompensatę strat w lokalnych zasobach przyrodniczych, a organ ma kompetencję do określenia miejsca tych nasadzeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nasadzenia dokonane w innym miejscu niż wskazane w decyzji nie stanowią prawidłowego wykonania obowiązku i nie mogą być podstawą do umorzenia należności.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie przyrody przewiduje możliwość uzależnienia zezwolenia na usunięcie drzew od nasadzeń zastępczych w określonym miejscu. Organ ma kompetencję do określenia tej lokalizacji, a nasadzenia zastępcze mają na celu kompensatę strat w lokalnych zasobach przyrodniczych. Odstąpienie od wykonania obowiązku w określonym miejscu bez trybu zmiany decyzji jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Uop art. 84 § ust. 4 i 5

Ustawa o ochronie przyrody

Niewykonanie obowiązku nasadzeń zastępczych w miejscu i terminie określonym w decyzji skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty za usunięcie drzew.

Uop art. 83 § ust. 1 i 3

Ustawa o ochronie przyrody

Organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów ma kompetencję do określenia miejsca dokonania nasadzeń zastępczych.

Pomocnicze

Ppsa art. 183 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nasadzenia zastępcze muszą być wykonane w miejscu wskazanym w decyzji administracyjnej. Niemożność wykonania nasadzeń w pierwotnym miejscu z powodu późniejszej inwestycji nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty. Wykonanie nasadzeń w innym miejscu niż wskazane w decyzji nie jest prawidłowym wykonaniem obowiązku i nie może być podstawą umorzenia należności.

Odrzucone argumenty

Nasadzenia dokonane w innej lokalizacji niż wskazana w decyzji powinny zostać uznane za wypełnienie obowiązku. Dla środowiska nie ma znaczenia, gdzie drzewa zostały posadzone, o ile uszczerbek został zrekompensowany. Brak miejsca na działkach wskazanych w decyzji uniemożliwił wykonanie nasadzeń. Stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej terminu nasadzeń otwiera nieograniczony termin na ich wykonanie.

Godne uwagi sformułowania

Nasadzenia zastępcze mają na celu możliwie najlepszą kompensatę strat w lokalnych zasobach przyrodniczych. Podejmując czynności faktyczne sprzeczne z treścią ostatecznej decyzji administracyjnej, Spółka dopuściła samowolnej jej modyfikacji, do której nie była uprawniona.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Małgorzata Dałkowska - Szary

członek

Anna Żak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nasadzeń zastępczych w prawie ochrony przyrody oraz konsekwencji ich niewykonania w sposób zgodny z decyzją administracyjną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy inwestor nie mógł wykonać nasadzeń w pierwotnie wskazanym miejscu i dokonał ich w innym, mimo braku zgody organu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą obowiązku wykonania decyzji zgodnie z jej treścią, nawet w obliczu trudności faktycznych. Pokazuje, że samowolna modyfikacja decyzji przez stronę nie jest dopuszczalna.

Nasadzenia drzew w złym miejscu? Zapłacisz podwójnie!

