II OSK 1959/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez [...] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta utrzymywała w mocy postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę części budynku. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym dotyczące pełnomocnictwa, doręczeń, gromadzenia materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego w zakresie robót zabezpieczających. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu badając jedynie nieważność postępowania, uznał skargę za niezasadną. Kluczową kwestią było to, że sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji z powodu domniemanego rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że w tego typu sprawach organ administracji oraz sąd nie są uprawnieni do dokonywania własnych, uzupełniających ustaleń faktycznych. Nie można zatem opierać zarzutów na twierdzeniu, że sąd pierwszej instancji nie przeprowadził dowodów mających na celu dokonanie nowych ustaleń faktycznych, ani że organ dopuścił się naruszeń w postępowaniu kontrolnym, które nie miały charakteru rażącego. Sąd uznał również, że kwestie pełnomocnictwa i doręczeń nie stanowiły oczywistego naruszenia prawa, a zarzut dotyczący robót zabezpieczających był niezasadny z uwagi na brak definicji tych robót w przywołanych przepisach. W konsekwencji, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia dowodowe i zakres kognicji sądu oraz organów administracji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.
Dotyczy specyficznej procedury stwierdzania nieważności decyzji, a nie zwykłego trybu zaskarżania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa dopuszczalne jest dokonywanie przez organ lub sąd nowych ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie jest dopuszczalne dokonywanie przez organ administracji prowadzący takie postępowanie ani sąd administracyjny własnych uzupełniających ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie, które nie wymaga dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Organ i sąd są ograniczeni do oceny, czy w świetle przeprowadzonych dowodów i ustaleń w postępowaniu pierwotnym doszło do takiego naruszenia.
Czy naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena, czy naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jest dokonywana w zwykłym trybie zaskarżania decyzji, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa musi być oczywiste i wykraczać poza ocenę istotnego wpływu na wynik sprawy. Kwestionowanie naruszeń proceduralnych powinno odbywać się w drodze odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Czy wadliwe doręczenie kopii postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych lub wątpliwości co do umocowania pełnomocnika mogą stanowić rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zakres pełnomocnictwa jest szeroki, a doręczenie kopii postanowienia zostało następnie uwzględnione w dalszym toku postępowania (np. poprzez wniesienie zażalenia), nie można uznać tych kwestii za oczywiste naruszenia prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Przekroczenie pełnomocnictwa nie jest oczywiste przy szerokim jego zakresie, a skuteczne doręczenie kopii postanowienia, które nie zostało zakwestionowane co do swojej skuteczności w dalszym postępowaniu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Czy błędna wykładnia przepisów Prawa budowlanego dotyczących robót zabezpieczających może stanowić rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepis nie definiuje jasno pojęcia robót zabezpieczających, nie można przyjąć, że został on w sposób oczywisty naruszony.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa budowlanego nie definiują wprost zakresu robót zabezpieczających, co uniemożliwia uznanie ich wadliwej wykładni za oczywiste naruszenie prawa.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie przepisu prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontekście skargi kasacyjnej, zarzut naruszenia tego przepisu przez sąd pierwszej instancji.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 33 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 39
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 42 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 104
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 73 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 50a § pkt 2
Prawo budowlane
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 81a § ust. 2 i 3
Prawo budowlane
k.p.a. art. 10 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 50 § ust. 2 pkt 2
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny nie przeprowadza dowodów, chyba że jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy mającej istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 w zw. z art. 9, art. 30 § 1, art. 33 § 1, art. 39 i art. 42 § 1 i 2 k.p.a. przy zastosowaniu art. 104 k.c. oraz art. 73 § 1 k.p.a. i art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do uznania, że właściwie umocowanym pełnomocnikiem inwestorów był R. S. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do zaniechania pouczenia przez organ administracji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 81a ust. 2 i 3 Prawa budowlanego oraz art. 6, art. 7, art. 10 § 2 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do takiego sposobu gromadzenia materiału dowodowego, który zaprzecza podstawowym zasadom gromadzenia dowodów. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 57 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie robót budowlanych wykonanych po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu. • Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w związku z nieprzeprowadzeniem dowodów zawnioskowanych w skardze. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 50a pkt 2 i art. 50 ust. […]
Godne uwagi sformułowania
w tego rodzaju sprawach nie jest dopuszczalne dokonywanie przez organ administracji prowadzący takie postępowanie własnych uzupełniających ustaleń faktycznych • rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie prawa • nie jest oczywiste naruszenie prawa naruszenie, które można dostrzec dopiero po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego • nie można też za oczywiste naruszenie prawa uznać uwzględnienie doręczenia kopii postanowienia, zamiast jego oryginału
Skład orzekający
Anna Szymańska
sędzia del. WSA
Tomasz Bąkowski
sędzia NSA
Zdzisław Kostka
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia dowodowe i zakres kognicji sądu oraz organów administracji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury stwierdzania nieważności decyzji, a nie zwykłego trybu zaskarżania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście stwierdzania nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Nieważność decyzji administracyjnej: Czy sąd może badać fakty na nowo?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.