Dane finansowe

WPS: 49 056,52 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1965/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/
Małgorzata Dałkowska - Szary
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 306/15 - Wyrok WSA w Krakowie z 2015-05-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 627
art. 84 ust. 4 i 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
Dz.U. 2016 poz 718
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 306/15 w sprawie ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew lub krzewów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 maja 2015 r. sygn. II SA/Kr 306/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. Sp. kom. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew lub krzewów.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. orzekł o pozostawieniu inwestorowi: [...] sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. do uiszczenia należność w kwocie: 49.056,52 zł naliczonej decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] za usunięcie 68 szt. drzew, kolidujących z inwestycją pn. "Budynek mieszkalny wielorodzinny z garażami w przyziemiu wraz z wewnętrznymi instalacjami wod.kan., c.o., gazową, n.n. z [...]" - 1 etap inwestycji pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami w przyziemiu na działce nr [...] obr. [...] wraz z infrastrukturą wjazdem na dz. nr [...] obr. [...] przy [...] w K.", ponieważ nie zrealizowano nałożonego przedmiotową decyzją warunku nasadzenia 68 szt. drzew na terenie dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] oraz dz. nr [...] obr. [...] przy [...] w terminie do 15 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wskazano, że na wniosek inwestora tj. [...] sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. została wydana decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...], która pozwalała inwestorowi na usunięcie 68 szt. drzew oraz 26,5 m² krzewów, kolidujących z planowaną inwestycją z terenu dz. nr [...] obr. [...]. W zamian miał on w terminie do dnia 15 grudnia 2012 r. nasadzić na terenie dz. nr [...] obr. [...] przy [...] oraz dz. nr [...] obr. [...] przy [...] 68 szt. drzew i 26 szt. krzewów. W decyzji została ustalona opłata w kwocie 55.124,76 zł za usunięcie drzew i krzewów, a termin jej uiszczenia odroczono na okres 3 lat od dnia wydania pozwolenia.
Wnioskiem z dnia 25 października 2012 r. Spółka wystąpiła o zmianę miejsca nasadzeń zastępczych na [...] - dz. nr [...] obr. [...], jednak wniosek ten został załatwiony odmownie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., która to, po rozpatrzeniu sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stała się ostateczna dnia 11 czerwca 2013 r. W toku postępowania ustalono, że strona dokonała nasadzeń 68 szt. drzew w innej lokalizacji - przy [...]. Jednakże z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] wynikał obowiązek wykonania nasadzeń w innym miejscu, który nie został wykonany. Z tego też względu nałożono karę na podstawie art. 84 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ("Uop").
Od decyzji tej odwołanie wniosła [...] sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K.. W późniejszej wymianie korespondencji ww. Spółka wykazała, że jest następcą prawnym spółki [...] sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. (adresata decyzji). W odwołaniu wyjaśniła, że nie było możliwości posadowienia nowych drzew na działkach wskazanych uprzednio w decyzji. Wystąpiono o zmianę miejsca nasadzeń i tam drzewa zostały nasadzone. W związku z tym strona zrekompensowała ubytek w środowisku. W odwołaniu podniesiono, że dla środowiska nie ma znaczenia, gdzie drzewa zostają posadzone.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. - działając na podstawie art. 84 ust. 1-4 i 5a w zw. z art. 83 ust. 1 Uop oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazało, ze jak wynika z protokołów oględzin z dnia 28 sierpnia 2013 r. i 23 kwietnia 2014 r. na dz. nr [...] obr. [...] przy [...] oraz dz. nr [...] obr. [...] przy [...] dokonano nasadzeń krzewów oraz na dz. nr [...] obr. [...] przy [...] kilku drzew. Natomiast pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. strona poinformowała o nasadzeniu 68 szt. drzew przy [...]. W związku z tym Kolegium uznało za udowodnione niezrealizowanie przez stronę warunku wskazanego w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. Organ stwierdził, że wobec niezrealizowania obowiązku nasadzeń wynikającego z decyzji administracyjnej (nasadzenia na innej działce nie stanowią realizacji obowiązku, którego spełnienie warunkuje umorzenie opłaty za wycięcie drzew) zasadne było orzeczenie o pozostawieniu określonej kwoty do zapłaty. Z uwagi na powyższe Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, weryfikując przy tym, czy kwota naliczona w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. została określona we właściwej wysokości. Weryfikacja ta przebiegła pozytywnie, gdyż suma kwot naliczonej opłaty za krzewy to 6.068,24 zł, a kwota naliczona decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. to 55.124,76 zł, co po odjęciu opłaty za krzewy daje 49.056,52 zł, tj. kwotę orzeczoną decyzją organu I instancji.
Na koniec Kolegium wyjaśniło, że w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] - został wskazany termin dokonania tych nasadzeń do dnia 15 grudnia 2012 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] Kolegium stwierdziło, że zastrzeżenie tegoż terminu było nieważne. Zatem, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych decyzja o zezwoleniu na wycięcie drzew zostaje skonsumowana z momentem wycięcia drzew i z tą chwilą powstaje obowiązek dokonania nowych nasadzeń przez wnioskodawcę. Dlatego też nasadzeń należało dokonać razem z usunięciem drzew lub też bezpośrednio po tej czynności, gdyż tak był ukształtowany obowiązek beneficjenta zezwolenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, [...] Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K., zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:
– art. 84 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 Uop poprzez ich błędną wykładnię a polegającą na przyjęciu, że nasadzenie drzew w innym miejscu niż wskazane w decyzji nie jest podstawą do umorzenia należności;
– błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca nie dokonała nasadzeń;
– błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że organ wskazał termin na dokonanie nowych nasadzeń.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wprawdzie przyjęła obowiązek nasadzenia nowych roślin na działce nr [...] i na działce przy [...] na nowej inwestycji (działka [...]), jednak po wybudowaniu bloków okazało się, że miejsca jest tak mało, że nasadzenie było niemożliwe. Skarżąca wystąpiła więc o zmianę nasadzeń - na [...] i tam też te drzewa zostały nasadzone. Zdaniem strony skarżącej istotne jest, czy w wyniku nasadzenia został zrekompensowany uszczerbek w środowisku - z pewnością tak, ponieważ skarżąca nasadziła tyle drzew o ile wnioskował Prezydent Miasta. Dla środowiska i jego walorów nie ma znaczenia czy te drzewa zostały nasadzone w miejscu wskazanym w decyzji czy na działce obok. Żaden przepis ustawy o ochronie przyrody takiego warunku nie stawia.
Po drugie zdaniem Spółki istotne jest, że warunek stawiany w decyzji nie mógł zostać zrealizowany, gdyż nie było miejsca, aby te drzewa nasadzić. Tej okoliczności organ nie wziął pod uwagę. Poza tym Kolegium decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. stwierdziło częściową nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. w zakresie, w którym określono termin usunięcia drzew (do dnia 31.12.2010r.) oraz w zakresie terminu nasadzeń zastępczych (został w decyzji ustalony do dnia 15.12.2012r.). Brak określenia terminu takich nasadzeń w decyzji pierwotne powoduje, że organ I instancji winien wyznaczyć stronie termin na zrealizowanie tego obowiązku. Termin ten winien być wyznaczony po stwierdzeniu ostateczności decyzji, w której zezwolono na wycięcie drzew. Tymczasem organ ten nie wskazał terminu do kiedy te nasadzenia winny być zrealizowane, a zatem z ostrożności należy wskazać, że skarżący ma nadal otwarty termin na dokonanie tych nasadzeń co winno skutkować uznaniem niniejszej skargi za zasadną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalając skargę wskazał, że w decyzji w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów z działki nr [...] przy [...] jednoznacznie określono gdzie ma nastąpić lokalizacja nowych nasadzeń: na działce nr [...] przy [...] i działce nr [...] przy [...]. Organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów ma kompetencję do określenia miejsca dokonania nasadzeń zastępczych - co wynika z art. 83 ust. 3 Uop. Podzielając stanowisko wyrażone przez WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 767/13, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wykonanie nasadzeń w innym miejscu (przy [...]) wbrew obowiązkowi wynikającemu z decyzji nie jest jej prawidłowym wykonaniem i podstawą do umorzenia należności. W świetle art. 84 Uop nie mają żadnego znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącą, że nasadzenie było niemożliwe ze względu na brak miejsca w związku z nową inwestycją. Strona była świadoma treści decyzji z dnia [...] marca 2010 r. i warunków z niej wynikających, a w szczególności faktu, że niezrealizowanie nasadzeń w zakresie i w miejscu określonym w tej decyzji będzie prowadziło do konieczności uiszczenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów. Ponadto decyzja odmawiająca zmiany decyzji z dnia [...] marca 2010 r. w zakresie miejsca nasadzeń jest ostateczna, a wniosek strony o wznowienie postępowania w tej sprawie został załatwiony odmownie. W chwili obecnej brak jest podstaw do kwestionowania obowiązku nasadzeń w takim zakresie, w jakim wynika z pierwotnej decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] marca 2010 r.
Sąd nie zgodził się również z zarzutami skargi że "dla środowiska i jego walorów nie ma znaczenia czy drzewa zostały nasadzone w miejscu wskazanym w decyzji czy obok". Takie stanowisko jest zdaniem Sądu przejawem braku poszanowania zasad ochrony przyrody i sprzeczne z celami ustawy. Ochrona przyrody ma bowiem na celu zachowanie, zrównoważone użytkowanie oraz odnawianie zasobów, tworów i składników przyrody. Nasadzenie zastępcze bądź przesadzenie usuwanych drzew lub krzewów ma za zadanie jak najlepszą kompensatę strat w konkretnych lokalnych zasobach przyrodniczych, a nie w tych zasobach w ogólności. Co do kwestii terminu wykonania obowiązku nasadzeń Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. odroczono termin uiszczenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów do dnia 16 marca 2013 r. – to jest 3 lata od dnia wydania decyzji (art. 84 ust. 4 Uop), a w związku z tym orzeczenie o pozostającej do uiszczenia należności jest prawidłowe, bowiem jest to konsekwencja upływu terminu odroczenia i kontroli czy obowiązek został wykonany.
W skardze kasacyjnej [...] Sp. z o.o. Sp. kom. z siedzibą w K. zarzuciła powyższemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa, naruszenie przepisów postępowania (pkt I), tj.:
a) art. 151 Ppsa w zw. z art. 77 § 1 i art. 5 § 1 Kpa poprzez oddalenie skargi, mimo że organy administracji nie dokonały oceny całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że: skarżąca nie dokonała nasadzeń; nasadzenia skarżącej nie zostały odebrane przez organ;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa poprzez ich niezastosowanie w sytuacji naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 75 § 1 Kpa oraz art. 84 ust. 1-2 i 4-5 w zw. z art. 83 ust. 1 i 3 Uop.
Ponadto w skardze kasacyjnej Spółka podniosła, na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa, zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię (pkt II), tj.:
c) art. 151 Ppsa w zw. z art. 84 ust. 1-2 i 4-5 w zw. z art. 83 ust. 1 i 3 Uop poprzez oddalenie skargi i kategoryczne przyjęcie, że nasadzenie drzew w innym miejscu niż wskazane w decyzji nie jest podstawą do umorzenia należności, a tym samym nie jest wypełnieniem obowiązku nałożonego w decyzji administracyjnej.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniesiono, że nasadzenia przy [...] w K. zostały "odebrane" przez pracowników Gminy i został w tym zakresie spisany stosowny protokół. Skarżąca stwierdziła, że nie miała możliwości dokonania nasadzeń na działkach przy [...] i [...] po wybudowaniu bloków ze względu na małą ilość miejsca. Inwestor wystąpił o zmianę miejsca nasadzeń na [...]. Protokół ich odbioru świadczy zdaniem inwestora o wyrażeniu przez Prezydenta Miasta K. zgody na zmianę miejsca nasadzeń.
Przywołując treść art. 84 ust. 1 Uop, Spółka podniosła, że nasadzone drzewa i krzewy zachowały żywotność. Konsekwencją prawną odroczenia terminu płatności opłat za usunięcie drew lub krzewów, o której mowa w art. 84 ust. 4 Uop, jest – poza sytuacją z art. 84 ust. 5 tej ustawy – konieczność powrotu do sprawy po upływie terminu odroczenia. Istotne jest więc, czy w wyniku nasadzenia został zrekompensowany uszczerbek w środowisku. Dla środowiska nie ma zaś znaczenia, czy drzewa został nasadzone w miejscu wskazanym w decyzji, czy na działce obok.
Skarżąca kasacyjnie podniosła ponadto, że decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Kolegium stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] marca 2010 r. w części dotyczącej terminu usunięcia drzew oraz terminu nasadzeń zastępczych. Brak określenia terminu takich nasadzeń powoduje zdaniem Spółki, że organ I instancji powinien wyznaczyć stronie termin na zrealizowanie obowiązku, po stwierdzeniu ostateczności decyzji zezwalającej na wycięcie drzew. W konsekwencji, w niniejszej sprawie Spółka nadal ma otwarty termin na dokonanie nasadzeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "Ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty procesowe zmierzają do wykazania, że Spółka dokonała nasadzeń, o których mowa w art. 84 ust. 4 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), dalej "Uop", w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ II instancji i że nasadzenia te zostały "odebrane" przez organ, tj. Prezydenta Miasta K.. Z zarzutami tymi bezpośrednio związany jest zarzut naruszenia prawa materialnego kwestionujący przyjęcie, że nasadzenie drzew w innym miejscu niż wskazane w decyzji nie jest podstawą do umorzenia należności, a tym samym nie jest wypełnieniem obowiązku nałożonego w decyzji administracyjnej. Z tej przyczyny wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zostaną rozpoznane łącznie.
W decyzji z dnia [...] marca 2010 r. organ skorzystał z możliwości, jaką dawał art. 83 ust. 3 Uop i uzależnił wydanie zezwolenia na usunięcie 68 szt. drzew i 26,5 m² krzewów od nasadzenia na terenie działki nr [...] przy [...] oraz działce nr [...] przy [...] 68 szt. drzew i 26 szt. krzewów. Termin odroczenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów ustalono na 3 lata, stosownie do treści art. 84 ust. 4 Uop. Prawidłowe dokonanie nasadzeń zastępczych było warunkiem umorzenia opłaty (art. 84 ust. 5). W decyzji z dnia [...] marca 2010 r. określono więc wyraźnie, w sposób nie budzący wątpliwości, gdzie Spółka ma dokonać nowych nasadzeń, tj. na działkach przy [...] i [...]. W sprawie bezsporne jest, że nasadzeń na ww. działkach Spółka nie dokonała, zamiast tego dokonała nasadzeń w innym miejscu, tj. na działce przy [...].
W tym miejscu należy podkreślić, że rozwiązania ustawy i ochronie przyrody w odniesieniu do możliwości nałożenia obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych przyjmują formę prawną warunku, od spełnienia którego zależy obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu usunięcia drzew i krzewów. W niniejszej sprawie obowiązek został określony, a strona nie kwestionowała jego treści. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów ma kompetencję do określenia miejsca dokonania nasadzeń zastępczych. Nasadzenia zastępcze mają bowiem na celu możliwie najlepszą kompensatę strat w lokalnych zasobach przyrodniczych a nie tylko w zasobach przyrodniczych jako takich. Ponadto, określenie obowiązku, w tym lokalizacji nasadzeń zastępczych, w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. nie pozwalało na odstąpienie przez Spółkę od jego wykonania bez zastosowania trybu zmiany jego treści, tj. art. 155 Kpa. Skarżąca Spółka co prawda wniosła na podstawie tego przepisu w dniu 25 października 2012r. o zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2010r. w części określającej lokalizację nasadzeń zastępczych, ale decyzją z dnia [...] lutego 2013r. Prezydent Miasta K. odmówił zmiany tej decyzji. Po rozpatrzeniu sprawy przez SKO decyzja odmowna stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2013r.
Treść obowiązku została zatem określona w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] o zezwoleniu na wycięcie drzew i krzewów, a przepisy prawa nie dają podstaw do zmiany treści obowiązku w trybie art. 84 ust. 4 Uop (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r., sygn. II OSK 169/14 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego wykonanie nasadzeń zastępczych na działce przy [...], tj. w innym miejscu niż to wynika z w/w decyzji z dnia [...] marca 2010 r., nie jest prawidłowym wykonaniem obowiązku wynikającego z tej decyzji i nie może być podstawą umorzenia należności na podstawie art. 84 ust. 5 Uop. Kwestia przyczyn, dla których przesadzenie przedmiotowych drzew i krzewów w miejsce uzgodnione z organem nie zostało zrealizowane nie ma żadnego znaczenia w świetle art. 84 Uop. Jedynie w przypadku gdyby przesadzenie zostało dokonane, a mimo to rośliny nie zachowały żywotności – znaczenie miałyby przyczyny tego stanu rzeczy. Wówczas organ byłby obowiązany badać czy niezachowanie żywotności nowo posadzonych lub przesadzonych roślin spowodowane jest przyczynami zależnymi lub niezależnymi od obowiązanego (art. 84 ust. 5 i 5a).
Podejmując czynności faktyczne sprzeczne z treścią ostatecznej decyzji administracyjnej, Spółka dopuściła samowolnej jej modyfikacji, do której nie była uprawniona. Nie można bowiem uznać działania strony polegającego na dokonaniu nasadzeń w innym miejscu niż wskazane w zezwoleniu, za wypełnienie warunku z decyzji z dnia [...] marca 2010 r. W realiach niniejszej sprawy obowiązek nasadzeń nie został skutecznie wykonany. Zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest typową decyzją związaną. Organ po stwierdzeniu zaistnienia określonych przez prawo przewidzianych przesłanek, ma obowiązek wydać decyzję o określonej treści.
W świetle powyższego nieusprawiedliwione są zarzuty zawarte w pkt I a-b skargi kasacyjnej. Wbrew bowiem twierdzeniom Spółki organy trafnie ustaliły, a Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że Spółka nie dokonała nasadzeń, do których była zobowiązana w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Tym samym brak było podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 84 ust. 5 Uop. W konsekwencji niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego (pkt II c skargi kasacyjnej). Nasadzenie drzew w innym miejscu niż wskazane w decyzji nie jest bowiem, jak wyżej wskazano, podstawą do umorzenia należności, a tym samym nie jest wypełnieniem obowiązku nałożonego w decyzji administracyjnej.
W kwestii terminu do wykonania nasadzeń zastępczych, nie sposób zgodzić się z poglądem autora skargi kasacyjnej, że z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2010 r. w części dotyczącej terminu usunięcia drzew oraz terminu nasadzeń zastępczych – Spółka nadal ma otwarty termin na dokonanie nasadzeń. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że orzeczenie o konieczności uiszczenia należności naliczonej w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. jest konsekwencją upływu terminu odroczenia, o którym mowa w art. 84 ust. 4 Uop i kontroli wykonania obowiązku. W decyzji powyższej odroczono uiszczenie opłaty na 3 lata od dnia wydania zezwolenia. Termin ten upłynął z dniem 16 marca 2013 r., a obowiązek wynikający z decyzji nie został wykonany.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI